Đề xuất miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở dưới 7 tầng: Người dân sẽ được “dễ thở” hơn?

Nếu được thông qua, đây có thể trở thành một trong những thay đổi lớn nhất trong thủ tục xây dựng nhà ở nhiều năm qua, giúp giảm đáng kể thời gian, hồ sơ và áp lực thủ tục hành chính cho người dân.

Tuy nhiên, không phải mọi căn nhà dưới 7 tầng đều được miễn giấy phép xây dựng như nhiều người đang hiểu.

Bộ Xây dựng đang đề xuất điều gì?

Theo dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng, Bộ Xây dựng đề xuất:

Nhà ở riêng lẻ có chiều cao dưới 7 tầng; Tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500m2 sẽ thuộc diện được miễn giấy phép xây dựng.

Đây được xem là bước thay đổi lớn theo hướng giảm “tiền kiểm”, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo thuận lợi hơn cho người dân khi xây dựng nhà ở riêng lẻ.

Trong nhiều năm qua, thủ tục xin giấy phép xây dựng thường được xem là một trong những bước mất nhiều thời gian; Hồ sơ phức tạp; Phải đi lại nhiều lần và dễ phát sinh vướng mắc trên thực tế.

Vì vậy, đề xuất mới của Bộ Xây dựng đang nhận được nhiều sự quan tâm từ người dân và doanh nghiệp.

Có phải mọi nhà dưới 7 tầng đều được miễn giấy phép xây dựng?

Câu trả lời là không.

Dự thảo không miễn phép đại trà cho toàn bộ nhà ở dưới 7 tầng, mà vẫn đặt ra những điều kiện khá chặt chẽ.

Theo định hướng của Luật Xây dựng năm 2025, nhà ở riêng lẻ chỉ được xem xét miễn giấy phép xây dựng khi đáp ứng đồng thời các điều kiện: Công trình dưới 7 tầng; Tổng diện tích sàn dưới 500m2; Không nằm trong khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù về quy hoạch hoặc kiến trúc.

Điều này có nghĩa: Nếu căn nhà nằm trong khu vực cần kiểm soát về quy hoạch đô thị, kiến trúc hoặc cảnh quan thì vẫn phải xin giấy phép xây dựng như bình thường.

Những khu vực nào vẫn phải xin giấy phép xây dựng?

Theo dự thảo, các công trình nhà ở riêng lẻ nằm trong các khu vực có yêu cầu quản lý quy hoạch hoặc kiến trúc vẫn phải xin giấy phép xây dựng.

Có thể kể đến như: Khu vực phát triển đô thị; Khu chức năng theo quy hoạch thành phố; Khu kinh tế; Khu du lịch quốc gia; Khu dân cư có quy chế quản lý kiến trúc; Hoặc các khu vực có yêu cầu quản lý xây dựng đặc thù khác.

Nói cách khác, việc miễn giấy phép xây dựng chủ yếu hướng tới: Các công trình nhỏ; Nhà ở dân dụng thông thường; Khu vực ít yêu cầu quản lý kiến trúc đặc biệt.

Không cần giấy phép nhưng vẫn phải thông báo khởi công

Một điểm nhiều người dễ hiểu nhầm là miễn giấy phép xây dựng không đồng nghĩa muốn xây thế nào cũng được.

Theo dự thảo, dù thuộc diện miễn giấy phép xây dựng, chủ đầu tư vẫn phải: Gửi thông báo khởi công; Kèm hồ sơ liên quan đến cơ quan quản lý nhà nước tại địa phương trước khi thi công.

Tuy nhiên, thủ tục sẽ đơn giản hơn đáng kể vì không cần nộp đơn xin cấp phép; Không phải chờ cơ quan cấp giấy phép phê duyệt như hiện nay.

Điều này cho thấy cơ quan quản lý đang chuyển dần từ mô hình: “Tiền kiểm” → sang “hậu kiểm” và giám sát quá trình thi công thực tế.

Đề xuất rút ngắn mạnh thời gian cấp phép xây dựng

Không chỉ mở rộng diện miễn phép, Bộ Xây dựng còn đề xuất rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết hồ sơ xây dựng.

Cụ thể:

• Đối với nhà ở riêng lẻ: thời gian cấp phép dự kiến giảm từ 15 ngày xuống còn 7 ngày làm việc;

• Đối với các công trình khác: giảm còn 10 ngày làm việc.

Bên cạnh đó, quy trình cấp phép cũng được đề xuất thực hiện hoàn toàn trên môi trường số.

Người dân có thể nộp hồ sơ trực tuyến; Theo dõi tiến độ online; Sử dụng hồ sơ điện tử thay cho nhiều bộ hồ sơ giấy như trước đây.

Đây được xem là một trong những bước cải cách lớn trong lĩnh vực xây dựng thời gian tới.

Nhiều loại công trình khác cũng được đề xuất miễn giấy phép

Ngoài nhà ở riêng lẻ, dự thảo còn mở rộng thêm nhiều loại công trình được miễn giấy phép xây dựng như:

• Công trình xây dựng đặc thù;

• Công trình trên đất quốc phòng, an ninh;

• Công trình thuộc lĩnh vực điện lực;

• Cảng hàng không và các hạng mục phục vụ bảo đảm bay;

• Công trình đã được cơ quan chuyên môn thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi.

Trong khi đó, một số công trình cấp III, cấp IV không thuộc diện được cơ quan chuyên môn thẩm định vẫn phải xin giấy phép xây dựng theo quy định.

Luật Xây dựng 2025 sẽ thay đổi điều gì?

Theo kế hoạch, Luật Xây dựng năm 2025 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và thay thế toàn bộ Luật Xây dựng năm 2014.

Luật mới được đánh giá sẽ có nhiều thay đổi theo hướng:

• Đơn giản hóa thủ tục hành chính;

• Giảm gánh nặng cho người dân và doanh nghiệp;

• Đẩy mạnh chuyển đổi số;

• Đồng thời tăng cường quản lý chất lượng và an toàn công trình.

Đặc biệt, tư duy quản lý xây dựng cũng đang thay đổi rõ rệt Giảm bớt thủ tục trước khi xây dựng nhưng tăng cường giám sát trong quá trình thi công và sử dụng công trình.

Góc nhìn pháp lý: Người dân “dễ thở” hơn nhưng không có nghĩa được xây dựng tùy ý

Có thể thấy, đề xuất miễn giấy phép xây dựng đối với nhà ở dưới 7 tầng là bước cải cách đáng chú ý và có thể giúp người dân tiết kiệm đáng kể thời gian; Chi phí và thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần hiểu đúng là miễn giấy phép xây dựng không đồng nghĩa được xây dựng tùy ý.

Người dân vẫn phải tuân thủ quy hoạch; Đảm bảo an toàn công trình; Thực hiện đúng chỉ giới xây dựng và chịu trách nhiệm nếu xây dựng sai quy định.

Bởi trên thực tế, dù không phải xin giấy phép, công trình vi phạm quy hoạch hoặc xây dựng sai phép vẫn có thể bị xử phạt hành chính; Buộc tháo dỡ; Hoặc bị cưỡng chế theo quy định pháp luật.

Những câu hỏi thường gặp

Nhà dưới 7 tầng có chắc chắn được miễn giấy phép xây dựng?

Không. Công trình còn phải đáp ứng điều kiện về diện tích sàn và không nằm trong khu vực yêu cầu quản lý đặc thù về quy hoạch, kiến trúc.

Được miễn giấy phép thì có cần thông báo với cơ quan nhà nước không?

Có. Chủ đầu tư vẫn phải gửi thông báo khởi công và hồ sơ liên quan trước khi xây dựng.

Khi nào Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực?

Luật dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Miễn giấy phép xây dựng có nghĩa được xây sai quy hoạch không?

Không. Dù được miễn giấy phép, công trình vẫn phải tuân thủ quy hoạch và các quy định quản lý xây dựng hiện hành.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Hồ Chí Minh: 12A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Định (Phường Đa Kao, Quận 1 cũ)

Hà Nội: 51 Nguyễn Khắc Hiếu, Phường Ba Đình (Phường Trúc Bạch, Quận Ba Đình cũ)

Nha Trang: 144 Hoàng Hoa Thám, Phường Nha Trang (Phường Lộc Thọ, Thành phố Nha Trang cũ)

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal