Nguyễn Quang Hoàng tại phiên tòa sáng 24/9

Hơn 7.000 bị hại trong vụ GFDI

Ngày 24/9, TAND TP Đà Nẵng mở phiên xét xử sơ thẩm vụ án xảy ra tại Công ty TNHH MTV Tư vấn đầu tư GFDI.

Có 5 bị cáo bị đưa ra xét xử, gồm Nguyễn Quang Hoàng – cựu Tổng giám đốc GFDI – cùng 4 người từng giữ các vị trí quản lý, tài chính và giao dịch tại doanh nghiệp.

Cả 5 bị truy tố về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Theo cáo trạng, từ tháng 5/2018 đến tháng 11/2024, GFDI huy động tiền của khách hàng thông qua các “hợp đồng vay tài sản”, với mức lãi được giới thiệu từ 1,5% đến 3,5%/tháng, tùy kỳ hạn.

Khách hàng được giới thiệu rằng tiền huy động sẽ được sử dụng để đầu tư vào những dự án có khả năng sinh lời.

Tuy nhiên, cơ quan công tố cáo buộc dòng tiền không được sử dụng hoàn toàn như thông tin đưa ra với khách hàng mà còn được dùng để đầu tư chứng khoán quốc tế, trả lương, hoa hồng, chi phí hoạt động và đặc biệt là dùng tiền của khách hàng đến sau để thanh toán gốc, lãi cho khách hàng đến trước.

Đến khoảng tháng 8/2023, GFDI được xác định đã mất khả năng tài chính nhưng vẫn tiếp tục huy động tiền. Đến tháng 11/2024, nguồn quỹ cạn kiệt và doanh nghiệp không còn khả năng chi trả.

Cáo trạng xác định Nguyễn Quang Hoàng đã chiếm đoạt của 7.108 bị hại hơn 2.407 tỷ đồng.

Công ty đã mất khả năng chi trả vẫn tiếp tục huy động tiền

Một tình tiết đáng chú ý được làm rõ tại phiên tòa là GFDI đăng ký vốn điều lệ 80 tỷ đồng, nhưng khi HĐXX hỏi doanh nghiệp có thực tế số vốn này hay không, Nguyễn Quang Hoàng trả lời “không”.

HĐXX cũng đặt vấn đề về việc đến năm 2023, công ty đã mất khả năng chi trả nhưng vẫn tiếp tục thành lập thêm nhiều chi nhánh để huy động vốn.

Hoàng khai việc mở rộng này nhằm tiếp tục huy động tiền để “vớt vát”, “cứu” công ty.

Về mặt pháp lý, việc một doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ hoặc mất khả năng thanh toán không tự động cấu thành tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Vấn đề quan trọng là cơ quan tố tụng phải chứng minh được thủ đoạn gian dối, thời điểm xuất hiện ý thức chiếm đoạt và mối quan hệ giữa thông tin gian dối với việc khách hàng giao tài sản.

Đây cũng là cơ sở để phân biệt một quan hệ đầu tư, vay tài sản có rủi ro thông thường với hành vi có dấu hiệu tội phạm.

433 khách hàng đã nhận lãi vẫn bị đề nghị nộp lại hơn 70 tỷ đồng

Ngoài 7.108 bị hại, vụ án còn có một nhóm đặc biệt gồm 433 khách hàng đã nhận số tiền lãi cao hơn số vốn họ từng đầu tư.

Theo hồ sơ vụ án, tổng số tiền nhóm này đầu tư hơn 168,2 tỷ đồng, nhưng tổng số tiền đã nhận khoảng 238,3 tỷ đồng.

Như vậy, phần tiền nhận vượt vốn đầu tư lên tới hơn 70,1 tỷ đồng.

Những người này được xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chứ không phải bị hại đối với phần tiền chênh lệch nói trên.

Cơ quan tố tụng đề nghị thu hồi khoản chênh lệch hơn 70,1 tỷ đồng để phục vụ việc khắc phục hậu quả và thi hành án.

Các bị cáo tại phiên tòa

Vì sao khách hàng nhận lãi vẫn có thể phải trả lại?

Đây là vấn đề thường phát sinh trong những vụ án huy động vốn có số lượng người tham gia lớn.

Nếu dòng tiền của doanh nghiệp được xác định có việc lấy tiền của người tham gia sau để trả gốc, lãi cho người tham gia trước, khoản “lợi nhuận” mà một số người nhận được có thể không thực sự hình thành từ hoạt động kinh doanh sinh lời.

Trong quá trình giải quyết vụ án, cơ quan tố tụng phải xác định đâu là tiền vốn hợp pháp của khách hàng, đâu là khoản tiền vượt quá vốn đã góp và nguồn gốc của khoản tiền đó.

Vì vậy, một người từng đầu tư 500 triệu đồng và đã nhận lại tổng cộng 650 triệu đồng không đồng nghĩa toàn bộ 650 triệu đồng đương nhiên được xác định là khoản tiền họ có quyền giữ lại.

Nếu có căn cứ pháp luật để thu hồi, 150 triệu đồng vượt quá số vốn có thể được xem xét trong quá trình giải quyết hậu quả của vụ án và thi hành án.

Tuy nhiên, việc có phải hoàn trả hay không và hoàn trả bao nhiêu phải căn cứ vào phán quyết của Tòa án đối với từng khoản tiền, không thể chỉ dựa vào việc người đó từng nhận “lãi” từ doanh nghiệp.

1.140 nhân viên GFDI cũng bị đề nghị thu hồi hơn 467 tỷ đồng

Không chỉ khách hàng, cáo trạng còn xác định 1.140 nhân viên GFDI từng nhận khoản “lương kinh doanh” dựa trên kết quả huy động vốn.

Tổng số tiền được xác định lên tới hơn 467,7 tỷ đồng.

Cơ quan công tố đề nghị thu hồi khoản tiền này để phục vụ việc khắc phục hậu quả vụ án.

Đây sẽ là một trong những vấn đề đáng chú ý trong quá trình xét xử, bởi Tòa án cần đánh giá nguồn gốc khoản tiền, tính chất khoản thu nhập và vai trò cụ thể của từng nhóm người liên quan trước khi quyết định nghĩa vụ hoàn trả.

5 bị cáo có thể đối diện mức án nào?

Cả 5 bị cáo trong vụ án hiện bị truy tố theo điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Theo quy định, trường hợp chiếm đoạt tài sản trị giá từ 500 triệu đồng trở lên thuộc khung hình phạt 12 năm đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.

Tuy nhiên, mức hình phạt cụ thể đối với từng bị cáo còn phụ thuộc vào vai trò, hành vi, số tiền liên quan, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, mức độ khắc phục hậu quả và kết quả xét xử.

Phiên tòa hiện vẫn đang diễn ra. Những nội dung về hành vi và số tiền chiếm đoạt nêu trên là cáo buộc của cơ quan công tố, chưa phải phán quyết có hiệu lực của Tòa án.

Bài toán lớn nhất vẫn là thu hồi tài sản cho hàng nghìn bị hại

Với hơn 7.000 bị hại và số tiền bị cáo buộc chiếm đoạt vượt 2.400 tỷ đồng, trách nhiệm hình sự của các bị cáo chỉ là một phần của vụ án.

Vấn đề được hàng nghìn người quan tâm hơn cả là bao nhiêu tài sản có thể được thu hồi và họ có thể nhận lại bao nhiêu tiền.

Chính vì vậy, việc xác định tài sản đã bị phong tỏa, kê biên, những khoản tiền cần thu hồi từ người liên quan cũng như thứ tự và phương thức thi hành án sẽ có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng khắc phục thiệt hại cho các bị hại sau khi bản án có hiệu lực.

Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng vụ việc cụ thể.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự