Chồng bạo lực gia đình, vợ có được đơn phương ly hôn và giành quyền nuôi con?

Chồng có hành vi bạo lực gia đình, vợ có được đơn phương ly hôn?

Theo khoản 1 Điều 51 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, vợ hoặc chồng đều có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn.

Đặc biệt, khoản 1 Điều 56 của Luật này quy định, khi một bên yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành, Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ chồng, làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được.

Như vậy, người vợ có quyền đơn phương yêu cầu ly hôn khi chồng có hành vi bạo lực gia đình, kể cả khi người chồng không đồng ý hoặc từ chối ký đơn.

Tuy nhiên, việc nộp đơn không đồng nghĩa Tòa án sẽ tự động chấp nhận yêu cầu ly hôn. Người yêu cầu cần cung cấp thông tin, tài liệu và chứng cứ chứng minh tình trạng hôn nhân thuộc trường hợp được pháp luật cho phép giải quyết ly hôn đơn phương.

Theo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022, bạo lực gia đình không chỉ bao gồm hành vi đánh đập, gây thương tích mà còn có thể là đe dọa, lăng mạ, xúc phạm danh dự, nhân phẩm, cô lập, kiểm soát hoặc những hành vi khác được pháp luật xác định là bạo lực gia đình.

Do đó, ngay cả khi người chồng không trực tiếp gây thương tích, những hành vi bạo lực về tinh thần, kinh tế hoặc tình dục cũng có thể được xem xét khi giải quyết yêu cầu ly hôn nếu đáp ứng điều kiện luật định.

Cần chuẩn bị những chứng cứ gì để chứng minh chồng bạo lực gia đình?

Trong các vụ án ly hôn đơn phương, chứng cứ về hành vi bạo lực có vai trò quan trọng để Tòa án đánh giá tình trạng hôn nhân và giải quyết những yêu cầu liên quan.

Tùy từng trường hợp, người vợ có thể thu thập các tài liệu như:

• Hình ảnh, video, ghi âm ghi nhận hành vi đánh đập, đe dọa hoặc xúc phạm.
• Hồ sơ khám, chữa bệnh; giấy chứng nhận thương tích hoặc kết luận giám định.
• Tin nhắn, thư điện tử và những nội dung thể hiện hành vi đe dọa, kiểm soát.
• Biên bản làm việc, tài liệu xử lý của cơ quan công an hoặc cơ quan có thẩm quyền.
• Lời khai của người làm chứng và những tài liệu hợp pháp khác.

Việc thu thập, cung cấp và đánh giá chứng cứ phải tuân thủ quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Người bị bạo lực gia đình không nhất thiết phải có bản án hình sự kết tội người chồng mới được yêu cầu ly hôn. Tòa án có thể xem xét các chứng cứ hợp pháp khác để xác định có căn cứ giải quyết yêu cầu hay không.

Trường hợp đang bị đe dọa đến tính mạng, sức khỏe, người vợ nên ưu tiên bảo đảm an toàn, liên hệ cơ quan công an hoặc cơ quan có thẩm quyền để được hỗ trợ và xem xét áp dụng biện pháp bảo vệ phù hợp.

Thủ tục đơn phương ly hôn khi chồng có hành vi bạo lực gia đình

Người vợ có thể chuẩn bị hồ sơ khởi kiện ly hôn, thông thường gồm đơn khởi kiện, giấy chứng nhận kết hôn, giấy tờ nhân thân, giấy khai sinh của con và tài liệu liên quan đến tài sản, nghĩa vụ chung nếu có yêu cầu giải quyết.

Nếu có chứng cứ về hành vi bạo lực gia đình, người khởi kiện nên nộp kèm để Tòa án xem xét.

Về thẩm quyền, vụ án ly hôn đơn phương thông thường thuộc Tòa án có thẩm quyền tại nơi người chồng cư trú hoặc làm việc, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc các bên có thỏa thuận hợp lệ về thẩm quyền theo lãnh thổ.

Theo trình tự tố tụng dân sự, sau khi nhận đơn và hồ sơ, Tòa án xem xét việc thụ lý, yêu cầu nộp tiền tạm ứng án phí nếu thuộc trường hợp phải nộp và tiến hành các thủ tục giải quyết vụ án.

Trong quá trình giải quyết, Tòa án thực hiện thủ tục hòa giải theo quy định, trừ những trường hợp không tiến hành hòa giải được hoặc pháp luật quy định khác.

Đối với trường hợp có nguy cơ tiếp tục bị bạo lực, người vợ có thể trình bày rõ tình trạng bị đe dọa và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét các biện pháp bảo vệ phù hợp. Việc bảo vệ an toàn không phụ thuộc vào việc vụ án ly hôn đã được giải quyết xong hay chưa.

Chồng bạo lực gia đình, vợ có được ưu tiên quyền nuôi con?

Khi ly hôn, vấn đề quyền trực tiếp nuôi con thường là nội dung tranh chấp lớn, đặc biệt trong những gia đình có hành vi bạo lực.

Theo Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, cha mẹ có quyền thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con.

Đối với con từ đủ 7 tuổi trở lên, Tòa án phải xem xét nguyện vọng của con. Đối với con dưới 36 tháng tuổi, nguyên tắc là giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.

Nếu người chồng có hành vi bạo lực đối với vợ hoặc con, đây là tình tiết quan trọng để Tòa án đánh giá môi trường sống, khả năng bảo đảm an toàn, điều kiện chăm sóc và sự phát triển của trẻ.

Tuy nhiên, người chồng có hành vi bạo lực không đồng nghĩa người vợ đương nhiên được giao quyền trực tiếp nuôi tất cả các con. Tòa án phải xem xét toàn diện điều kiện của mỗi bên và quyền lợi tốt nhất của trẻ.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, nếu có đủ căn cứ theo Điều 85 Luật Hôn nhân và Gia đình, Tòa án còn có thể xem xét hạn chế quyền của cha hoặc mẹ đối với con chưa thành niên.

Chồng bạo lực gia đình có bị chia ít tài sản hơn khi ly hôn?

Theo Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, tài sản chung của vợ chồng khi ly hôn được chia theo thỏa thuận. Nếu không thỏa thuận được, Tòa án giải quyết theo nguyên tắc chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố luật định.

Một trong những yếu tố được xem xét là lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.

Vì vậy, nếu có căn cứ chứng minh người chồng thường xuyên bạo lực, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của vợ, hành vi này có thể được Tòa án cân nhắc khi phân chia tài sản chung.

Tuy nhiên, không có quy định cứ người chồng có hành vi bạo lực thì mặc nhiên mất quyền đối với tài sản chung hoặc phải giao toàn bộ tài sản cho người vợ.

Tòa án còn phải xem xét công sức đóng góp, hoàn cảnh của các bên, quyền lợi của con và các yếu tố khác theo quy định.

Đối với tài sản riêng của mỗi người, việc xác định và giải quyết được thực hiện theo quy định về chế độ tài sản của vợ chồng.

Nếu chứng minh người chồng thường xuyên bạo lực gia đình, Tòa sẽ cân nhắc trong việc phân chia tài sản chung

Người chồng có thể bị xử lý hình sự vì bạo lực gia đình không?

Ngoài việc là căn cứ để xem xét yêu cầu ly hôn, hành vi bạo lực gia đình còn có thể dẫn đến trách nhiệm hành chính hoặc hình sự, tùy tính chất và mức độ vi phạm.

Chẳng hạn, nếu có hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe người khác và đáp ứng các dấu hiệu cấu thành tội phạm, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 134 Bộ luật Hình sự.

Trường hợp có hành vi đe dọa tước đoạt tính mạng người khác, khiến người bị đe dọa có căn cứ lo sợ việc đe dọa sẽ được thực hiện, có thể bị xem xét về tội Đe dọa giết người theo Điều 133 Bộ luật Hình sự.

Đối với những hành vi hành hạ, ngược đãi hoặc đối xử tàn ác với thành viên gia đình, trách nhiệm pháp lý được xác định theo tính chất, mức độ và các điều kiện luật định.

Việc có xử lý hình sự hay không phải dựa trên kết quả xác minh, điều tra và các dấu hiệu cấu thành tội phạm, không chỉ dựa vào lời trình bày của một bên.

Tóm lại, khi chồng có hành vi bạo lực gia đình, người vợ hoàn toàn có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn đơn phương mà không cần sự đồng ý của chồng. Đồng thời, người vợ có thể yêu cầu giải quyết quyền nuôi con, cấp dưỡng, phân chia tài sản và đề nghị cơ quan có thẩm quyền bảo vệ khi bị đe dọa hoặc xâm hại.

Việc chủ động thu thập chứng cứ hợp pháp và thực hiện đúng thủ tục sẽ giúp bảo vệ tốt hơn quyền, lợi ích chính đáng của người vợ và con trong quá trình giải quyết ly hôn.

Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal