Tranh chấp phát sinh từ việc bán nhà thừa kế theo thỏa thuận nội bộ

Vụ việc phát sinh từ căn nhà tại TP.HCM do cha mẹ để lại cho 5 người con theo di chúc năm 2009 với nội dung sử dụng chung và không được chuyển nhượng. Sau khi cha mẹ qua đời, đến năm 2018, một người con trong gia đình đã đứng ra thỏa thuận bán căn nhà với giá 8,8 tỷ đồng.

Ban đầu, các đồng thừa kế không đồng ý việc chuyển nhượng. Tuy nhiên, sau khi người này cam kết sẽ sử dụng số tiền bán nhà để mua tài sản khác phục vụ lợi ích chung của gia đình, các thành viên đã đồng thuận. Sau khi giao dịch hoàn tất, người em không thực hiện cam kết, dẫn đến tranh chấp giữa các đồng thừa kế.

Yêu cầu khởi kiện và quan điểm của các bên

Một người trong gia đình đã khởi kiện, yêu cầu hủy văn bản thỏa thuận phân chia di sản năm 2018 do không có đầy đủ chữ ký của tất cả người thừa kế theo quy định pháp luật. Đồng thời, nguyên đơn cũng đề nghị hủy hợp đồng chuyển nhượng nhà đất vì cho rằng quyền lợi của các đồng thừa kế không được đảm bảo.

Ở chiều ngược lại, bị đơn cho rằng việc bán nhà đã được sự đồng ý của các thành viên trong gia đình, đồng thời giao dịch đã hoàn tất, bên mua đã thanh toán đầy đủ và nhận nhà. Sau giao dịch, bị đơn đã chia một phần tiền cho các đồng thừa kế và sử dụng phần còn lại cho các mục đích chung.

Phán quyết khác nhau qua các cấp xét xử

Tại cấp sơ thẩm, TAND TP.HCM tuyên hủy văn bản thỏa thuận phân chia di sản do vi phạm quy định về chủ thể tham gia, nhưng không chấp nhận yêu cầu hủy hợp đồng mua bán nhà, đồng thời công nhận hiệu lực giao dịch giữa bên bán và bên mua.

Tuy nhiên, tại cấp phúc thẩm, TAND cấp cao tại TP.HCM đã chấp nhận kháng cáo, tuyên hủy cả văn bản thỏa thuận di sản và hợp đồng mua bán. Đồng thời, tòa buộc bên bán hoàn trả 8,8 tỷ đồng cho bên mua và bồi thường thêm hơn 3,5 tỷ đồng do chênh lệch giá trị tài sản. Các đồng thừa kế khác cũng phải hoàn trả số tiền đã nhận và chịu trách nhiệm tương ứng.

Quan điểm của TAND tối cao và hướng xử lý lại vụ án

Sau đó, vụ án được xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm. Chánh án TAND tối cao đã ban hành quyết định kháng nghị, cho rằng việc hủy hợp đồng mua bán tại cấp phúc thẩm là chưa có đủ căn cứ pháp lý.

Hội đồng Thẩm phán nhận định rằng mặc dù hợp đồng chuyển nhượng chưa được công chứng theo quy định, nhưng trên thực tế bên mua đã thanh toán đầy đủ, bên bán đã bàn giao nhà và các đồng thừa kế biết nhưng không phản đối. Do đó, giao dịch có thể được xem xét công nhận hiệu lực theo quy định của Bộ luật Dân sự về giao dịch dân sự đã được thực hiện trên thực tế.

Từ đó, TAND tối cao quyết định hủy cả hai bản án sơ thẩm và phúc thẩm, đồng thời giao hồ sơ cho TAND TP.HCM xét xử lại theo đúng quy định pháp luật.

Cảnh báo rủi ro khi định đoạt tài sản thừa kế không đầy đủ thủ tục

Vụ việc cho thấy, việc định đoạt tài sản thừa kế phải có sự tham gia đầy đủ của tất cả đồng thừa kế và tuân thủ chặt chẽ quy định về hình thức giao dịch, đặc biệt là công chứng hợp đồng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu giao dịch đã được thực hiện trên thực tế và các bên liên quan không phản đối, tòa án vẫn có thể xem xét công nhận hiệu lực nhằm bảo vệ sự ổn định của giao dịch dân sự.

Đây cũng là bài học pháp lý quan trọng đối với các gia đình khi xử lý tài sản thừa kế có giá trị lớn.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Hồ Chí Minh: 12A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Định (Phường Đa Kao, Quận 1 cũ)

Hà Nội: 51 Nguyễn Khắc Hiếu, Phường Ba Đình (Phường Trúc Bạch, Quận Ba Đình cũ)

Nha Trang: 144 Hoàng Hoa Thám, Phường Nha Trang (Phường Lộc Thọ, Thành phố Nha Trang cũ)

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal