Quy định mới về đại lý mua bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài từ ngày 05/9/2026

Các quy định mới tập trung vào phạm vi hàng hóa được phép làm đại lý, nghĩa vụ thanh toán, nghĩa vụ thuế, thủ tục xuất nhập khẩu và việc tái xuất hàng hóa không tiêu thụ được tại Việt Nam.

Vậy thương nhân Việt Nam được làm đại lý mua bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài trong những trường hợp nào? Nghĩa vụ thuế và thủ tục xuất nhập khẩu được thực hiện ra sao?

Thương nhân Việt Nam có được làm đại lý cho thương nhân nước ngoài không?

Theo Điều 42 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, thương nhân Việt Nam được nhận làm đại lý mua, bán hàng hóa hợp pháp cho thương nhân nước ngoài.

Tuy nhiên, không được làm đại lý đối với các loại hàng hóa:

• Cấm nhập khẩu;
• Cấm xuất khẩu;
• Tạm ngừng nhập khẩu;
• Tạm ngừng xuất khẩu.

Như vậy, về nguyên tắc, hoạt động đại lý mua bán hàng hóa với thương nhân nước ngoài được phép thực hiện nếu hàng hóa thuộc diện được lưu thông, xuất khẩu hoặc nhập khẩu hợp pháp tại Việt Nam.

Có được làm đại lý cho nhiều thương nhân nước ngoài cùng lúc không?

Về nguyên tắc, pháp luật không cấm thương nhân Việt Nam nhận làm đại lý cho nhiều thương nhân nước ngoài.

Tuy nhiên, nếu pháp luật chuyên ngành có quy định bên đại lý chỉ được ký hợp đồng đại lý với một bên giao đại lý đối với một loại hàng hóa hoặc dịch vụ nhất định, thương nhân phải tuân thủ giới hạn đó.

Do đó, trước khi ký hợp đồng đại lý, doanh nghiệp cần kiểm tra thêm quy định chuyên ngành đối với loại hàng hóa dự kiến kinh doanh.

Đại lý mua hàng cho thương nhân nước ngoài phải thanh toán thế nào?

Một trong những điểm cần lưu ý tại Điều 42 Nghị định 292/2026/NĐ-CP là cơ chế thanh toán.

Theo đó, thương nhân Việt Nam làm đại lý mua hàng phải yêu cầu thương nhân nước ngoài chuyển tiền để mua hàng theo hợp đồng đại lý:

"Bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi và thông qua ngân hàng".

Quy định này có ý nghĩa quan trọng trong việc kiểm soát dòng tiền và bảo đảm hoạt động thanh toán xuyên biên giới được thực hiện minh bạch, đúng pháp luật.

Hàng hóa theo hợp đồng đại lý có phải chịu thuế không?

Có.

Theo Điều 43 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý mua, bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài phải thực hiện nghĩa vụ thuế và các nghĩa vụ tài chính khác theo pháp luật Việt Nam.

Thương nhân Việt Nam có trách nhiệm:

• Đăng ký thuế;
• Kê khai thuế;
• Nộp các loại thuế phát sinh;
• Thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác liên quan đến hàng hóa;
• Thực hiện nghĩa vụ thuế đối với hoạt động kinh doanh của mình.

Như vậy, việc hàng hóa thuộc quyền sở hữu hoặc phục vụ cho thương nhân nước ngoài không làm mất đi nghĩa vụ thuế phát sinh tại Việt Nam.

Thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa đại lý được thực hiện thế nào?

Theo Điều 44 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý mua, bán với thương nhân nước ngoài khi thực hiện xuất khẩu hoặc nhập khẩu phải làm thủ tục theo quy định chung đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

Tùy loại hàng hóa, thương nhân có thể phải thực hiện:

• Thủ tục hải quan;
• Xin giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu nếu thuộc diện quản lý bằng giấy phép;
• Đáp ứng điều kiện chuyên ngành;
• Kiểm tra chất lượng;
• Kiểm dịch;
• Ghi nhãn;
• Chứng nhận xuất xứ;
• Nghĩa vụ thuế xuất khẩu, nhập khẩu và các nghĩa vụ liên quan.

Doanh nghiệp vì vậy cần kiểm tra chính sách quản lý mặt hàng trước khi ký hợp đồng đại lý để tránh trường hợp hợp đồng đã ký nhưng hàng hóa không đủ điều kiện xuất nhập khẩu.

Hàng đại lý không bán được tại Việt Nam có được trả lại nước ngoài không?

Có.

Theo Điều 45 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý bán hàng tại Việt Nam cho thương nhân nước ngoài nếu không tiêu thụ được thì có thể được tái xuất khẩu.

Việc hoàn thuế, nếu phát sinh, được thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế.

Quy định này tạo cơ chế để thương nhân xử lý lượng hàng tồn kho không tiêu thụ được mà không bắt buộc phải tiếp tục lưu giữ hoặc bán tại thị trường Việt Nam.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi ký hợp đồng đại lý với thương nhân nước ngoài?

Trước khi ký hợp đồng, thương nhân Việt Nam nên rà soát các vấn đề sau:

• Hàng hóa có thuộc danh mục cấm hoặc tạm ngừng xuất nhập khẩu không;
• Có thuộc diện quản lý bằng giấy phép hoặc điều kiện hay không;
• Pháp luật chuyên ngành có hạn chế số lượng bên giao đại lý hay không;
• Cơ chế thanh toán ngoại tệ;
• Trách nhiệm đăng ký, kê khai và nộp thuế;
• Bên nào thực hiện thủ tục hải quan;
• Cách xử lý hàng tồn kho;
• Điều kiện tái xuất hàng không tiêu thụ được;
• Trách nhiệm đối với hàng lỗi, hàng trả lại;
• Chi phí vận chuyển, lưu kho và bảo hiểm;
• Quyền sở hữu hàng hóa trong quá trình đại lý.

Việc quy định rõ ngay trong hợp đồng giúp hạn chế tranh chấp về hàng hóa, công nợ và nghĩa vụ thuế sau này.

Quyền và nghĩa vụ của thương nhân đặt gia công hàng hóa ở nước ngoài

Bên cạnh hoạt động đại lý, Nghị định 292/2026/NĐ-CP cũng quy định về quyền và nghĩa vụ của thương nhân Việt Nam đặt gia công hàng hóa ở nước ngoài.

Theo Điều 41, thương nhân phải tuân thủ quy định tại Điều 52 Luật Quản lý ngoại thương 2017 và chịu trách nhiệm đối với quyền sử dụng nhãn hiệu, tên gọi xuất xứ của hàng hóa.

Trường hợp ghi xuất xứ Việt Nam, hàng hóa phải đáp ứng quy định về xuất xứ hiện hành.

Có được tạm xuất máy móc, nguyên liệu để gia công ở nước ngoài không?

Có.

Thương nhân đặt gia công ở nước ngoài được quyền tạm xuất hoặc chuyển từ nước thứ ba cho bên nhận gia công các loại:

• Máy móc;
• Thiết bị;
• Nguyên liệu;
• Phụ liệu;
• Vật tư;
• Linh kiện;
• Bán thành phẩm.

Mục đích là phục vụ việc thực hiện hợp đồng gia công.

Sau khi hoàn thành, thương nhân được tái nhập sản phẩm gia công và xử lý phần máy móc, vật tư còn lại theo quy định.

Sản phẩm gia công ở nước ngoài có được bán tại nước ngoài không?

Có.

Thương nhân Việt Nam được bán:

• Sản phẩm gia công;
• Máy móc, thiết bị;
• Nguyên liệu;
• Phụ liệu;
• Vật tư;
• Linh kiện;
• Bán thành phẩm;

đã xuất khẩu phục vụ hợp đồng gia công tại thị trường nước nhận gia công hoặc tại thị trường khác.

Tuy nhiên, thương nhân phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo pháp luật hiện hành.

Sản phẩm gia công ở nước ngoài được bán tại nước ngoài nhưng thương nhân phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế

Thương nhân Việt Nam có quyền tự do xuất nhập khẩu thế nào từ ngày 05/9/2026?

Theo Điều 3 Nghị định 292/2026/NĐ-CP, thương nhân Việt Nam không phải là tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được quyền kinh doanh xuất khẩu, nhập khẩu và thực hiện các hoạt động ngoại thương có liên quan mà không phụ thuộc vào ngành, nghề đăng ký kinh doanh, trừ các hàng hóa thuộc diện cấm hoặc tạm ngừng theo quy định.

Chi nhánh của thương nhân Việt Nam được thực hiện hoạt động ngoại thương trong phạm vi được thương nhân ủy quyền.

Đây là nguyên tắc tương đối rộng, nhưng doanh nghiệp vẫn phải tuân thủ quy định quản lý chuyên ngành đối với từng mặt hàng cụ thể.

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được xuất nhập khẩu thế nào?

Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và chi nhánh của thương nhân nước ngoài tại Việt Nam khi thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu phải tuân thủ:

• Các cam kết quốc tế của Việt Nam;
• Danh mục hàng hóa;
• Lộ trình mở cửa thị trường;
• Quy định do Bộ Công Thương công bố;
• Nội dung của dự án đầu tư và giấy tờ đầu tư có liên quan.

Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được trực tiếp hoặc ủy thác xuất khẩu sản phẩm do mình sản xuất và được nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên liệu, linh kiện cùng các hàng hóa khác phục vụ hoạt động đầu tư phù hợp với mục tiêu dự án.

Thương nhân nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam có quyền gì?

Thương nhân nước ngoài không có hiện diện thương mại tại Việt Nam chỉ được kinh doanh hàng hóa trong phạm vi quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu theo quy định hiện hành.

Ngoài ra, Nghị định 292/2026/NĐ-CP còn cho phép thương nhân nước ngoài không hiện diện tại Việt Nam trong một số trường hợp được:

• Mua hàng hóa để giao cho thương nhân trong nước;
• Cho thương nhân trong nước thuê hoặc mượn hàng hóa để phục vụ hợp đồng gia công;
• Mua sản phẩm gia công;
• Nhận nguyên liệu, phụ liệu, vật tư, linh kiện, bán thành phẩm dư thừa;
• Bán các hàng hóa này cho thương nhân trong nước để phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu.

Các hoạt động này vẫn phải tuân thủ đầy đủ điều kiện về ngoại thương, thuế, hải quan và quản lý chuyên ngành.

Tóm lại, quy định về đại lý mua bán hàng hóa cho thương nhân nước ngoài từ 05/9/2026 có gì đáng chú ý?

Từ ngày 05/9/2026, theo Nghị định 292/2026/NĐ-CP, thương nhân Việt Nam được nhận làm đại lý mua, bán hàng hóa hợp pháp cho thương nhân nước ngoài, trừ hàng hóa cấm hoặc tạm ngừng xuất khẩu, nhập khẩu.

Đáng chú ý:

• Đại lý mua hàng phải nhận tiền từ thương nhân nước ngoài bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi qua ngân hàng;
• Hàng hóa thuộc hợp đồng đại lý phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và tài chính tại Việt Nam;
• Việc xuất nhập khẩu phải tuân thủ thủ tục như hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thông thường;
• Hàng đại lý bán tại Việt Nam nhưng không tiêu thụ được có thể tái xuất;
• Việc hoàn thuế thực hiện theo pháp luật thuế.

Đối với doanh nghiệp thường xuyên giao dịch với thương nhân nước ngoài, hợp đồng đại lý cần được xây dựng rõ về quyền sở hữu hàng hóa, thanh toán, thuế, xuất nhập khẩu và cơ chế xử lý hàng tồn để hạn chế tranh chấp và rủi ro tuân thủ.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal