Lấn chiếm phần sở hữu chung nhà chung cư bị phạt bao nhiêu tiền năm 2026?
Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 62 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, hành vi chiếm dụng diện tích nhà ở trái pháp luật; lấn chiếm không gian và phần diện tích thuộc sở hữu chung nhà chung cư hoặc của chủ sở hữu khác dưới mọi hình thức bị phạt tiền từ 60 triệu đồng đến 80 triệu đồng.
Mức phạt được xác định theo khoản 4 Điều 5 Nghị định 339/2026/NĐ-CP như sau:
Như vậy, cá nhân lấn chiếm phần sở hữu chung nhà chung cư có thể bị phạt đến 40 triệu đồng, còn tổ chức thực hiện cùng hành vi có thể bị phạt đến 80 triệu đồng.
Quy định áp dụng từ ngày 26/8/2026.
Việc xử phạt không chỉ phụ thuộc vào diện tích bị chiếm dụng mà còn phải xác định hành vi thực tế có thuộc trường hợp vi phạm theo quy định pháp luật hay không.
Theo Điều 142 Luật Nhà ở 2023, phần sở hữu chung của nhà chung cư bao gồm những diện tích và hệ thống thiết bị được xác định theo quy định, trừ phần thuộc sở hữu riêng hợp pháp.
Các khu vực sở hữu chung có thể bao gồm:
Không gian phục vụ việc đi lại
Hành lang, cầu thang bộ, lối đi chung và những không gian phục vụ nhu cầu di chuyển của cư dân.
Khu vực phục vụ hoạt động chung
Không gian sinh hoạt cộng đồng và những phần diện tích được xác định thuộc sở hữu chung theo hồ sơ pháp lý của nhà chung cư.
Hệ thống kỹ thuật sử dụng chung
Các hệ thống kỹ thuật phục vụ toàn bộ hoặc nhiều chủ sở hữu trong nhà chung cư, bao gồm những hạng mục điện, nước, thoát nước, thông tin liên lạc và thiết bị sử dụng chung theo quy định.
Các bộ phận kết cấu chung
Những bộ phận kết cấu chính, hệ thống hạ tầng và phần công trình thuộc sở hữu chung theo pháp luật về nhà ở.
Để xác định chính xác một khu vực là sở hữu chung hay sở hữu riêng, cần đối chiếu hồ sơ thiết kế, hợp đồng mua bán căn hộ, tài liệu pháp lý của dự án và quy định pháp luật áp dụng.
Không thể chỉ dựa vào việc một khu vực nằm gần căn hộ để kết luận chủ căn hộ có quyền sử dụng riêng.
Trong thực tế, hành vi lấn chiếm có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau.
Ví dụ:
Tuy nhiên, việc đặt vật dụng hoặc sử dụng một khu vực trong nhà chung cư cần được đánh giá theo tính chất, mức độ và hoàn cảnh cụ thể.
Không phải mọi trường hợp để đồ đạc tại khu vực chung đều đương nhiên cấu thành hành vi lấn chiếm theo điểm a khoản 2 Điều 62.
Nếu hành vi ảnh hưởng đến lối thoát nạn, an toàn phòng cháy, chữa cháy hoặc gây thiệt hại, các quy định pháp luật khác cũng có thể được áp dụng tùy trường hợp.
Có.
Theo điểm c khoản 2 Điều 62 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, hành vi sử dụng phần diện tích và các trang thiết bị thuộc quyền sở hữu, sử dụng chung nhà chung cư vào sử dụng riêng cũng thuộc khung phạt tiền từ 60 triệu đồng đến 80 triệu đồng đối với tổ chức.
Đối với cá nhân, mức phạt tương ứng là từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng.
Quy định này cho thấy pháp luật không chỉ xử lý hành vi chiếm dụng diện tích mà còn điều chỉnh cả việc sử dụng riêng những tài sản, thiết bị vốn phục vụ cộng đồng cư dân.
Ví dụ, một chủ sở hữu tự ý biến khu vực sử dụng chung thành nơi phục vụ hoạt động riêng mà không có căn cứ hợp pháp.
Tùy bản chất hành vi và hồ sơ xác định quyền sở hữu, việc sử dụng này có thể bị xem xét xử phạt theo quy định.
Ngoài hành vi lấn chiếm, điểm c khoản 3 Điều 62 Nghị định 339/2026/NĐ-CP còn quy định xử phạt đối với việc tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng phần sở hữu chung, sử dụng chung nhà chung cư.
Mức phạt đối với hành vi này là:
Cần phân biệt hai nhóm hành vi:
Lấn chiếm hoặc sử dụng riêng phần sở hữu chung: Liên quan đến việc chiếm dụng hoặc khai thác riêng không gian, tài sản chung trái quy định.
Tự ý chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng: Liên quan đến việc thay đổi chức năng sử dụng của phần diện tích chung mà không đáp ứng điều kiện pháp luật.
Việc xác định đúng hành vi sẽ là cơ sở áp dụng khung xử phạt tương ứng.
Ngoài hình thức xử phạt hành chính, người vi phạm còn có thể phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định tại Điều 62 Nghị định 339/2026/NĐ-CP.
Đối với trường hợp lấn chiếm hoặc sử dụng trái phép phần sở hữu chung, cơ quan có thẩm quyền có thể yêu cầu khôi phục tình trạng ban đầu và chấm dứt việc sử dụng không đúng quy định.
Trong thực tế, việc khắc phục có thể liên quan đến tháo dỡ phần công trình, vật dụng lấn chiếm hoặc hoàn trả không gian để các chủ sở hữu tiếp tục sử dụng chung.
Biện pháp cụ thể phải căn cứ vào hành vi vi phạm được xác định và quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Do đó, người vi phạm không thể chỉ nộp tiền phạt để tiếp tục duy trì tình trạng lấn chiếm.
Khi phát hiện hành vi có dấu hiệu lấn chiếm, cư dân nên xác minh tính chất pháp lý của khu vực trước khi yêu cầu xử lý.
Các bước cần cân nhắc gồm:
Đối với những trường hợp ranh giới sở hữu chưa rõ ràng, cần xem xét hợp đồng mua bán, hồ sơ dự án và các chứng cứ liên quan trước khi đưa ra kết luận.
Kết luận: Theo điểm a khoản 2 Điều 62 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, cá nhân lấn chiếm không gian, diện tích thuộc sở hữu chung nhà chung cư có thể bị phạt từ 30 triệu đồng đến 40 triệu đồng; tổ chức bị phạt từ 60 triệu đồng đến 80 triệu đồng. Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn có thể phải khắc phục hậu quả và hoàn trả phần diện tích đã chiếm dụng theo quy định.
Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:
Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01
Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html
Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830
Website: https://luatsulh.com/
Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa
Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:
Website: https://luatsulh.com/
Facebook: Luật sư LH Legal
Youtube: Luật sư LH Legal
Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)
Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal
Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự
|
|
|
12A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Định (Phường Đa Kao, Quận 1 cũ)
Điện thoại: 1900 2929 01
51 Nguyễn Khắc Hiếu, Phường Ba Đình (Phường Trúc Bạch, Quận Ba Đình cũ)
Điện thoại: 1900 2929 01
144 Hoàng Hoa Thám, Phường Nha Trang (Phường Lộc Thọ, Thành phố Nha Trang cũ)
Điện thoại: 1900 2929 01