Cựu Tổng giám đốc Bảo Tín Minh Châu bị khởi tố vì lý do gì?

Ngày 02/4/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với cựu Tổng giám đốc cùng các cá nhân liên quan về tội: “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”

Theo thông tin công bố tại Hội nghị báo chí ngày 6/4/2026, nguyên nhân xuất phát từ việc doanh nghiệp này có dấu hiệu thực hiện các hành vi gian dối trong hoạt động kế toán kéo dài nhiều năm, với quy mô và mức độ đặc biệt lớn.

Hành vi bị cáo buộc: Lập hai hệ thống kế toán để che giấu doanh thu

Cơ quan điều tra bước đầu xác định, trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2023, doanh nghiệp đã vận hành đồng thời hai hệ thống kế toán:

• Một hệ thống nội bộ (Hivi Gold, Hivi Gold Pro, Excel) để ghi nhận doanh thu thực tế;

• Một hệ thống khác (phần mềm MISA) để kê khai với cơ quan thuế.

Việc tồn tại hai hệ thống song song không phải là vấn đề quản trị thông thường, mà là dấu hiệu của hành vi lập hai sổ kế toán nhằm che giấu doanh thu, hành vi bị pháp luật nghiêm cấm.

Không dừng lại ở việc “hai sổ”, từ nửa cuối năm 2024, khi có nguy cơ bị kiểm tra, các đối tượng bị cáo buộc đã:

• Xóa toàn bộ dữ liệu trên hệ thống phần mềm nội bộ;

• Chuyển sang sử dụng Excel và phần mềm bán hàng khác để theo dõi hoạt động;

• Chỉ lựa chọn một phần dữ liệu để đưa vào hệ thống kế toán chính thức nhằm kê khai thuế.

Hành vi này cho thấy dấu hiệu rõ ràng của việc che giấu, làm sai lệch thông tin kế toán và cản trở hoạt động kiểm tra của cơ quan chức năng.

Thiệt hại ngân sách Nhà nước lên tới 150 tỷ đồng

Theo kết quả điều tra ban đầu:

• Doanh thu thực tế: khoảng 13.700 tỷ đồng

• Doanh thu kê khai thuế thấp hơn: khoảng 9.700 tỷ đồng

• Thiệt hại ngân sách Nhà nước: khoảng 150 tỷ đồng

Con số này không chỉ phản ánh quy mô sai phạm, mà còn là căn cứ quan trọng để xác định trách nhiệm hình sự và khung hình phạt áp dụng.

Ngoài ra, quá trình khám xét còn thu giữ hàng chục tỷ đồng tiền mặt, nhiều tài sản có giá trị lớn, tiếp tục củng cố nghi vấn về hành vi vi phạm.

Quy định pháp luật về tội “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”

Tội danh này được quy định tại Điều 221 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Theo đó, người có chức vụ, quyền hạn nếu thực hiện các hành vi gian dối trong hoạt động kế toán, gây thiệt hại về tài sản, sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Pháp luật quy định rõ các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm:

• Lập hai hệ thống sổ kế toán;

• Cung cấp số liệu kế toán sai sự thật;

• Hủy bỏ hoặc làm sai lệch tài liệu kế toán;

• Che giấu tài sản, doanh thu ngoài sổ sách.

Các hành vi này đều có dấu hiệu xuất hiện trong vụ án Bảo Tín Minh Châu.

Cựu Tổng giám đốc Bảo Tín Minh Châu có thể bị xử phạt như thế nào?

Từ góc độ pháp lý, việc xác định trách nhiệm hình sự đối với cựu Tổng giám đốc trong vụ án này sẽ không chỉ dừng lại ở hành vi vi phạm, mà còn phụ thuộc vào vai trò, mức độ chỉ đạo và hậu quả thực tế gây ra.

Trong trường hợp cơ quan điều tra chứng minh được việc người đứng đầu doanh nghiệp trực tiếp chỉ đạo việc thiết lập hai hệ thống kế toán, xóa dữ liệu và che giấu doanh thu, thì đây sẽ được xem là chủ thể chính của tội phạm, với trách nhiệm cao nhất.

Đáng chú ý, với thiệt hại ban đầu được xác định khoảng 150 tỷ đồng, hành vi này có dấu hiệu rơi vào khung hình phạt cao nhất theo Điều 221 Bộ luật Hình sự, cụ thể:

• Mức phạt tù có thể từ 10 năm đến 20 năm đối với hành vi gây thiệt hại từ 1 tỷ đồng trở lên;

• Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị:

  • Cấm đảm nhiệm chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp từ 1 đến 5 năm;

  • Tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản nếu có căn cứ xác định tài sản liên quan đến hành vi phạm tội.

Tuy nhiên, mức án cụ thể trong thực tiễn sẽ không “cứng” theo khung, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:

• Có hay không tình tiết giảm nhẹ (khắc phục hậu quả, hợp tác điều tra);

• Mức độ hưởng lợi cá nhân;

• Vai trò trong toàn bộ hành vi phạm tội (chủ mưu, tổ chức hay đồng phạm);

• Hậu quả đã được khắc phục đến đâu.

Trong các vụ án tương tự, nếu bị can chủ động nộp lại số tiền thiệt hại, khắc phục hậu quả và có thái độ hợp tác, Tòa án có thể xem xét áp dụng mức án dưới khung cao nhất. Ngược lại, nếu hành vi mang tính hệ thống, kéo dài và có yếu tố che giấu tinh vi, khả năng áp dụng mức án nghiêm khắc là rất lớn.

Từ đó có thể thấy, đối với người đứng đầu doanh nghiệp, trách nhiệm không chỉ nằm ở việc “biết hay không biết”, mà nằm ở việc có kiểm soát, chỉ đạo và chịu trách nhiệm cuối cùng đối với hệ thống kế toán hay không.

Việc cựu Tổng giám đốc Bảo Tín Minh Châu bị khởi tố không phải là sự kiện đơn lẻ, mà phản ánh xu hướng siết chặt quản lý trong lĩnh vực tài chính – kế toán. Khi các hành vi gian dối gây thiệt hại lớn cho Nhà nước, trách nhiệm hình sự là hệ quả tất yếu.

Đối với doanh nghiệp, minh bạch kế toán không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là “lá chắn” quan trọng để tránh những rủi ro có thể phải trả giá bằng chính trách nhiệm hình sự của người quản lý.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Hồ Chí Minh: 12A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Định (Phường Đa Kao, Quận 1 cũ)

Hà Nội: 51 Nguyễn Khắc Hiếu, Phường Ba Đình (Phường Trúc Bạch, Quận Ba Đình cũ)

Nha Trang: 144 Hoàng Hoa Thám, Phường Nha Trang (Phường Lộc Thọ, Thành phố Nha Trang cũ)

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal