Đề xuất xử lý hình sự 27 tội ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội

>>> Người 15 tuổi chuẩn bị phạm tội có phải chịu trách nhiệm hình sự?

>>> Phân biệt phạm tội chưa đạt và tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội?

Theo quy định tại khoản 2 Điều 14 Dự thảo Bộ luật Hình sự, bổ sung 27 hành vi mới dù ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội cũng sẽ bị xử lý hình sự. Các hành vi này được chia thành các nhóm sau: 

Nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người

Bao gồm 09 tội được đề xuất xử lý hình sự ngay từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội

• Hiếp dâm;

• Hiếp dâm người dưới 16 tuổi;

• Cưỡng dâm;

• Cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi;

• Giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi;

• Dâm ô đối với người dưới 16 tuổi;

• Sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm;

• Mua bán người;

• Mua bán người dưới 16 tuổi.

Nội dung

• Tội hiếp dâm

Được quy định tại Điều 141 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi như sau: Phạt tù từ 02 năm đến 10 năm hoặc tù chung thân đối với người nào thực hiện hành vi hiếp dâm, tùy vào tính chất và mức độ của hành vi. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

• Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi

Theo Điều 142 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, người nào thực hiện hành vi hiếp dâm người dưới 16 tuổi thì bị phạt tù từ 07 năm đến 30 năm, tù chung thân, chung thân không xét giảm án hoặc tử hình tùy vào mức độ của hành vi vi phạm. 

• Tội cưỡng dâm

Được quy định tại Điều 143 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi. Theo đó, người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người lệ thuộc mình hoặc người đang ở trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác thì bị phạt tù từ 01 năm đến 18 năm, còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm tùy vào mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội.

• Tội cưỡng dâm người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi

Căn cứ Điều 144 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, người nào dùng mọi thủ đoạn khiến người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi đang ở trong tình trạng lệ thuộc mình hoặc trong tình trạng quẫn bách phải miễn cưỡng giao cấu hoặc miễn cưỡng thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân, đồng thời còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm tùy vào mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.

• Tội giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi

Tội này được quy định tại Điều 145 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, theo đó: Người nào đủ 18 tuổi trở lên mà giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác với người từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 142 và Điều 144 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm. Nếu mức độ vi phạm nghiêm trọng hơn thì bị phạt tù từ 03 năm đến 15 năm. Đồng thời, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

• Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi

Tội dâm ô đối với người dưới 16 tuổi được quy định tại Điều 146 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi: người nào đủ 18 tuổi trở lên mà có hành vi dâm ô đối với người dưới 16 tuổi không nhằm mục đích giao cấu hoặc không nhằm thực hiện các hành vi quan hệ tình dục khác thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Với các hành vi vi phạm ở mức độ nghiêm trọng hơn thì người thực hiện hành vi còn bị phạt tù từ 03 năm đến 12 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

• Tội sử dụng người dưới 16 tuổi vào mục đích khiêu dâm

Theo Điều 147 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, người nào đủ 18 tuổi trở lên mà lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc người dưới 16 tuổi trình diễn khiêu dâm hoặc trực tiếp chứng kiến việc trình diễn khiêu dâm dưới mọi hình thức thì bị phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Nếu hành vi vi phạm ở mức độ nặng hơn thì người thực hiện hành vi vi phạm sẽ bị phạt tù từ 03 năm đến 12 năm. Thêm vào đó, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

• Tội mua bán người

Quy định về tội mua bán người được thể hiện tại Điều 150 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi. Theo đó, người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực, lừa gạt hoặc thủ đoạn khác thực hiện một trong các hành vi sau đây thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm: chuyển giao hoặc tiếp nhận người để giao, nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác; để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác; tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp người khác để thực hiện một trong các hành vi vừa nêu. Đối với hành vi vi phạm ở mức độ nghiêm trọng hơn thì bị phạt tù từ 08 năm đến 20 năm. Bên cạnh hình phạt tù, người phạm tội còn bị phạt hành chính ở mức 40.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng. Ngoài ra, còn có thể bị phạt quản chế, cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

• Tội mua bán người dưới 16 tuổi

Tội phạm này được quy định tại Điều 151 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, về các hành vi của tội phạm tương tự như tội mua bán người tại Điều 150 nhưng đối tượng và mức phạt khác nhau. Đối tượng của tội phạm này là người dưới 16 tuổi, và mức phạt tù từ 07 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân tùy vào mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm. Không chỉ vậy mà người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 400.000.000 đồng, phạt quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Ý nghĩa

Các hành vi phạm tội trong nhóm tội phạm này là những hành vi suy đồi đạo đức và trái pháp luật, gây ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng, danh dự, nhân phẩm và tâm lý của nạn nhân, đặc biệt là nạn nhân dưới 16 tuổi - độ tuổi chưa hoàn thiện về thể chất, tinh thần, dễ bị dụ dỗ, đe dọa hoặc ép buộc. Hằng năm, có rất nhiều nạn nhân của nhóm tội phạm này. Vì vậy, việc đề xuất xử lý hình sự nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người ngay từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội là việc cần thiết, nhằm phòng ngừa sớm hành vi nguy hiểm, tránh hậu quả đặc biệt nghiêm trọng cho nạn nhân, khẳng định tính răn đe mạnh mẽ của pháp luật khi Nhà nước kiên quyết trong đấu tranh với tội phạm tình dục và nạn mua bán người. Đối với trẻ em, việc xử lý ngay từ giai đoạn chuẩn bị thể hiện nguyên tắc ưu tiên bảo vệ tuyệt đối trẻ em - quyền đã được khẳng định trong Hiến pháp 2013, Công ước quốc tế về quyền trẻ em và ngăn chặn nguy cơ thực sự để lại tổn thương tâm lý lâu dài cho trẻ em. Đồng thời, việc xử lý hình sự nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người ngay từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội cũng còn là cách thức để người dân nhận thức được rằng: đây là những tội rất nguy hiểm. 

Tác động 

Việc xử lý hình sự đối với tội hiếp dâm dù chỉ mới ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội tác động trực tiếp đến đời sống xã hội của người dân:

• Các đối tượng có nguy cơ trở thành nạn nhân của nhóm tội này là phụ nữ và trẻ em được bảo vệ tốt hơn;

• Giảm thiểu số lượng nạn nhân của các tội phạm về tình dục nhờ có sự can thiệp sớm của cơ quan chức năng, tránh xảy ra hậu quả đáng tiếc;

• Tạo môi trường an toàn cho trẻ em chuyên tâm vào việc học hành, phát triển bản thân, không gây áp lực lên vấn đề bảo vệ bản thân đối với lứa tuổi này;

• Góp phần nâng cao năng lực phòng ngừa và bảo vệ quyền tự do tình dục trong xã hội hiện đại.

9 tội phạm trong nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của con người được đề xuất xử lý hình sự ngay từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội

Nhóm tội xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do, dân chủ của công dân

Theo Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, trong nhóm tội phạm này chỉ có 01 tội được đề xuất xử lý hình sự dù hành vi mới ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội, đó là tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật. 

Nội dung

Tội phạm này được quy định tại Điều 157 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi: người nào bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật nếu không thuộc tội chiếm đoạt người dưới 16 tuổi và tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn bắt, giữ, giam người trái pháp luật thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Nếu vi phạm với mức độ nghiêm trọng hơn thì bị phạt tù từ 02 năm đến 12 năm. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Ý nghĩa

Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật là hành vi thường xảy ra trong các vụ việc tranh chấp dân sự biến tướng, bạo lực dân sự, cưỡng ép…Hành vi này gây hậu quả nghiêm trọng cho nạn nhân: 

• Bị tổn hại sức khỏe, bị tra tấn, đe dọa, sang chấn tâm lý nặng nề, mất cảm giác an toàn;

• Bị ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, nhân phẩm nếu việc bắt giữ được công khai, bị kỳ thị, hiểu lầm trong xã hội, đặc biệt nếu là người có địa vị xã hội hoặc đang công tác;

• Bị gián đoạn công việc, thu nhập;

• Tôn chi phí y tế, pháp lý, hậu quả kéo dài về sau.

• Mất niềm tin vào pháp luật, chính quyền. 

Bên cạnh đó, hành vi này còn gây ảnh hưởng đến xã hội:

• Người dân sẽ cảm thấy quyền cá nhân bị xâm phạm dễ dàng, không được bảo vệ hiệu quả;

• Các hành vi “tự xử”, bạo lực dân sự hoặc “đòi nợ thuê” biến tướng dẫn đến rối loạn trật tự, lan truyền tâm lý bất an trong cộng đồng, phá vỡ trật tự xã hội;

• Làm giảm niềm tin vào cơ quan chức năng nếu việc bắt giữ trái luật đến từ cán bộ nhà nước;

• Trong các vụ việc có yếu tố nước ngoài, việc bắt giữ người trái luật có thể dẫn đến tranh chấp ngoại giao hoặc bị cáo buộc vi phạm quyền con người theo các công ước quốc tế.

Việc xử lý hình sự ngay từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội nhằm đây là hành vi nguy hiểm đáng kể, xâm phạm nghiêm trọng quyền bất khả xâm phạm thân thể của con người - một trong những quyền cơ bản được Hiến pháp và các công ước quốc tế bảo vệ. Do đó, cần phải ngăn chặn sớm, trước khi hậu quả xảy ra.

Tác động 

Việc đưa hành vi bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật dù mới ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội vào phạm vi truy cứu trách nhiệm hình sự nhằm phòng ngừa tội phạm từ gốc, đặc biệt với những vụ việc có dấu hiệu bắt cóc, đòi nợ thuê, bạo lực hội nhóm, hành xử kiểu giang hồ. Nếu cơ quan chức năng phát hiện có sự chuẩn bị công cụ, phương tiện, kế hoạch chi tiết bắt người, thì với quy định này, họ có quyền can thiệp ngay lập tức thay vì chờ tội phạm xảy ra. Nhờ đó, cơ quan chức năng có cơ sở pháp lý mạnh hơn để ngăn chặn từ sớm và tránh hậu quả nghiêm trọng.

Tội bắt, giữ hoặc giam người trái pháp luật được đề xuất xử lý hình sự dù hành vi mới ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội

Nhóm tội xâm phạm sở hữu 

Trong nhóm tội phạm này, có 02 tội được đề xuất đưa vào danh sách các tội bị xử lý hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội, đó là: tội cưỡng đoạt tài sản và tội cướp giật tài sản.

Nội dung

Tội cưỡng đoạt tài sản được quy định tại Điều 170 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi. Theo đó, người nào đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 20 năm tùy vào mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm. Không chỉ vậy mà người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. 

Tội cướp giật tài sản được quy định tại Điều 171 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi như sau: Người nào cướp giật tài sản của người khác, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân tùy vào tính chất của hành vi vi phạm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng.

Ý nghĩa 

Tài sản là một trong những đối tượng cần được bảo vệ. Việc xử lý hình sự đối với 02 tội: tội cưỡng đoạt tài sản và tội cướp giật tài sản từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội nhấn mạnh rằng quyền sở hữu được Nhà nước bảo vệ không chỉ khi tài sản đã bị xâm phạm mà ngay từ khi có nguy cơ bị xâm phạm. Tội cưỡng đoạt tài sản và tội cướp giật tài sản vốn là 02 tội nghiêm trọng, cần được xử lý sớm hơn, từ khi kẻ phạm tội bắt đầu chuẩn bị công cụ, phương tiện hoặc kế hoạch. Điều này mở rộng giới hạn can thiệp của pháp luật hình sự, thể hiện quan điểm phòng ngừa chủ động, thay vì chỉ phản ứng sau khi tội phạm xảy ra. Đối với một số tài sản quý báu của các cá nhân, tổ chức, việc xử lý hình sự từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội nhằm tránh được tình trạng các đối tượng tẩu tán tài sản, khiến cho việc thu lại tài sản trở nên khó khăn.

Tác động

Tội phạm cưỡng đoạt tài sản như đòi nợ thuê, ép chuyển nhượng tài sản... và cướp giật, đặc biệt là ở các đô thị lớn, thường diễn ra công khai, manh động, có tổ chức và rất khó xử lý nếu không bắt quả tang. Nhiều hành vi cưỡng đoạt hoặc cướp giật tài sản thường có sự chuẩn bị rõ ràng như theo dõi nạn nhân, chuẩn bị phương tiện tẩu thoát, công cụ hỗ trợ như dao, kéo, bình xịt hơi cay…, phân công vai trò giữa các đối tượng. Đề xuất này giúp lực lượng chức năng có công cụ pháp lý để xử lý từ sớm, khi đã có dấu hiệu như: thuê người theo dõi nạn nhân, chuẩn bị hung khí, phân công kế hoạch thực hiện hành vi…, từ đó cơ quan chức năng có thể ngăn chặn kịp thời hậu quả xảy ra, giảm thiểu thiệt hại cho người dân và xã hội. 

Tội cưỡng đoạt tài sản và tội cướp giật tài sản được đề xuất đưa vào danh sách các tội bị xử lý hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội

Nhóm tội phạm trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại

Theo Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, trong nhóm tội phạm trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại có 02 tội được đề xuất xử lý hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội, bao gồm: tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm; tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh.

Nội dung

Tại Điều 193 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi quy định về tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm, như sau: Người nào sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân tùy vào mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. Đối với pháp nhân thương mại phạm tội thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 36.000.000.000 đồng; đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 06 tháng đến 03 năm hoặc bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn; cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh được quy định tại Điều 194 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi: Người nào sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tù chung thân không xét giảm án tùy vào mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. Đối với pháp nhân thương mại phạm tội thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng; hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 01 năm đến 03 năm hoặc hoặc đình chỉ hoạt động vĩnh viễn; cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

Ý nghĩa 

02 tội danh này có ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến: tính mạng, sức khỏe con người; an ninh y tế cộng đồng và uy tín ngành dược và ngành thực phẩm. Sức khỏe, tính mạng con người là vô cùng quan trọng. Hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm, thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh là hành vi mất nhân tính, hãm hại đồng loại, có thể gây ra cái chết cho nhiều người. Do đó, việc xử lý hình sự hành vi này ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội giúp ngăn chặn ngay từ đầu những hành vi nguy hiểm có thể gây hậu quả khôn lường đến sức khỏe, tính mạng con người.

Tác động

Hành vi sản xuất thực phẩm và thuốc giả hiện nay thường được ngụy trang dưới các vỏ bọc hợp pháp, sử dụng công nghệ, dây chuyền tinh vi. Việc truy cứu hình sự từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội giúp pháp luật có công cụ chủ động, không thụ động chạy theo hậu quả, thể hiện thái độ không khoan nhượng với các hành vi có nguy cơ giết người gián tiếp qua thực phẩm và thuốc giả - những vật thiết yếu gắn với quyền sống của con người.

Ngăn chặn các đường dây tội phạm trước khi gây hại cho người dân.

Tội sản xuất, buôn bán hàng giả là lương thực, thực phẩm, phụ gia thực phẩm và tội sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh được đề xuất xử lý hình sự ngay từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội

Nhóm tội phạm trong lĩnh vực thuế, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm

Trong nhóm tội phạm này chỉ có 01 tội được đề xuất xử lý hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội, đó là tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành công cụ chuyển nhượng giả hoặc các giấy tờ có giá giả khác.

Nội dung

Tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành công cụ chuyển nhượng giả hoặc các giấy tờ có giá giả khác được quy định ở Điều 208 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi. Theo đó, người nào làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành công cụ chuyển nhượng giả hoặc các giấy tờ có giá giả khác, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 20 năm tùy vào mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Ý nghĩa

Công cụ chuyển nhượng và giấy tờ có giá là phương tiện đặc thù của nền kinh tế thị trường; nếu bị làm giả, lưu hành giả, sẽ gây bất ổn niềm tin vào hệ thống tài chính, ảnh hưởng đến dòng lưu chuyển vốn và an toàn thị trường, dễ gây thiệt hại lớn về kinh tế. Xử lý ngay từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội tạo điều kiện phá án từ sớm, triệt tiêu đường dây tội phạm ngay từ gốc, giảm rủi ro lan rộng, giúp ngăn chặn hậu quả nghiêm trọng trước khi xảy ra, đặc biệt trong lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, đầu tư tài chính, góp phần bảo vệ tính toàn vẹn, tin cậy và minh bạch của các công cụ tài chính.

Tác động

Việc đề xuất xử lý hình sự tội làm, tàng trữ, vận chuyển, lưu hành công cụ chuyển nhượng giả hoặc các giấy tờ có giá giả khác trong giai đoạn chuẩn bị phạm tội có tác động trực tiếp đến xã hội:

• Các đối tượng nhận thức được rằng hành vi này sẽ bị xử lý hình sự dù mới ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội nên sẽ phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi hành động;

• Khi phát hiện đối tượng đang chuẩn bị phạm tội thì cơ quan điều tra có thể khởi tố, áp dụng biện pháp ngăn chặn kịp thời mà không phải đợi đến khi hành vi đã hoàn thành hoặc gây hậu quả; tránh việc gây bất ổn niềm tin vào hệ thống tài chính, ảnh hưởng đến dòng lưu chuyển vốn và an toàn thị trường ảnh hưởng đến nền kinh tế.

Nhóm tội phạm về ma túy

Theo Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, trong nhóm tội phạm về ma túy có 02 tội được đề xuất xử lý hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội: tội sản xuất trái phép chất ma túy và tội mua bán trái phép chất ma túy.

Nội dung

Tại Điều 248 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi quy định về tội sản xuất trái phép chất ma túy: Người nào sản xuất trái phép chất ma túy dưới bất kỳ hình thức nào, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 30 năm hoặc tù chung thân, tù chung thân không xét giảm án hoặc tử hình tùy vào mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. 

Tội mua bán trái phép chất ma túy được quy định ở Điều 251 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi: Người nào mua bán trái phép chất ma túy, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 30 năm hoặc tù chung thân, tù chung thân không xét giảm án hoặc tử hình tùy vào mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Ý nghĩa

Các tội liên quan đến ma túy, đặc biệt là sản xuất và mua bán được xếp vào nhóm tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, có liên hệ với nhiều loại tội phạm khác như: rửa tiền, tổ chức sử dụng ma túy, giết người, chống người thi hành công vụ… Pháp luật hình sự không chỉ có chức năng trừng trị hành vi đã hoàn thành, mà còn nhằm phòng ngừa hành vi phạm tội, đặc biệt với tội phạm nguy hiểm cao như ma túy. Do đó, xử lý hình sự từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội phản ánh mức độ nghiêm khắc và quyết liệt của Nhà nước trong chống loại tội phạm này.

Xử lý hình sự từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội liên quan đến ma túy phản ánh mức độ nghiêm khắc và quyết liệt của Nhà nước

Tác động 

• Ngăn chặn từ sớm các đường dây, tổ chức tội phạm ma túy;

• Tăng hiệu quả điều tra và truy tố, khởi tố được nhiều mắt xích hơn, không để lọt tội phạm, tăng hiệu quả răn đe;

• Nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, đặc biệt với nhóm đối tượng trẻ tuổi, dễ bị lôi kéo tham gia vào đường dây ma túy.

Nhóm tội phạm xâm phạm an toàn công cộng  

Theo Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, có 05 tội trong nhóm tội phạm này được đề xuất xử lý hình sự ở giai đoạn phạm tội: tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự; tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ; tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ; tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, phát tán, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân; tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc mua bán trái phép chất cháy, chất độc.

Nội dung

Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự được quy định tại Điều 304 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi: Người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vũ khí quân dụng, phương tiện kỹ thuật quân sự, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân tùy vào mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm. 

Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ được quy định tại Điều 305 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi: Người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt vật liệu nổ, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân tùy vào mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm. 

Tội chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ được quy định tại Điều 306 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi: Người nào chế tạo, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt súng săn, vũ khí thô sơ, vũ khí thể thao, vũ khí khác có tính năng, tác dụng tương tự như súng săn, vũ khí thể thao hoặc công cụ hỗ trợ nhưng đã bị xử phạt vi phạm hành chính về một trong các hành vi quy định tại Điều 306 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 07 năm tùy thuộc vào tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm. 

Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, phát tán, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân được quy định tại Điều 309 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi: Người nào sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng, phát tán, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất phóng xạ, vật liệu hạt nhân, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân tùy thuộc vào tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.

Tội sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc mua bán trái phép chất cháy, chất độc được quy định tại Điều 311 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi: Người nào sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc mua bán trái phép chất cháy, chất độc, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân tùy thuộc vào tính chất nguy hiểm của hành vi phạm tội. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt quản chế hoặc cấm cư trú từ 01 năm đến 05 năm.

Ý nghĩa

Các hành vi liên quan đến vũ khí quân dụng, vật liệu nổ, chất phóng xạ, chất độc, công cụ hỗ trợ… không phải là hành vi thông thường mà có tính sát thương cao, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, dễ bị lợi dụng để khủng bố, giết người, phá hoại, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và tính mạng con người. Việc xử lý từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội thể hiện chính sách hình sự chủ động, phòng ngừa trước khi hậu quả xảy ra, thay vì đợi đến khi tội phạm hoàn tất, ngăn ngừa các nguy cơ an ninh - quốc phòng. 

Tác động 

• Nâng cao hiệu quả phòng chống khủng bố và phá hoại, giúp chủ động phát hiện, vô hiệu hóa âm mưu khủng bố, gây rối an ninh trật tự, nhất là ở khu vực trọng yếu như sân bay, cảng biển, công trình công cộng...;

• Ngăn chặn sự lan rộng của tội phạm có tổ chức;

• Tăng tính răn đe và ý thức pháp luật trong xã hội, nâng cao cảnh giác và ý thức tuân thủ pháp luật, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất - kinh doanh hóa chất, vật liệu nổ.

Nhóm tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính

Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi đề xuất đưa 03 tội sau trong nhóm tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính vào các tội xử lý hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội: tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức; tội tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép; tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép.

Nội dung

Điều 341 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi quy định về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức: Người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sử dụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ giả thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 07 năm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

Tội tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép theo Điều 348 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi: Người nào vì vụ lợi mà tổ chức hoặc môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 15 năm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Theo Điều 349 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi quy định về tội tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép: Người nào tổ chức, môi giới cho người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 120 của Bộ luật này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 15 năm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng hoặc cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Ý nghĩa

Việc làm giả và sử dụng giấy tờ giả của cơ quan, tổ chức là hành vi xâm phạm nghiêm trọng đến uy tín, chức năng quản lý của Nhà nước, đồng thời là công cụ để thực hiện các hành vi phạm pháp khác như: lừa đảo, trốn thuế, trốn truy nã, tổ chức người vượt biên… Xử lý hình sự từ giai đoạn chuẩn bị là cách để cắt đứt chuỗi hành vi phạm tội trước khi chúng gây ra hậu quả nguy hiểm hơn.

Các hành vi tổ chức, môi giới người nhập cảnh hoặc trốn ra nước ngoài trái phép thường liên quan đến hoạt động di cư bất hợp pháp, buôn người, trốn truy cứu trách nhiệm hình sự, gây ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia và quan hệ quốc tế. Việc xử lý sớm cho thấy chính sách kiểm soát nghiêm ngặt biên giới, di trú và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Nhà nước. 

Các loại tội này thường có tính tổ chức cao, có yếu tố xuyên biên giới. Pháp luật cần có khả năng ngăn chặn chuỗi hành vi từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội, nếu không sẽ khó kiểm soát do phạm vi hoạt động vượt ngoài biên giới quốc gia.

Tội lừa đảo, trốn thuế, tổ chức người vượt biên,... đều là những tội có tính tổ chức cao nên cần ngăn chặn ngay từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội

Tác động

• Triệt phá các đường dây sản xuất con dấu, tài liệu giả nhanh chóng;

• Bảo vệ hệ thống quản lý hành chính - tư pháp quốc gia;

• Ngăn chặn tình trạng tổ chức xuất cảnh, nhập cảnh trái phép từ sớm.

Nhóm tội phạm tham nhũng

Theo Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, trong nhóm tội phạm tham nhũng có 01 tội được đề xuất xử lý hình sự ngay từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội, đó là tội giả mạo trong công tác

Ý nghĩa

Tội giả mạo trong công tác là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm sai lệch nội dung công tác nhằm mục đích trục lợi hoặc vì động cơ cá nhân khác. Các hành vi giả mạo thường xuất hiện trong những lĩnh vực nhạy cảm như: tuyển dụng, bổ nhiệm cán bộ, thi đua - khen thưởng, cấp phát ngân sách, thanh quyết toán.... Khi xử lý hình sự ngay từ giai đoạn chuẩn bị (ví dụ: chuẩn bị tài liệu, bàn bạc phương án giả mạo hồ sơ...), pháp luật sẽ chủ động ngăn chặn hậu quả xảy ra, ngăn chặn vấn nạn chạy quyền - chạy chức, tăng tính răn đe và củng cố lòng tin của nhân dân.

Tác động

• Cho phép cơ quan điều tra vào cuộc sớm, nhờ đó chủ động thu thập chứng cứ và ngăn chặn hành vi kịp thời. Từ đó, tăng khả năng ngăn ngừa và phát hiện tội phạm chức vụ từ sớm;

• Tạo môi trường hành chính công khai, minh bạch;

• Phù hợp với xu hướng quản lý công hiện đại và yêu cầu phòng, chống tham nhũng.

Nhóm tội phạm về chức vụ

Trong nhóm tội phạm về chức vụ, có 01 tội được đề xuất xử lý hình sự ở giai đoạn chuẩn bị phạm tội, đó là: tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác.

Nội dung

Tội cố ý làm lộ bí mật công tác; tội chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác được quy định tại Điều 361 Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, như sau: Người nào cố ý làm lộ bí mật công tác hoặc chiếm đoạt, mua bán, tiêu hủy tài liệu bí mật công tác, nếu không thuộc trường hợp quy định tại các điều 110, 337 và 342 của Bộ luật Hình sự thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 07 năm tùy vào mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Ý nghĩa

Khi thông tin công tác bị rò rỉ, hậu quả không chỉ là thiệt hại vật chất, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến: lòng tin của nhân dân, uy tín quốc tế và khả năng điều hành các chính sách. Việc đề xuất xử lý hình sự ngay từ giai đoạn chuẩn bị phạm tội giúp bảo vệ bí mật công tác từ sớm - ngăn chặn rủi ro phát tán, gây rối loạn nội bộ, mất uy tín, lộ kế hoạch, làm thất bại các biện pháp quản lý. Đồng thời, góp phần răn đe và nâng cao ý thức bảo mật trong cán bộ, công chức, giúp xây dựng văn hóa tôn trọng kỷ luật, bảo vệ thông tin nội bộ, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và môi trường làm việc trực tuyến.

Tác động

• Việc xử lý hình sự từ giai đoạn này giúp cơ quan chức năng có cơ sở pháp lý để can thiệp kịp thời, thu thập chứng cứ và ngăn hậu quả; 

• Bảo vệ uy tín và hoạt động ổn định của các cơ quan Nhà nước

• Tạo sức ép tích cực lên công tác bảo mật trong cơ quan nhà nước và tổ chức kinh tế – xã hội: các đơn vị tăng cường kiểm soát nội bộ, cập nhật hệ thống bảo mật, tổ chức tập huấn cho cán bộ, từ đó nâng cao năng lực phòng ngừa vi phạm.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline gặp Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Trụ sở: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh (Địa chỉ cũ: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM)

Chi nhánh Nha Trang: 07 Bế Văn Đàn, Phường Nam Nha Trang, Tỉnh Khánh Hòa (Địa chỉ cũ: 07 Bế Văn Đàn, Phường Phước Long, Thành phố Nha Trang)

Theo dõi Công ty Luật LHLegal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LHLegal

Youtube: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LHLegal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LHLegal