Điều kiện để người Việt Nam đi xuất khẩu lao động được nhận lương hưu

>>> Từ 1/7/2025 đóng BHXH 15 năm được hưởng lương hưu hằng tháng

>>> Người lao động nghỉ hưu trước tuổi có được hưởng trợ cấp thôi việc?

Tổng quan về chính sách bảo hiểm xã hội cho người Việt Nam đi xuất khẩu lao động

Người Việt Nam đi xuất khẩu lao động là đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc

Căn cứ vào điểm g khoản 1 Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động là công dân Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng cũng là một trong những đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác. Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội thông qua cơ quan, doanh nghiệp đưa người lao động ra nước ngoài hoặc do người lao động tự nguyện đăng ký tham gia trong trường hợp đi làm việc thông qua các hình thức khác. Việc tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc cho nhóm lao động này giúp họ được bảo vệ trước các rủi ro xã hội cơ bản như: ốm đau, thai sản, tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp, hưu trí và tử tuất. 

Hợp tác quốc tế về bảo hiểm xã hội làm tăng quyền lợi cho người Việt Nam đi xuất khẩu lao động

Theo khoản 3 Điều 8 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, việc hợp tác quốc tế về bảo hiểm xã hội thông qua thúc đẩy đàm phán, ký kết các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế về bảo hiểm xã hội để bảo đảm quyền lợi cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, người lao động nước ngoài đến làm việc tại Việt Nam. Quy định này nhằm thúc đẩy bình đẳng và tăng cường bảo vệ toàn diện quyền lợi bảo hiểm xã hội cho người lao động Việt Nam ở nước ngoài và người lao động nước ngoài tại Việt Nam trong bối cảnh lao động quốc tế ngày càng gia tăng. Nhờ đó, người lao động không bị thiệt thòi khi làm việc ở nước ngoài hoặc chuyển đổi nơi làm việc giữa các quốc gia. Một số quyền lợi có thể kể đến như:

• Không bị đóng BHXH hai lần ở hai nước;

• Được cộng gộp thời gian đóng BHXH ở các quốc gia khác nhau để đủ điều kiện hưởng các chế độ (như hưu trí);

• Được đảm bảo quyền lợi liên tục về an sinh xã hội dù làm việc xuyên biên giới.

Mức đóng, phương thức đóng và thời hạn đóng bảo hiểm xã hội đối với người Việt Nam đi xuất khẩu lao động

Mức đóng, phương thức đóng và thời hạn đóng bảo hiểm xã hội đối với người Việt nam đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài được quy định tại khoản 2 Điều 33 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 như sau:

• Mức đóng: Mức đóng hằng tháng bằng 22% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc vào quỹ hưu trí và tử tuất;

• Phương thức đóng và thời hạn đóng: 

Đóng cho cơ quan bảo hiểm xã hội theo phương thức có thể được linh hoạt theo 03 tháng, 06 tháng, 12 tháng một lần hoặc đóng trước một lần cho khoảng thời gian của hợp đồng người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài; thời hạn đóng chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ đóng. 

Trường hợp người lao động được gia hạn hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động mới ngay tại nước tiếp nhận lao động thì thực hiện đóng bảo hiểm xã hội theo phương thức quy định tại điểm này cho thời gian được gia hạn hoặc ký hợp đồng lao động mới hoặc truy đóng sau khi về nước.

Việc quy định phương thức đóng bảo hiểm xã hội linh hoạt và thời hạn dài nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động làm việc ở xa và khó tiếp cận với các dịch vụ bảo hiểm xã hội trong nước.

Điều kiện hưởng lương hưu của người đi xuất khẩu lao động

Điều kiện hưởng lương hưu đầy đủ, tối đa, đúng mức hưởng theo quy định trong các trường hợp thông thường

Theo khoản 1 Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người Việt Nam đi xuất khẩu lao động thuộc đối tượng được hưởng lương hưu nếu đáp ứng đủ 03 điều kiện sau:

• Người đó đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác; 

• Khi nghỉ việc có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên; và

• Thuộc một trong các trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, bao gồm:

  • Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động;

  • Đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 3 Điều 169 của Bộ luật Lao động và có tổng thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên khi làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành hoặc làm việc ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm cả thời gian làm việc ở nơi có phụ cấp khu vực hệ số 0,7 trở lên trước ngày 01 tháng 01 năm 2021;

  • Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động và có từ đủ 15 năm trở lên làm công việc khai thác than trong hầm lò theo quy định của Chính phủ;

  • Người bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao.

Người đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên có thể được hưởng đầy đủ lương hưu

Điều kiện hưởng lương hưu khi chưa đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định tại khoản 1 Điều 64 Luật Bảo hiểm xã hội 2024

Theo khoản 1 Điều 65 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, trường hợp người Việt Nam đi xuất khẩu lao động khi nghỉ việc nhưng chưa đáp ứng đủ điều kiện được hưởng lương hưu theo quy định tại khoản 1 Điều 64 Luật bảo hiểm xã hội 2024 thì vẫn có thể được hưởng lương hưu, tuy nhiên sẽ hưởng với mức thấp hơn so với người đủ điều kiện hưởng lương hưu quy định tại khoản 1 Điều 64 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 nếu đáp ứng các điều kiện sau:

• Khi nghỉ việc, người đó có thời gian đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc từ đủ 20 năm trở lên; và

• Thuộc một trong các trường hợp sau:

  • Có tuổi thấp hơn tối đa 05 tuổi so với tuổi quy định tại điểm a khoản 1 Điều 64 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%;

  • Có tuổi thấp hơn tối đa 10 tuổi so với tuổi quy định tại điểm a khoản 1 Điều 64 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024 và bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên;

  • Có từ đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm thuộc danh mục nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên

Thời điểm hưởng lương hưu đối với người đi xuất khẩu lao động

Căn cứ vào khoản 2 Điều 69 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, thời điểm hưởng lương hưu đối với người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng là thời điểm đủ điều kiện hưởng lương hưu theo quy định và được ghi trong văn bản đề nghị của người lao động.

Quyền lợi khi người xuất khẩu lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu

Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi đủ điều kiện hưởng lương hưu sẽ được hưởng các quyền lợi như sau:

• Hưởng lương hưu hằng tháng:

  • Người lao động được nhận lương hưu hằng tháng kể từ khi nghỉ việc, tính trên cơ sở thời gian và mức đóng bảo hiểm xã hội tại Việt Nam (và được cộng gộp thời gian đóng bảo hiểm xã hội ở nước ngoài nếu có hiệp định song phương hoặc điều ước quốc tế).

  • Lương hưu là nguồn thu nhập ổn định khi người lao động hết tuổi lao động;

• Được điều chỉnh tăng lương hưu theo quy định: Lương hưu được điều chỉnh tăng định kỳ theo biến động của giá cả và mức sống, nhằm đảm bảo giá trị thực tế của khoản tiền lương hưu theo thời gian.

• Được hưởng các quyền lợi về bảo hiểm y tế: Theo khoản 3 Điều 12 Luật Bảo hiểm y tế 2008 được sửa đổi bởi điểm khoản 10 Điều 1 Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi 2024, người đang hưởng lương hưu sẽ được tổ chức bảo hiểm xã hội đóng khoản tiền bảo hiểm y tế cho mình và sẽ được cấp thẻ bảo hiểm y tế để được hưởng các quyền lợi về bảo hiểm y tế.

• Khi người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đủ điều kiện hưởng lương hưu chết, thân nhân của người đó sẽ được hưởng chế độ tử tuất, gồm:

  • Trợ cấp mai táng  (theo điểm c khoản 1 Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2024);

  • Trợ cấp tuất hàng tháng hoặc trợ cấp tuất một lần tùy theo điều kiện của người đó và điều kiện của thân nhân (theo điểm b khoản 1 Điều 86 và điểm b khoản 1 Điều 88 Luật Bảo hiểm xã hội 2024). Trợ cấp tuất là khoản tiền cơ quan Bảo hiểm xã hội chi trả cho thân nhân của người lao động hoặc người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH khi người đó chết.

• Được bảo lưu và cộng gộp thời gian đóng BHXH

  • Theo khoản 4 Điều 66 Luật bảo hiểm xã hội 2024 quy định về việc tính lương hưu hàng tháng của người lao động đủ điều kiện hưởng lương hưu mà có thời gian đóng BHXH theo quy định của điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên nhưng có thời gian đóng BHXH ở Việt Nam dưới 15 năm thì mỗi năm đóng trong thời gian này được tính bằng 2,25% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH quy định tại Điều 72 của Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Quy định này có nghĩa là: 

  • Nếu người lao động có thời gian đóng BHXH ở nhiều quốc gia, có thể cộng gộp thời gian đóng nếu Việt Nam có ký hiệp định song phương với nước sở tại (ví dụ: Hàn Quốc)  để đủ điều kiện hưởng hưu trí mà không bị mất thời gian đã đóng BHXH trước đó. Mỗi năm mà người lao động đã đóng bảo hiểm xã hội ở Việt Nam sẽ được tính bằng 2,25% mức bình quân tiền lương tháng mà họ đã đóng bảo hiểm.

Ví dụ: Một người lao động đã đóng BHXH 05 năm tại Việt Nam và 10 năm tại Hàn Quốc.

Việt Nam và Hàn Quốc có hiệp định song phương về BHXH nên thời gian 10 năm tại Hàn được công nhận để xét điều kiện hưởng hưu. Tổng thời gian là 15 năm, người đó đã đủ điều kiện nghỉ hưu. Tuy nhiên, người đó chỉ đóng tại Việt Nam 05 năm, nên mức lương hưu được tính như sau:

05 năm × 2,25% = 11,25% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH tại Việt Nam.

Thủ tục hưởng lương hưu của người lao động Việt Nam đi xuất khẩu lao động

Hồ sơ đề nghị hưởng lương hưu

Căn cứ vào Điều 77 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, hồ sơ đề nghị hưởng lương hưu đối với người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, trong đó có bao gồm người Việt Nam đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài, gồm các loại giấy tờ sau:

• Sổ bảo hiểm xã hội;

• Bản chính hoặc bản sao văn bản xác định việc chấm dứt hợp đồng lao động hoặc văn bản chấm dứt làm việc hoặc văn bản đề nghị của người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;

• Biên bản giám định mức suy giảm khả năng lao động của Hội đồng giám định y khoa hoặc bản sao giấy xác nhận mức độ khuyết tật nặng, đặc biệt nặng có thể hiện kết luận của Hội đồng giám định y khoa ghi rõ tỷ lệ phần trăm suy giảm khả năng lao động (đối với trường hợp người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng hưởng lương hưu khi suy giảm khả năng lao động);

• Bản sao giấy chứng nhận bị nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp (đối với trường hợp người Việt Nam đi xuất khẩu lao động ở nước ngoài bị nhiễm HIV/AIDS do tai nạn rủi ro nghề nghiệp trong khi thực hiện nhiệm vụ được giao).

Trình tự thủ tục để được hưởng lương hưu

Bước 1. Lập, nộp hồ sơ

Người lao động đang đóng bảo hiểm xã hội lập hồ sơ theo quy định; nộp cho cho cơ quan bảo hiểm xã hội nơi người lao động đóng bảo hiểm xã hội bằng 01 trong 03 hình thức sau:

• Trực tuyến (trường hợp hồ sơ giấy không chuyển đổi được sang hồ sơ điện tử thì đơn vị gửi hồ sơ giấy về cơ quan BHXH qua dịch vụ bưu chính);

• Trực tiếp tại cơ quan BHXH hoặc Trung tâm phục vụ HCC các cấp (nếu có);

• Qua dịch vụ bưu chính công ích.

Bước 2. Cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sơ và giải quyết theo quy định

Tối đa 12 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan bảo hiểm xã hội nhận đủ hồ sơ theo quy định

Bước 3: Nhận kết quả

• Nhận kết quả giải quyết từ cơ quan bảo hiểm xã hội, gồm: 

  • Quyết định về việc hưởng chế độ hưu trí hàng tháng; 

  • Bản quá trình đóng bảo hiểm xã hội; 

  • Thông báo về việc chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội đối với trường hợp di chuyển hưởng chế độ bảo hiểm xã hội tại tỉnh/thành phố khác; 

  • Thẻ bảo hiểm y tế.

• Nhận tiền lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng bằng 01 trong 02 hình thức sau:

  • Thông qua tài khoản ngân hàng của cá nhân; 

  • Bằng tiền mặt thông qua tổ chức dịch vụ chi trả.

(Trường hợp ủy quyền cho người khác lĩnh thay, thực hiện theo quy định tại thủ tục “Ủy quyền lĩnh thay các chế độ BHXH, trợ cấp thất nghiệp” ban hành kèm theo Quyết định số 222/QĐ-BHXH ngày 25/02/2021 của Bảo hiểm xã hội Việt Nam)

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline gặp Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Trụ sở: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh (Địa chỉ cũ: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM)

Chi nhánh Nha Trang: 07 Bế Văn Đàn, Phường Nam Nha Trang, Tỉnh Khánh Hòa (Địa chỉ cũ: 07 Bế Văn Đàn, Phường Phước Long, Thành phố Nha Trang)

Theo dõi Công ty Luật LHLegal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LHLegal

Youtube: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LHLegal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LHLegal