Xe tập lái gây tai nạn, trách nhiệm thuộc về học viên hay giáo viên hướng dẫn?

Hiện trường vụ tai nạn giữa xe tập lái và xe tải tại Đắk Lắk

Học viên tập lái có được phép điều khiển xe trên đường?

Người chưa có giấy phép lái xe không được tự ý điều khiển ô tô tham gia giao thông như người đã đủ điều kiện lái xe.

Tuy nhiên, pháp luật cho phép học viên thực hành lái xe trong quá trình đào tạo khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Việc tập lái phải được thực hiện trên xe tập lái, tại tuyến đường hoặc khu vực được phép, có giáo viên hướng dẫn và tuân thủ các yêu cầu đối với hoạt động đào tạo lái xe.

Do đó, không thể chỉ vì học viên chưa có giấy phép lái xe mà mặc nhiên kết luận việc điều khiển xe tập lái là trái pháp luật.

Vấn đề quan trọng khi xảy ra tai nạn là phải xác định lỗi thuộc về ai và người nào có nghĩa vụ kiểm soát, ngăn ngừa nguy hiểm trong tình huống cụ thể.

Học viên gây tai nạn có phải tự chịu toàn bộ trách nhiệm?

Không phải trong mọi trường hợp.

Dù học viên trực tiếp điều khiển vô lăng, quá trình tập lái vẫn diễn ra dưới sự hướng dẫn, giám sát của giáo viên.

Vì vậy, khi xảy ra tai nạn, cơ quan chức năng phải xem xét toàn bộ diễn biến như:

• Học viên có thực hiện đúng hướng dẫn hay không;

• có tự ý thực hiện thao tác nguy hiểm hay không;

• giáo viên có hướng dẫn và giám sát đầy đủ không;

• giáo viên có thể can thiệp nhưng không can thiệp kịp thời hay không;

• xe tập lái có đáp ứng điều kiện an toàn kỹ thuật không;

• việc tập lái có diễn ra đúng tuyến đường, thời gian và điều kiện được phép hay không.

Từ những yếu tố này mới có thể xác định trách nhiệm của học viên, giáo viên và các chủ thể liên quan.

Giáo viên dạy lái có thể phải chịu trách nhiệm khi nào?

Giáo viên dạy thực hành không chỉ ngồi bên cạnh học viên mà còn có trách nhiệm hướng dẫn và bảo đảm an toàn trong quá trình tập lái.

Xe tập lái ô tô phải được trang bị hệ thống phanh phụ để giáo viên có thể can thiệp trong những tình huống cần thiết.

Do đó, nếu tai nạn xảy ra vì giáo viên thiếu quan sát, hướng dẫn học viên thực hiện thao tác không an toàn hoặc không sử dụng biện pháp can thiệp cần thiết dù có khả năng thực hiện thì trách nhiệm của giáo viên có thể được đặt ra.

Ngược lại, nếu học viên bất ngờ thực hiện một hành vi vượt ngoài khả năng kiểm soát, dù giáo viên đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm và áp dụng các biện pháp cần thiết, việc xác định lỗi sẽ phải dựa vào diễn biến thực tế và kết quả điều tra.

Nói cách khác, không thể mặc nhiên cho rằng học viên cầm vô lăng thì học viên phải chịu toàn bộ trách nhiệm.

Trung tâm đào tạo lái xe có phải bồi thường?

Trong một số trường hợp, trách nhiệm của cơ sở đào tạo lái xe cũng có thể được xem xét.

Xe ô tô là nguồn nguy hiểm cao độ theo quy định của Bộ luật Dân sự. Khi phương tiện gây thiệt hại, việc xác định chủ thể có trách nhiệm bồi thường phải căn cứ vào quyền sở hữu, quyền chiếm hữu, sử dụng phương tiện và hoàn cảnh cụ thể khi tai nạn xảy ra.

Nếu xe tập lái thuộc cơ sở đào tạo và đang được sử dụng phục vụ hoạt động đào tạo theo nhiệm vụ của trung tâm, trách nhiệm dân sự của cơ sở đào tạo có thể được đặt ra theo quy định về bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ và các quy định liên quan.

Ngoài ra, nếu thiệt hại phát sinh trong quá trình người của cơ sở đào tạo thực hiện nhiệm vụ được giao thì cũng cần xem xét các quy định về trách nhiệm bồi thường của pháp nhân đối với thiệt hại do người của mình gây ra trong khi thực hiện nhiệm vụ.

Vì vậy, khi xảy ra tai nạn xe tập lái, trách nhiệm bồi thường không nhất thiết chỉ dừng lại ở người đang ngồi sau vô lăng.

Học viên hoặc giáo viên có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Có thể, nếu hành vi đáp ứng đầy đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Trong một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, cơ quan điều tra sẽ xác định người nào có hành vi vi phạm quy định về an toàn giao thông và hành vi đó có quan hệ nhân quả với hậu quả xảy ra.

Tùy trường hợp, trách nhiệm hình sự có thể được xem xét theo Điều 260 Bộ luật Hình sự về Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ hoặc quy định khác phù hợp với hành vi thực tế.

Tuy nhiên, không thể chỉ căn cứ vào việc “ai là người cầm lái” để kết luận người đó phạm tội.

Cơ quan tố tụng phải chứng minh được hành vi vi phạm, lỗi, hậu quả và mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm với tai nạn.

Nếu giáo viên có nghĩa vụ giám sát, kiểm soát an toàn nhưng vi phạm nghĩa vụ này và hành vi đó có liên quan trực tiếp đến hậu quả, trách nhiệm của giáo viên cũng phải được xem xét riêng.

Trường hợp học viên tự ý lấy xe tập lái ra đường thì sao?

Tình huống sẽ khác nếu học viên tự ý điều khiển xe ra đường mà không có giáo viên hướng dẫn, không thuộc buổi thực hành hợp pháp hoặc sử dụng phương tiện ngoài phạm vi được cho phép.

Khi đó, học viên không còn ở trong hoàn cảnh tập lái thông thường có sự giám sát của giáo viên.

Nếu người này chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện mà vẫn tự ý lái xe và gây tai nạn, trách nhiệm pháp lý sẽ được xem xét dựa trên chính hành vi vi phạm của người điều khiển.

Đồng thời, nếu có người biết học viên không đủ điều kiện nhưng vẫn giao phương tiện cho họ sử dụng, trách nhiệm của người giao xe cũng có thể được đặt ra theo quy định pháp luật.

Bảo hiểm xe tập lái có chi trả khi xảy ra tai nạn?

Ngoài việc xác định người có lỗi, khi xe tập lái gây tai nạn cũng cần kiểm tra bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới và các loại bảo hiểm khác của phương tiện nếu có.

Việc doanh nghiệp bảo hiểm chi trả bao nhiêu, trường hợp nào bị loại trừ và phần thiệt hại nào các bên còn phải tiếp tục bồi thường sẽ phụ thuộc vào loại bảo hiểm, phạm vi bảo hiểm và hồ sơ của từng vụ tai nạn.

Do đó, sau khi xảy ra sự cố, cơ sở đào tạo và những người liên quan cần bảo toàn hiện trường, thông báo cơ quan chức năng và doanh nghiệp bảo hiểm, đồng thời lưu giữ đầy đủ hồ sơ liên quan đến buổi thực hành.

Ai chịu trách nhiệm phải xem xét từng vụ tai nạn cụ thể

Không có nguyên tắc rằng “học viên cầm lái thì học viên chịu hết” hoặc “đang học lái thì giáo viên phải chịu toàn bộ”.

Một vụ tai nạn trong quá trình tập lái có thể đồng thời phát sinh nhiều quan hệ pháp lý:

Học viên có thể phải chịu trách nhiệm đối với hành vi có lỗi do mình thực hiện.

Giáo viên hướng dẫn có thể bị xem xét nếu vi phạm nghĩa vụ hướng dẫn, giám sát hoặc bảo đảm an toàn.

Cơ sở đào tạo có thể phát sinh trách nhiệm bồi thường liên quan đến phương tiện, người thực hiện nhiệm vụ hoặc hoạt động đào tạo.

Doanh nghiệp bảo hiểm có thể có nghĩa vụ chi trả trong phạm vi bảo hiểm theo quy định.

Vì vậy, khi xe tập lái gây tai nạn, yếu tố quyết định không đơn giản là ai đang cầm vô lăng, mà phải xác định chính xác ai có lỗi, ai có nghĩa vụ kiểm soát phương tiện và hành vi nào trực tiếp dẫn đến hậu quả.

Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng vụ việc cụ thể.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal