Chiều 7/10/2026, sau nhiều ngày xét xử và nghị án, TAND TP Hà Nội tuyên bản án sơ thẩm đối với 65 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và các đơn vị liên quan.
Nguyễn Thị Mai Anh (47 tuổi), người được xác định là nhân vật trung tâm của vụ án, bị tuyên:
16 năm tù về tội Đưa hối lộ.
10 năm tù về tội Môi giới hối lộ.
18 năm tù về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Tổng hợp hình phạt chung, Mai Anh phải chấp hành 30 năm tù.
Hội đồng xét xử (HĐXX) nhận định Mai Anh thực hiện hành vi phạm tội bằng phương thức tinh vi, xảo quyệt, dùng tiền và các lợi ích vật chất để chi phối nhiều hoạt động của Viện Pháp y tâm thần Trung ương.
Bị cáo có 7 tiền án, bị đánh giá có nhân thân xấu, phạm nhiều tội và chưa thực sự thành khẩn nên cần áp dụng hình phạt nghiêm khắc.
Chồng của Mai Anh là Lê Văn Đông cũng bị tuyên tổng cộng 19 năm tù về hai tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và Tàng trữ trái phép chất ma túy.
Theo nội dung vụ án, Nguyễn Thị Mai Anh từng bị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương từ năm 2016.
Trong thời gian ở Viện, Mai Anh thiết lập quan hệ với nhiều cán bộ, nhân viên thông qua tiền bạc, quà tặng và các lợi ích vật chất khác.
Từ những mối quan hệ này, vợ chồng Mai Anh được tạo điều kiện hưởng nhiều đặc quyền trái quy định như sử dụng phòng riêng, đưa người thân vào chăm sóc, ra ngoài khi đang trong thời gian chữa bệnh bắt buộc, thậm chí đi du lịch và tụ tập sử dụng chất cấm.
Không chỉ tìm cách tạo điều kiện cho bản thân, Mai Anh còn tham gia các hoạt động liên quan đến việc tác động kết quả giám định pháp y tâm thần cho những người khác.
Theo hồ sơ vụ án, Mai Anh từng nhận hơn 3,6 tỷ đồng để lo giấy giám định tâm thần cho hai bị can nhưng không thực hiện được và không trả lại tiền. Hành vi này là một trong những căn cứ khiến bị cáo bị xét xử về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Vụ án cho thấy những sai phạm không chỉ dừng lại ở việc nhận tiền để tạo thuận lợi trong sinh hoạt, mà còn liên quan trực tiếp đến hoạt động giám định pháp y tâm thần và quản lý người đang phải chữa bệnh bắt buộc.
Một điểm đặc biệt nghiêm trọng là số lượng lớn người có chức vụ, chuyên môn và trách nhiệm quản lý bị xử lý hình sự trong cùng vụ án.
Trong nhóm bị cáo phạm tội Nhận hối lộ, HĐXX tuyên:
Trần Văn Trường, cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương: 20 năm tù.
Ngô Văn Vinh, cựu Viện trưởng: 7 năm 6 tháng tù.
Dương Văn Lương, cựu Phó Viện trưởng: 10 năm tù.
Đặng Thị Hòa, vợ cựu Viện trưởng Trần Văn Trường: 8 năm tù.
Theo nhận định của HĐXX, Trần Văn Trường giữ vai trò cao nhất trong nhóm nhận hối lộ. Bị cáo là người giữ chức vụ cao, nhận nhiều tiền và tham gia nhiều hội đồng giám định có kết quả sai lệch.
Ngoài nhóm lãnh đạo, vụ án còn có các bác sĩ, điều dưỡng, nhân viên bảo vệ và những người từng công tác trong cơ quan tiến hành tố tụng.
Ba cựu cán bộ Công an TP Hà Nội bị tuyên các mức án từ 4 năm đến 11 năm tù. Một cựu kiểm sát viên bị tuyên 3 năm tù.
Đáng chú ý, bốn bảo vệ của Viện bị tuyên từ 2 đến 3 năm tù dù số tiền mỗi người nhận chỉ khoảng 400.000–570.000 đồng để mở cổng, tạo điều kiện cho vợ chồng Mai Anh ra ngoài trái quy định.
Điều này cho thấy trách nhiệm hình sự không chỉ được đánh giá dựa trên số tiền một cá nhân đã nhận, mà còn căn cứ vào tính chất hành vi, trách nhiệm của người thực hiện và hậu quả đối với hoạt động quản lý của cơ quan, tổ chức.
Giám định pháp y tâm thần có vai trò đặc biệt quan trọng trong hoạt động tố tụng hình sự.
Kết luận giám định có thể là căn cứ để cơ quan tiến hành tố tụng xem xét năng lực trách nhiệm hình sự, việc áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh và những vấn đề pháp lý khác liên quan đến người bị buộc tội.
Tuy nhiên, không phải cứ có bệnh án tâm thần thì một người đương nhiên được miễn trách nhiệm hình sự.
Theo Điều 21 Bộ luật Hình sự, vấn đề loại trừ trách nhiệm hình sự chỉ đặt ra khi người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đang mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi.
Việc đánh giá phải dựa trên tình trạng bệnh và khả năng nhận thức, điều khiển hành vi tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội, cùng các căn cứ chuyên môn và tố tụng có liên quan.
Bởi vậy, nếu kết quả giám định bị làm sai lệch hoặc bị tác động bằng tiền bạc, hậu quả có thể vượt xa một hành vi nhận hối lộ thông thường. Sai phạm có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định trách nhiệm hình sự, áp dụng biện pháp chữa bệnh bắt buộc và bảo đảm công bằng trong hoạt động tư pháp.
Trong vụ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương, việc nhiều người ở các vị trí khác nhau cùng tham gia hoặc tiếp tay cho sai phạm cho thấy những lỗ hổng nghiêm trọng trong cơ chế kiểm soát nội bộ và giám sát hoạt động chuyên môn.
Bản án sơ thẩm đối với 65 bị cáo không chỉ xử lý trách nhiệm của từng cá nhân mà còn đặt ra yêu cầu siết chặt công tác giám định pháp y tâm thần, quản lý người chữa bệnh bắt buộc và phòng ngừa việc lợi dụng hồ sơ y tế để can thiệp trái pháp luật vào quá trình tố tụng.
Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng vụ việc cụ thể.
Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:
Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01
Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html
Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830
Website: https://luatsulh.com/
Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa
Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:
Website: https://luatsulh.com/
Facebook: Luật sư LH Legal
Youtube: Luật sư LH Legal
Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)
Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal
Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự
|
|
|
12A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Định (Phường Đa Kao, Quận 1 cũ)
Điện thoại: 1900 2929 01
51 Nguyễn Khắc Hiếu, Phường Ba Đình (Phường Trúc Bạch, Quận Ba Đình cũ)
Điện thoại: 1900 2929 01
144 Hoàng Hoa Thám, Phường Nha Trang (Phường Lộc Thọ, Thành phố Nha Trang cũ)
Điện thoại: 1900 2929 01