Điều trị bệnh ở nước ngoài có được hưởng chế độ bảo hiểm xã hội không? Hồ sơ cần những gì?

Pháp luật hiện hành không lấy địa điểm điều trị trong nước hay nước ngoài làm căn cứ để loại trừ quyền hưởng chế độ. Tuy nhiên, hồ sơ khám chữa bệnh do cơ sở y tế nước ngoài cấp phải đáp ứng thêm yêu cầu về dịch sang tiếng Việt và hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định.

Vậy điều trị bệnh ở nước ngoài có được hưởng bảo hiểm xã hội không, cần chuẩn bị giấy tờ gì và thời hạn giải quyết hồ sơ bao lâu?

Điều trị bệnh ở nước ngoài có được hưởng chế độ ốm đau không?

Có.

Theo Điều 42 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động thuộc nhóm tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc được hưởng chế độ ốm đau khi phải nghỉ việc để điều trị trong các trường hợp luật định.

Trong đó có các trường hợp như:

• Điều trị bệnh không phải bệnh nghề nghiệp;

• Điều trị do tai nạn không phải tai nạn lao động;

• Điều trị do tai nạn khi đi từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc ngược lại theo tuyến đường, thời gian hợp lý;

• Điều trị, phục hồi chức năng khi thương tật, bệnh tật tái phát;

• Hiến, lấy hoặc ghép mô, bộ phận cơ thể người;

• Nghỉ việc để chăm sóc con dưới 07 tuổi bị ốm.

Luật không quy định người lao động bắt buộc phải điều trị tại cơ sở khám chữa bệnh trong nước.

Do đó, nếu người lao động đi khám hoặc điều trị bệnh tại nước ngoài và đáp ứng điều kiện hưởng chế độ ốm đau thì vẫn có thể được giải quyết trợ cấp bảo hiểm xã hội.

Có phải ai điều trị bệnh ở nước ngoài cũng được hưởng chế độ ốm đau?

Không.

Trước hết, chế độ ốm đau thuộc bảo hiểm xã hội bắt buộc. Người chỉ tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện không được hưởng chế độ này theo cơ chế thông thường.

Ngoài ra, người lao động phải thuộc trường hợp được hưởng theo Điều 42 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và không rơi vào các trường hợp bị loại trừ.

Những trường hợp nào không được hưởng chế độ ốm đau?

Theo khoản 2 Điều 42 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động không được hưởng chế độ ốm đau trong một số trường hợp như:

• Tự gây thương tích hoặc tự gây tổn hại đến sức khỏe;

• Sử dụng chất ma túy hoặc tiền chất ma túy thuộc trường hợp pháp luật cấm, trừ trường hợp dùng thuốc theo chỉ định hợp pháp;

• Trong thời gian lần đầu phải nghỉ việc để điều trị, phục hồi chức năng do tai nạn lao động hoặc bệnh nghề nghiệp;

• Thời gian nghỉ điều trị trùng với thời gian nghỉ theo pháp luật lao động;

• Đang nghỉ việc hưởng nguyên lương theo quy định khác;

• Đang nghỉ hưởng chế độ thai sản;

• Đang nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe theo pháp luật bảo hiểm xã hội.

Như vậy, việc điều trị ở nước ngoài không làm mất quyền hưởng chế độ, nhưng người lao động vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện chung.

Hồ sơ điều trị bệnh ở nước ngoài để hưởng chế độ ốm đau gồm những gì?

Theo khoản 3 Điều 47 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, đối với người lao động hoặc con của người lao động khám bệnh, chữa bệnh ở nước ngoài, hồ sơ cần có:

Giấy tờ khám bệnh, chữa bệnh do cơ sở khám chữa bệnh ở nước ngoài cấp, trong đó phải thể hiện được tên bệnh và thời gian điều trị.

Đây là nội dung cốt lõi để cơ quan bảo hiểm xã hội xác định căn cứ và thời gian hưởng chế độ.

Giấy tờ y tế của nước ngoài có phải dịch sang tiếng Việt không?

Có.

Các giấy tờ khám chữa bệnh do cơ sở y tế nước ngoài cấp phải có bản dịch tiếng Việt được công chứng hoặc chứng thực theo quy định pháp luật về công chứng, chứng thực.

Do đó, người lao động nên giữ đầy đủ bản gốc hoặc tài liệu hợp lệ do bệnh viện, phòng khám ở nước ngoài cấp để phục vụ việc dịch thuật và hoàn thiện hồ sơ khi trở về Việt Nam.

Hồ sơ khám chữa bệnh nước ngoài có phải hợp pháp hóa lãnh sự không?

Về nguyên tắc, có.

Theo khoản 3 Điều 47 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, giấy tờ khám chữa bệnh do cơ sở y tế nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự.

Ngoại lệ là trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác, chẳng hạn thuộc trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự.

Vì vậy, người lao động cần kiểm tra quốc gia nơi điều trị và loại giấy tờ cụ thể để xác định có thuộc trường hợp miễn hay không.

Giấy tờ khám chữa bệnh phải thể hiện những nội dung gì?

Pháp luật yêu cầu giấy tờ của cơ sở y tế nước ngoài phải thể hiện tối thiểu:

• Tên bệnh;

• Thời gian điều trị.

Trên thực tế, để hồ sơ rõ ràng hơn, người lao động nên lưu các tài liệu có thông tin về:

• Họ tên người bệnh;

• Ngày khám hoặc nhập viện;

• Ngày ra viện;

• Chẩn đoán;

• Thời gian cần nghỉ điều trị;

• Thông tin của cơ sở khám chữa bệnh;

• Chữ ký hoặc xác nhận của cơ sở y tế theo quy định của nước sở tại.

Việc hồ sơ thể hiện rõ thời gian điều trị giúp cơ quan bảo hiểm xã hội thuận lợi hơn trong việc xác định số ngày nghỉ hưởng chế độ.

Điều trị nội trú trong nước thì hồ sơ khác gì?

Đối với trường hợp điều trị nội trú thông thường, khoản 1 Điều 47 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định hồ sơ có thể là bản chính hoặc bản sao của một trong các giấy tờ như:

• Giấy ra viện;

• Bản tóm tắt hồ sơ bệnh án;

• Giấy tờ khác chứng minh quá trình điều trị nội trú.

Riêng trường hợp điều trị ở nước ngoài, hồ sơ áp dụng theo quy định riêng tại khoản 3 Điều 47 và phải đáp ứng thêm yêu cầu về ngôn ngữ, hợp pháp hóa lãnh sự.

Điều trị ngoại trú trong nước cần giấy tờ gì?

Đối với điều trị ngoại trú trong nước, hồ sơ có thể gồm:

• Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội;

• Giấy ra viện có chỉ định thời gian tiếp tục điều trị ngoại trú;

• Bản tóm tắt hồ sơ bệnh án có chỉ định thời gian điều trị ngoại trú.

So với hồ sơ trong nước, hồ sơ khám chữa bệnh tại nước ngoài được thiết kế linh hoạt hơn về tên loại giấy tờ nhưng phải thể hiện được bệnh và thời gian điều trị.

Người lao động phải nộp hồ sơ trong bao lâu?

Theo Điều 48 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động phải nộp hồ sơ hưởng chế độ ốm đau cho người sử dụng lao động chậm nhất 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc.

Do đó, người điều trị ở nước ngoài cần tính thêm thời gian:

• Nhận hồ sơ từ bệnh viện;

• Hợp pháp hóa lãnh sự;

• Dịch thuật;

• Công chứng hoặc chứng thực bản dịch.

Nếu chờ đến sát thời hạn mới thực hiện các thủ tục này, hồ sơ có thể bị chậm.

Người sử dụng lao động xử lý hồ sơ trong bao lâu?

Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ của người lao động, người sử dụng lao động có trách nhiệm:

• Lập danh sách người lao động nghỉ việc hưởng chế độ ốm đau;

• Kèm hồ sơ liên quan;

• Gửi cơ quan bảo hiểm xã hội.

Người sử dụng lao động vì vậy đóng vai trò trung gian trong quá trình đề nghị giải quyết chế độ.

Người sử dụng lao động có trách nhiệm xử lý hồ sơ trong 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ của NLĐ

Cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết trong bao lâu?

Trong vòng 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ từ người sử dụng lao động, cơ quan bảo hiểm xã hội phải giải quyết chế độ ốm đau.

Nếu không giải quyết thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Như vậy, xét theo các mốc luật định, sau khi người lao động nộp đủ hồ sơ cho doanh nghiệp:

• Người sử dụng lao động có tối đa 07 ngày làm việc để chuyển hồ sơ;

• Cơ quan bảo hiểm xã hội có tối đa 07 ngày làm việc để giải quyết sau khi nhận đủ hồ sơ.

Điều trị ở nước ngoài có bị giải quyết lâu hơn điều trị trong nước không?

Về thời hạn giải quyết tại cơ quan bảo hiểm xã hội, không có quy định về một thời hạn dài hơn chỉ vì người lao động điều trị ở nước ngoài.

Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở khâu chuẩn bị hồ sơ trước khi nộp.

Người điều trị ở nước ngoài phải thực hiện thêm:

• Hợp pháp hóa lãnh sự;

• Dịch giấy tờ sang tiếng Việt;

• Công chứng hoặc chứng thực bản dịch.

Do đó, tổng thời gian thực tế để hoàn thiện hồ sơ có thể dài hơn, nhưng thời hạn xử lý của người sử dụng lao động và cơ quan bảo hiểm xã hội về cơ bản vẫn áp dụng như quy định chung.

Người lao động nên chuẩn bị gì ngay khi điều trị ở nước ngoài?

Để hạn chế phải liên hệ lại bệnh viện sau khi về Việt Nam, người lao động nên yêu cầu cơ sở khám chữa bệnh cung cấp đầy đủ tài liệu thể hiện:

• Tên người bệnh;

• Tên hoặc chẩn đoán bệnh;

• Thời điểm bắt đầu điều trị;

• Thời điểm kết thúc điều trị;

• Thời gian cần nghỉ việc nếu có;

• Thông tin, xác nhận của cơ sở y tế.

Sau đó cần rà soát:

• Có phải hợp pháp hóa lãnh sự không;

• Cơ quan nào thực hiện hợp pháp hóa;

• Tài liệu nào cần dịch;

• Bản dịch phải công chứng hoặc chứng thực theo hình thức nào.

Việc chuẩn bị ngay từ đầu sẽ giúp hồ sơ hưởng chế độ ốm đau thuận lợi hơn khi trở về Việt Nam.

Tóm lại, điều trị bệnh ở nước ngoài có được hưởng bảo hiểm xã hội không?

Có, nếu người lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc và đáp ứng điều kiện hưởng chế độ ốm đau theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Pháp luật không phân biệt điều trị trong nước hay ở nước ngoài khi xác định quyền hưởng chế độ.

Đối với trường hợp khám chữa bệnh ở nước ngoài, hồ sơ cần có giấy tờ do cơ sở y tế nước ngoài cấp thể hiện tên bệnh và thời gian điều trị, đồng thời:

• Có bản dịch tiếng Việt được công chứng hoặc chứng thực;

• Được hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế.

Người lao động phải nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động chậm nhất 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc. Sau khi nhận đủ hồ sơ, người sử dụng lao động và cơ quan bảo hiểm xã hội mỗi bên có thời hạn 07 ngày làm việc để thực hiện phần việc thuộc trách nhiệm của mình.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal