Bà Võ Thị Hồng Loan

Bà Hồng Loan đề nghị hỗ trợ cô, chú 2 tỷ đồng

Chiều 24/9, Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TPHCM mở phiên xét xử phúc thẩm vụ tranh chấp thừa kế di sản và đòi lại nhà cho ở nhờ liên quan đến tài sản của cố NSƯT Vũ Linh.

Trước đó, bản án sơ thẩm xác định bà Võ Thị Hồng Loan là con nuôi hợp pháp của cố nghệ sĩ Vũ Linh, thuộc hàng thừa kế thứ nhất và là người duy nhất thuộc hàng thừa kế này tại thời điểm mở thừa kế.

Tuy nhiên, cấp sơ thẩm đồng thời xác định bà Võ Thị Hồng Nhung – em gái cố nghệ sĩ – có công sức đóng góp, chăm sóc gia đình và cố nghệ sĩ khi còn sống nên được hưởng 15% giá trị di sản, Bà Hồng Loan hưởng phần còn lại.

Cả hai phía sau đó đều kháng cáo.

Tại phiên phúc thẩm, Bà Hồng Loan tiếp tục không đồng ý với việc chia 15% giá trị di sản cho bà Nhung. Tuy nhiên, khi HĐXX vận động các bên hòa giải, bà Loan cho biết khả năng tài chính có hạn và đề nghị hỗ trợ bà Hồng Nhung và ông Võ Thành Nhiêu tổng cộng 2 tỷ đồng.

Phía bà Nhung không đồng ý và tiếp tục yêu cầu Tòa án giải quyết theo nội dung kháng cáo.

Vì sao bà Hồng Loan được xác định thuộc hàng thừa kế thứ nhất?

Theo Điều 651 Bộ luật Dân sự, khi một người qua đời không để lại di chúc hợp pháp, di sản được chia theo pháp luật.

Hàng thừa kế thứ nhất gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ và con nuôi của người chết.

Hàng thừa kế thứ hai mới bao gồm ông bà, anh chị em ruột và một số chủ thể khác theo quy định.

Nguyên tắc quan trọng là những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế nếu không còn ai ở hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng, bị truất quyền hưởng hoặc từ chối nhận di sản.

Do đó, nếu phán quyết xác định bà Hồng Loan là con nuôi hợp pháp của cố nghệ sĩ Vũ Linh được giữ nguyên, bà thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Trong khi bà Hồng Nhung và ông Võ Thành Nhiêu là em ruột của cố nghệ sĩ, thuộc hàng thừa kế thứ hai.

Đây là điểm có ý nghĩa quyết định đối với việc xác định ai có quyền hưởng di sản theo pháp luật.

Vì sao cấp sơ thẩm vẫn cho bà Hồng Nhung hưởng 15%?

Đây là điểm dễ gây nhầm lẫn trong vụ án.

Theo bản án sơ thẩm, bà Nhung không được hưởng 15% vì có tư cách là người thừa kế cùng hàng với bà bà Hồng Loan.

Tòa ghi nhận công sức đóng góp, chăm sóc gia đình và cố nghệ sĩ Vũ Linh của bà Nhung, từ đó quyết định bà được hưởng 15% giá trị di sản trên cơ sở xem xét công sức đóng góp.

Bà Hồng Loan không đồng ý với cách giải quyết này và kháng cáo, cho rằng bà Nhung không có căn cứ để được chia 15%.

Do đó, việc 2 tỷ đồng bà Hồng Loan đề nghị tại phiên phúc thẩm cũng cần được phân biệt với phần di sản theo bản án sơ thẩm. Đây là phương án hỗ trợ được đưa ra trong quá trình Tòa vận động hòa giải, chưa phải phán quyết buộc bà Hồng Loan phải giao 2 tỷ đồng cho bà Nhung và ông Nhiêu.

Bà Hồng Nhung đề nghị hưởng 50% di sản có được không?

Tại phiên phúc thẩm, bà Nhung tiếp tục không công nhận quan hệ con nuôi giữa bà Hồng Loan và cố nghệ sĩ Vũ Linh.

Bà đề nghị hủy các giấy tờ liên quan đến việc nhận con nuôi, giấy khai sinh và văn bản khai nhận di sản của bà Hồng Loan.

Trong trường hợp Tòa vẫn xác định bà Hồng Loan là con nuôi hợp pháp, bà Nhung đề nghị được nhận 50% giá trị khối di sản.

Tuy nhiên, khi HĐXX yêu cầu nêu căn cứ cho tỷ lệ 50% này, bà Nhung không đưa ra được cơ sở cụ thể.

Về nguyên tắc, một bên đưa ra yêu cầu tại Tòa án phải có căn cứ pháp luật và chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình. Việc mong muốn được hưởng một tỷ lệ nhất định trong khối tài sản không đồng nghĩa Tòa án sẽ chấp nhận tỷ lệ đó.

Bà Hồng Nhung đề nghị nhận 50% giá trị khối di sản

Cố nghệ sĩ từng nói cho nhà nhưng không lập di chúc thì có được công nhận?

Một vấn đề khác là căn nhà tại phường Cầu Kiệu.

Bà Lê Thị Hồng Phượng – con gái bà Nhung cho biết khi còn sống, cố nghệ sĩ Vũ Linh từng nói sẽ để căn nhà cho bà. Phía bà Nhung cho rằng có video, ghi âm thể hiện ý chí này và đề nghị giao căn nhà cho Hồng Phượng làm nơi thờ cúng.

Tuy nhiên, cố nghệ sĩ không lập di chúc bằng văn bản về việc để lại căn nhà.

Theo Bộ luật Dân sự, di chúc miệng chỉ được công nhận trong những điều kiện rất chặt chẽ. Người lập di chúc phải ở trong tình trạng tính mạng bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản; đồng thời phải đáp ứng các điều kiện về người làm chứng, ghi chép và xác nhận theo quy định.

Vì vậy, việc một người khi còn sống từng nói muốn để lại tài sản cho ai không đương nhiên đồng nghĩa đã hình thành một di chúc miệng hợp pháp.

Tòa án phải đánh giá cụ thể chứng cứ và các điều kiện pháp luật trước khi xác định ý chí đó có giá trị pháp lý đối với việc phân chia di sản hay không.

Nhà dùng để thờ cúng có phải chia thừa kế?

Tại phiên tòa, HĐXX cũng giải thích rằng nếu một tài sản thực sự được xác định là di sản dùng vào việc thờ cúng thì về nguyên tắc phần tài sản đó không được chia thừa kế mà được giao cho người được chỉ định quản lý để thực hiện việc thờ cúng.

Tuy nhiên, không phải cứ người thân mong muốn giữ căn nhà làm nơi thờ cúng thì tài sản tự động trở thành di sản thờ cúng.

Việc xác định phải dựa trên ý chí hợp pháp của người để lại di sản và các điều kiện theo quy định của Bộ luật Dân sự.

Vì sao phiên phúc thẩm phải tạm dừng?

Ngoài tranh chấp về người thừa kế, một vấn đề mới phát sinh liên quan đến giá trị bất động sản thuộc khối di sản.

Một thửa đất tại phường Hiệp Bình trước đó được định giá khoảng 17 tỷ đồng, nhưng bà Hồng Loan cho rằng phần lớn diện tích đã nằm trong quy hoạch, diện tích thực tế có thể sử dụng chỉ còn hơn 100 m².

Đại diện Viện kiểm sát vì vậy đề nghị làm rõ lại hiện trạng và giá trị tài sản. Sau khi hội ý, HĐXX quyết định tạm dừng phiên tòa để xác định lại giá trị bất động sản.

Như vậy, tranh chấp di sản của cố nghệ sĩ Vũ Linh chưa có phán quyết phúc thẩm cuối cùng.

Việc bà Hồng Loan có tiếp tục được xác định là con nuôi hợp pháp và người duy nhất thuộc hàng thừa kế thứ nhất hay không; bà Hồng Nhung có được hưởng 15% giá trị di sản; cũng như khối tài sản cuối cùng được xác định ra sao vẫn phải chờ quyết định tiếp theo của Tòa án.

Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng vụ việc cụ thể.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal