39 bác sĩ, nhân viên y tế hầu tòa: Viện Pháp y tâm thần bị biến thành nơi “chạy” bệnh án thế nào?

​

Vợ chồng Mai Anh và Lê Văn Đông

65 bị cáo chuẩn bị hầu tòa về 9 tội danh

Theo kế hoạch, ngày 28/9, TAND TP Hà Nội sẽ mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 65 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương và một số đơn vị liên quan.

Phiên tòa dự kiến kéo dài 10 ngày. Hơn 60 người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được triệu tập và hơn 40 luật sư đăng ký tham gia bào chữa.

Các bị cáo bị đưa ra xét xử về 9 tội danh, gồm:

Tàng trữ trái phép chất ma túy; Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; Đưa hối lộ; Nhận hối lộ; Môi giới hối lộ; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ; Làm sai lệch hồ sơ vụ án; Đánh bạc và Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Đáng chú ý, hàng chục bị cáo từng là lãnh đạo, bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên của các cơ sở pháp y tâm thần.

Trong đó, cựu Viện trưởng Viện Pháp y tâm thần Trung ương Trần Văn Trường cùng nhiều cấp dưới bị truy tố về tội Nhận hối lộ.

Cặp vợ chồng nhiều tiền án bị cáo buộc thao túng hoạt động trong Viện

Theo cáo trạng, Nguyễn Thị Mai Anh và chồng là Lê Văn Đông là hai nhân vật xuất hiện xuyên suốt nhiều hành vi trong vụ án.

Mai Anh có 7 tiền án, tiền sự; Đông có 13 tiền án, tiền sự.

Mai Anh từng thuộc diện áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh nhưng bị cáo buộc nhiều lần rời khỏi Viện để tiếp tục thực hiện các hành vi bên ngoài.

Theo cáo buộc, vợ chồng Mai Anh đã sử dụng tiền và nhiều lợi ích khác, trong đó có việc tài trợ các chuyến du lịch, nghỉ dưỡng, để tạo quan hệ với lãnh đạo, bác sĩ và nhân viên y tế.

Đổi lại, Mai Anh được bố trí buồng điều trị riêng có điều hòa, tủ lạnh, được đưa hai con nhỏ và người giúp việc vào sinh hoạt cùng. Lê Văn Đông cũng có thể ra vào, ăn ở tại Viện.

Điều đáng chú ý là những ưu ái này không chỉ dừng ở điều kiện sinh hoạt.

Cơ quan tố tụng cáo buộc nhiều bác sĩ, điều dưỡng nhận tiền hàng tháng để làm ngơ cho người đang chữa bệnh bắt buộc rời khỏi Viện và che giấu thông tin khi cơ quan chức năng xác minh.

Bảo vệ bị cáo buộc mở cổng để bệnh nhân trốn viện hàng chục lần

Theo hồ sơ vụ án, một số nhân viên bảo vệ cũng bị cáo buộc nhận tiền để tạo điều kiện cho Mai Anh và Đông ra khỏi Viện trái quy định.

Cáo trạng xác định Mai Anh đã trốn khỏi Viện 37 lần, còn Đông là 11 lần.

Đây là chi tiết đặc biệt nghiêm trọng bởi những người được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh không phải bệnh nhân thông thường.

Bắt buộc chữa bệnh là một biện pháp tư pháp được áp dụng trong những trường hợp luật định. Việc quản lý người đang chấp hành biện pháp này liên quan trực tiếp đến hoạt động tố tụng, thi hành án và bảo đảm an toàn xã hội.

Do đó, nếu người có trách nhiệm quản lý cố ý nhận lợi ích để cho người đang chữa bệnh bắt buộc tự do rời khỏi cơ sở, trách nhiệm pháp lý không đơn thuần chỉ là vi phạm quy chế nội bộ.

Tùy vai trò, hành vi và chứng cứ, người liên quan có thể bị xem xét về các tội danh tương ứng như Nhận hối lộ, Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ hoặc các tội danh khác.

Từ trốn viện đến “tiệc ma túy” bên bờ biển

Vụ án được mở rộng sau một sự việc xảy ra tại Sầm Sơn vào tháng 6/2025.

Tối 7/6/2025, lực lượng công an bắt quả tang Lê Văn Đông tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy tại khu vực bãi biển.

Đáng chú ý, trong số những người tham gia có cả nhân viên của Viện.

Theo cáo trạng, điều dưỡng Trần Quốc An tham gia sử dụng cần sa, uống “nước vui” do Đông cung cấp và còn bị phát hiện cất giữ ma túy.

Cùng thời điểm, nhiều cán bộ, nhân viên khác của Viện đang tham gia chuyến nghỉ dưỡng tại khách sạn gần đó.

Sau sự việc, cơ quan chức năng khám xét khẩn cấp các buồng bệnh của Đông và Mai Anh tại Viện, thu giữ nhiều loại ma túy cùng dụng cụ liên quan.

Từ đây, những sai phạm sâu hơn tại cơ sở pháp y tâm thần tiếp tục được phát hiện.

Bệnh nhân và nhân viên y tế còn bị cáo buộc cùng đánh bạc

Ngoài hành vi liên quan đến ma túy, hồ sơ vụ án còn đề cập hoạt động đánh bạc.

Một cán bộ điều dưỡng bị truy tố không chỉ về hành vi Nhận hối lộ mà còn về tội Đánh bạc do bị cáo buộc nhiều lần tham gia cá độ bóng đá quốc tế.

Điều này cho thấy vụ án không tập trung vào một hành vi đơn lẻ.

Theo cáo buộc, những sai phạm diễn ra trên nhiều phương diện, từ việc quản lý người bắt buộc chữa bệnh đến ma túy, đánh bạc, hối lộ và đặc biệt là hoạt động giám định pháp y tâm thần.

“Chạy” bệnh án tâm thần để làm gì?

Đây là phần có ý nghĩa pháp lý đặc biệt nghiêm trọng của vụ án.

Trong tố tụng hình sự, tình trạng tâm thần của người thực hiện hành vi phạm tội có thể ảnh hưởng trực tiếp đến việc xác định năng lực trách nhiệm hình sự.

Theo Điều 21 Bộ luật Hình sự, người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi thì không phải chịu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, trong những trường hợp luật định, người phạm tội hoặc người đang chấp hành án mắc bệnh làm mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi có thể được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.

Chính vì vậy, một kết luận giám định pháp y tâm thần không chỉ là hồ sơ y khoa thông thường.

Kết quả giám định có thể tác động trực tiếp đến quá trình điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án của một vụ án hình sự.

Hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng để “chạy” kết luận tâm thần

Theo cáo buộc, một số người liên quan các vụ án ma túy, giết người, lừa đảo đã bỏ ra từ hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng nhằm có được kết quả giám định tâm thần có lợi.

Thủ đoạn bị cáo buộc bao gồm việc cán bộ chuyên môn ghi thêm hoặc chỉnh sửa những triệu chứng không có thật trong hồ sơ bệnh án, chẳng hạn các biểu hiện liên quan đến ảo giác, trầm cảm, bi quan hoặc bất thường về nhận thức.

Từ những thông tin này, hồ sơ có thể được sử dụng làm căn cứ để đưa ra kết luận người được giám định bị mất khả năng nhận thức hoặc điều khiển hành vi.

Nếu cáo buộc được chứng minh, đây không đơn thuần là việc lập một hồ sơ y tế sai.

Một kết luận pháp y tâm thần không đúng sự thật có thể làm sai lệch việc giải quyết một vụ án hình sự, tạo điều kiện để người phạm tội trì hoãn hoặc né tránh việc chịu trách nhiệm theo quy định.

​

Cựu Viện trưởng Trần Văn Trường (trái), Mai Anh (áo đen thứ 3 hàng đầu trái) cùng các bị can khi bị bắt

Cựu Viện trưởng bị cáo buộc nhận hơn 8 tỷ đồng

Cựu Viện trưởng Trần Văn Trường là một trong những bị cáo đáng chú ý nhất.

Theo cáo trạng, ông Trường trực tiếp nhận tiền trong các hoạt động liên quan đến “chạy” kết luận tâm thần.

Ngoài ra, ông còn bị cáo buộc nhận tiền liên quan đến tuyển dụng, bố trí nhân sự và những hoạt động khác trong Viện.

Tổng số tiền ông Trường bị cáo buộc phải chịu trách nhiệm về tội Nhận hối lộ là hơn 8 tỷ đồng, trong đó số tiền được xác định hưởng lợi riêng khoảng 6,86 tỷ đồng.

Khi khám xét nơi ở của ông Trường, cơ quan điều tra thu giữ hơn 4,5 tỷ đồng tiền mặt, nhiều sổ tiết kiệm bằng tiền Việt Nam và ngoại tệ cùng các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Nhận hối lộ hơn 8 tỷ đồng có thể đối diện mức án nào?

Theo Điều 354 Bộ luật Hình sự, tội Nhận hối lộ được phân chia thành nhiều khung hình phạt dựa trên giá trị của hối lộ và các tình tiết liên quan.

Đối với trường hợp của hối lộ là tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất từ 1 tỷ đồng trở lên, người phạm tội có thể phải đối diện khung hình phạt cao nhất của tội danh này.

Mức hình phạt theo quy định có thể là 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.

Tuy nhiên, đây là khung hình phạt theo quy định chung của pháp luật.

Mức án cụ thể đối với cựu Viện trưởng và từng bị cáo chỉ có thể được xác định sau quá trình xét xử, căn cứ vào số tiền thực tế phải chịu trách nhiệm, vai trò của từng người, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, việc khắc phục hậu quả và các yếu tố khác.

Không chỉ “chạy” bệnh án, còn bị cáo buộc “chạy” việc và chức vụ

Một nhánh khác của vụ án liên quan đến công tác cán bộ.

Theo cáo trạng, Mai Anh còn bị cáo buộc can thiệp vào hoạt động nội bộ của Viện, giúp một số cán bộ, nhân viên có quan hệ với mình được đưa vào quy hoạch lãnh đạo, tham gia đào tạo hoặc được bố trí vào những vị trí thuận lợi.

Bị cáo Nguyễn Thị Thu Hoài, cựu Phó trưởng phòng Tổ chức cán bộ, bị cáo buộc nhận khoảng 3,46 tỷ đồng của 7 trường hợp, sau đó chuyển 3 tỷ đồng cho Viện trưởng để giải quyết việc tuyển dụng trái quy định.

Nếu được chứng minh tại phiên tòa, hành vi này cho thấy việc đưa và nhận lợi ích không chỉ liên quan đến người đang chữa bệnh mà còn tác động trực tiếp đến bộ máy nhân sự của cơ sở.

Vì sao cán bộ công an, kiểm sát viên cũng bị đưa ra xét xử?

Vụ án không chỉ có các bị cáo thuộc ngành y tế.

Một số người từng công tác trong lực lượng công an và viện kiểm sát cũng bị truy tố vì những hành vi khác nhau.

Theo cáo buộc, có trường hợp điều tra viên trong quá trình thụ lý vụ án đã nhận tiền, quà, được chi trả chuyến du lịch, tiết lộ thông tin điều tra hoặc tham gia môi giới hối lộ.

Một cựu cán bộ công an khác bị cáo buộc trực tiếp đưa tiền cho giám định viên để tác động đến kết luận tâm thần.

Một cựu kiểm sát viên cũng bị cáo buộc cung cấp thông tin, hướng dẫn, tư vấn và có những hoạt động trái quy định trong quá trình giải quyết vụ việc.

Tùy hành vi, những người này bị truy tố về các tội như Đưa hối lộ, Làm sai lệch hồ sơ vụ án hoặc Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Vì sao việc làm sai lệch kết quả giám định tâm thần đặc biệt nguy hiểm?

Một kết luận giám định tâm thần có thể quyết định cách thức một người bị xử lý trong quá trình tố tụng hình sự.

Nếu cơ chế này bị lợi dụng, hậu quả không chỉ nằm ở một khoản tiền hối lộ.

Người phạm tội có thể sử dụng kết luận không đúng sự thật để được áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh, trì hoãn việc thi hành án hoặc tìm cách né tránh trách nhiệm pháp lý.

Nguy hiểm hơn, nếu người đang thuộc diện quản lý bắt buộc lại được tự do rời cơ sở điều trị và tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội, rủi ro trực tiếp được chuyển sang cộng đồng.

Đây chính là lý do pháp luật quy định trách nhiệm nghiêm ngặt đối với hoạt động giám định tư pháp và đối với những người lợi dụng chức vụ, quyền hạn để can thiệp vào hoạt động tố tụng.

65 bị cáo nhưng trách nhiệm của mỗi người phải được xác định riêng

Quy mô lớn của vụ án không đồng nghĩa tất cả 65 bị cáo đều phải chịu trách nhiệm giống nhau.

Có người bị cáo buộc nhận tiền để cho bệnh nhân ra ngoài; có người liên quan đến việc sửa hồ sơ giám định; có người bị truy tố vì ma túy hoặc đánh bạc; trong khi những người khác liên quan đến đưa, nhận hoặc môi giới hối lộ.

Thậm chí trong cùng một tội danh, số tiền, số lần thực hiện, vai trò và mức độ tham gia của từng người cũng khác nhau.

Do đó, khi xét xử, Tòa án phải cá thể hóa trách nhiệm hình sự đối với từng bị cáo, căn cứ vào hành vi và chứng cứ cụ thể.

Phiên tòa ngày 28/9 sẽ làm rõ trách nhiệm của từng bị cáo

Vụ án tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương đặc biệt không chỉ bởi có tới 65 người bị đưa ra xét xử, mà còn bởi những hành vi bị cáo buộc đã tác động vào chính cơ chế vốn được thiết kế để phục vụ hoạt động tư pháp.

Từ việc cho người chữa bệnh bắt buộc tự do trốn viện, nhận tiền hàng tháng, sử dụng ma túy, đánh bạc cho đến “chạy” kết luận tâm thần và tuyển dụng, hàng loạt hành vi sẽ được TAND TP Hà Nội xem xét tại phiên tòa dự kiến bắt đầu ngày 28/9.

Ở thời điểm hiện tại, các nội dung về nhận hối lộ, làm sai lệch hồ sơ, tổ chức sử dụng ma túy và những hành vi khác nêu trên là cáo buộc của cơ quan công tố.

Trách nhiệm hình sự và mức án cụ thể của từng bị cáo sẽ được quyết định trên cơ sở kết quả tranh tụng và phán quyết của Tòa án.

Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng vụ việc cụ thể.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal