Không phải cứ ngoại tình là bị phạt tù

“Ngoại tình” là cách gọi phổ biến trong đời sống, nhưng đây không phải tên của một tội danh trong Bộ luật Hình sự.

Điều 182 Bộ luật Hình sự quy định Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng, áp dụng đối với các hành vi:

• Người đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác;

• Người chưa có vợ hoặc chồng nhưng biết rõ người mình kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng đang có vợ, có chồng.

Do đó, việc phát hiện vợ hoặc chồng nhắn tin tình cảm, hẹn hò hoặc có quan hệ ngoài hôn nhân chưa đồng nghĩa người đó đương nhiên phạm tội.

Muốn xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 182, trước hết phải xác định có hành vi kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng hay không, đồng thời phải thuộc một trong những trường hợp luật định.

Ngoại tình khiến vợ chồng ly hôn có thể bị phạt tù?

Có thể, nếu đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu của Điều 182 Bộ luật Hình sự.

Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác; hoặc người biết rõ đối phương đã có gia đình nhưng vẫn kết hôn, chung sống như vợ chồng với họ, có thể bị xử lý hình sự nếu hành vi này làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn.

Khung hình phạt trong trường hợp này gồm:

• Cảnh cáo;
• Cải tạo không giam giữ đến 1 năm;
• hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm.

Như vậy, việc một cuộc hôn nhân kết thúc bằng ly hôn có thể trở thành yếu tố quan trọng để xem xét trách nhiệm hình sự, nhưng cơ quan tố tụng vẫn phải chứng minh được hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng và mối liên hệ với việc hôn nhân dẫn đến ly hôn.

Đã bị phạt mà vẫn tiếp tục chung sống, có thể bị xử lý hình sự

Một trường hợp khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự là người đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng nhưng vẫn tiếp tục vi phạm.

Khi đó, dù chưa xảy ra hậu quả nghiêm trọng hơn, người vi phạm vẫn có thể bị:

Cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm.

Điểm cần lưu ý là phải có căn cứ cho thấy người đó đã bị xử phạt hành chính về chính hành vi này nhưng sau đó vẫn tiếp tục vi phạm.

Khi nào mức án có thể lên đến 3 năm tù?

Điều 182 quy định khung hình phạt cao hơn, từ 6 tháng đến 3 năm tù, đối với hai trường hợp.

Thứ nhất, hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát.

Tuy nhiên, không thể chỉ vì có sự việc tự sát xảy ra mà mặc nhiên quy trách nhiệm hình sự cho người có quan hệ ngoài hôn nhân. Cơ quan tố tụng phải đánh giá chứng cứ và chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và hậu quả xảy ra.

Thứ hai, người vi phạm đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái pháp luật nhưng vẫn tiếp tục duy trì quan hệ.

Trong những trường hợp này, mức hình phạt có thể lên tới 3 năm tù.

Chưa đến mức hình sự vẫn có thể bị phạt hành chính

Việc chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm không có nghĩa hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng không bị xử lý.

Theo quy định hiện hành, người đang có vợ hoặc chồng mà kết hôn, chung sống như vợ chồng với người khác; hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng nhưng biết rõ đối phương đang có gia đình mà vẫn kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng có thể bị phạt tiền từ 5 - 10 triệu đồng.

Như vậy, trách nhiệm pháp lý có thể được phân thành hai mức:

• Chưa đủ yếu tố truy cứu trách nhiệm hình sự: có thể bị xử phạt hành chính.

• Đủ các điều kiện tại Điều 182 Bộ luật Hình sự: có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự, mức cao nhất đến 3 năm tù.

Người đang có vợ hoặc chồng nhưng chung sống như vợ chồng với người khác có thể bị phạt từ 5-10 triệu đồng

Thế nào được xem là “chung sống như vợ chồng”?

Đây là vấn đề quan trọng bởi không phải mọi mối quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân đều có thể đánh đồng với việc “chung sống như vợ chồng”.

Khi giải quyết một vụ việc cụ thể, cơ quan có thẩm quyền phải đánh giá tổng thể các tài liệu, chứng cứ để xác định bản chất quan hệ giữa hai người.

Những thông tin như việc hai người có sinh hoạt chung, tổ chức cuộc sống chung, công khai quan hệ, có con chung hay không; thông tin về nơi cư trú, tài chính, lời khai của những người liên quan cùng các chứng cứ hợp pháp khác có thể được xem xét trong quá trình xác minh.

Do đó, một vài tin nhắn tình cảm, hình ảnh đi cùng nhau hoặc việc phát hiện quan hệ tình dục ngoài hôn nhân không tự động đồng nghĩa đã đủ căn cứ kết luận có hành vi “chung sống như vợ chồng”.

Người thứ ba có thể bị xử lý không?

Không chỉ người đang có vợ hoặc chồng mới có thể trở thành chủ thể của tội danh này.

Nếu một người đang độc thân nhưng biết rõ người mình kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng đã có vợ hoặc chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó, người này cũng có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý.

Vấn đề quan trọng là phải chứng minh được người thứ ba biết rõ tình trạng hôn nhân của đối phương.

Vì vậy, không thể mặc nhiên cho rằng cứ là “người thứ ba” thì sẽ bị xử phạt hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Trách nhiệm phải dựa trên hành vi, nhận thức và các chứng cứ cụ thể.

Nếu một người độc thân biết rõ người mình chung sống như vợ chồng đã có vợ hoặc chồng nhưng vẫn duy trì mối quan hệ, người đó có thể chịu trách nhiệm pháp lý

Phát hiện vợ hoặc chồng ngoại tình, cần lưu ý gì về chứng cứ?

Trong thực tế, người phát hiện bạn đời có quan hệ ngoài hôn nhân thường muốn thu thập tin nhắn, hình ảnh, video hoặc các tài liệu khác để làm chứng cứ.

Tuy nhiên, chứng cứ muốn được sử dụng trong quá trình giải quyết vụ việc cần được thu thập và cung cấp hợp pháp.

Việc tự ý xâm nhập tài khoản mạng xã hội, email, thiết bị điện tử của người khác; phát tán hình ảnh, thông tin đời tư lên mạng xã hội hoặc sử dụng những biện pháp xâm phạm quyền riêng tư có thể làm phát sinh những rủi ro pháp lý khác.

Nếu cần sử dụng chứng cứ để giải quyết ly hôn, tranh chấp tài sản, quyền nuôi con hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý hành vi vi phạm chế độ một vợ, một chồng, người liên quan nên ưu tiên các phương thức thu thập chứng cứ phù hợp pháp luật.

Ngoại tình đến mức nào mới có thể “lĩnh án tù”?

Điểm quan trọng cần hiểu là pháp luật không quy định cứ ngoại tình là phải đi tù.

Trách nhiệm hình sự chỉ được đặt ra khi hành vi thực tế đáp ứng các dấu hiệu của Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng tại Điều 182 Bộ luật Hình sự.

Theo đó:

• Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn hoặc đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm: có thể bị cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm.
• Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát; hoặc đã bị Tòa án buộc chấm dứt quan hệ trái pháp luật nhưng vẫn tiếp tục: có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Vì vậy, để xác định một trường hợp “ngoại tình” có bị xử lý hình sự hay không, không thể chỉ nhìn vào việc có quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân. Cần xác định bản chất của việc chung sống, hậu quả, lịch sử xử lý vi phạm và các chứng cứ cụ thể của từng vụ việc.

Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng vụ việc cụ thể.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal