Vụ chở bệnh nhân 16km hết 9,5 triệu đồng: Giá thuốc cao gấp 150 lần có phải lừa đảo?

Vụ chở bệnh nhân 16km hết 9,5 triệu đồng diễn ra thế nào?

Theo thông tin ban đầu, ngày 14/8, một bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa trong tình trạng rất nặng được gia đình làm thủ tục đưa về nhà tại phường Sầm Sơn.

Gia đình sau đó sử dụng xe cứu thương bên ngoài để đưa bệnh nhân về nhà với quãng đường khoảng 16km.

Quá trình vận chuyển có sử dụng máy thở, máy hút đờm và một số thiết bị hỗ trợ. Đáng chú ý, người tham gia vận chuyển còn tư vấn gia đình sử dụng thuốc vận mạch với giá 600.000 đồng/lọ.

Gia đình đồng ý mua 7 lọ, tương đương 4,2 triệu đồng tiền thuốc. Trong khi đó, giá bán ngoài thị trường của loại thuốc này được phản ánh chỉ khoảng 4.000 đồng/lọ. Tổng cộng, gia đình bệnh nhân đã thanh toán 9,5 triệu đồng, bao gồm tiền vận chuyển, thuê thiết bị và mua thuốc.

Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Thanh Hóa sau đó đã triệu tập 3 người liên quan gồm chủ xe cứu thương, tài xế và một sinh viên Trường Cao đẳng Y Thanh Hóa để xác minh vụ việc.

Bán thuốc 4.000 đồng với giá 600.000 đồng có phải lừa đảo?

Đây có lẽ là vấn đề gây tranh luận nhiều nhất trong vụ việc.

Nếu căn cứ mức giá được phản ánh, 7 lọ thuốc có giá thị trường khoảng 28.000 đồng nhưng gia đình bệnh nhân phải thanh toán 4,2 triệu đồng, tức mức giá mỗi lọ cao khoảng 150 lần.

Tuy nhiên, giá bán cao bất thường, kể cả cao gấp nhiều lần giá thông thường, chưa phải căn cứ duy nhất để xác định hành vi Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Để xem xét dấu hiệu của tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, một trong những vấn đề cốt lõi phải làm rõ là thủ đoạn gian dối nhằm làm cho người có tài sản tin vào thông tin không đúng sự thật và vì sự tin tưởng đó mà giao tài sản.

Do đó, cơ quan chức năng cần xác minh những người liên quan đã tư vấn gì cho gia đình bệnh nhân.

Chẳng hạn, thuốc được giới thiệu là loại thuốc gì, có đúng loại thuốc thực tế được sử dụng hay không; công dụng và sự cần thiết của thuốc được giải thích như thế nào; gia đình có được thông báo rõ giá trước khi đồng ý hay không; người cung cấp có đưa ra thông tin không đúng sự thật để khiến gia đình tin rằng phải mua thuốc với mức giá đó hay không.

Đồng thời, phải làm rõ ý thức chiếm đoạt tài sản của người thực hiện.

Nếu chỉ có yếu tố giá cao nhưng không chứng minh được thủ đoạn gian dối và mục đích chiếm đoạt thì chưa đủ căn cứ để quy kết hành vi lừa đảo.

Bệnh nhân đang nguy kịch, việc đồng ý trả tiền có hoàn toàn tự nguyện?

Đây cũng là yếu tố đáng được xem xét trong quá trình xác minh.

Trong những tình huống cấp cứu, bệnh nhân và người thân thường ở trạng thái đặc biệt: thời gian gấp, tâm lý hoảng loạn, kiến thức chuyên môn hạn chế và phải phụ thuộc đáng kể vào thông tin do người tự giới thiệu hoặc thể hiện mình có chuyên môn y tế cung cấp.

Theo phản ánh của gia đình với Sở Y tế Thanh Hóa, trong lúc làm thủ tục ra viện có một người mặc áo blouse trắng, tự xưng là cán bộ bệnh viện và giới thiệu xe vận chuyển.

Tuy nhiên, đến nay Sở Y tế Thanh Hóa cho biết chưa có căn cứ xác định nhân viên của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa giới thiệu, môi giới hoặc hưởng lợi từ đơn vị vận chuyển bên ngoài.

Chi tiết này cần tiếp tục được xác minh bởi nếu có người cố tình tạo ra nhận thức rằng dịch vụ vận chuyển hoặc người cung cấp dịch vụ có liên quan đến bệnh viện để tạo niềm tin cho gia đình, đây có thể là tình tiết quan trọng khi đánh giá bản chất của giao dịch.

Nói cách khác, việc gia đình “đồng ý” trả 600.000 đồng/lọ thuốc không nên được xem xét một cách tách biệt. Cần làm rõ họ đồng ý dựa trên những thông tin nào và những thông tin đó có trung thực hay không.

Các đối tượng trong vụ việc

Lớp trách nhiệm thứ nhất: Có hay không hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tiền?

Đây là vấn đề đầu tiên cơ quan chức năng cần làm rõ.

Để xem xét trách nhiệm hình sự về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cần dựng lại toàn bộ quá trình từ thời điểm tiếp cận gia đình bệnh nhân đến khi nhận tiền.

Cụ thể, cần xác định:

• Ai là người giới thiệu dịch vụ xe cứu thương?

• Người đó giới thiệu mình với gia đình bệnh nhân như thế nào?

• Ai quyết định bệnh nhân cần sử dụng thuốc vận mạch?

• Người tư vấn có đủ chuyên môn để đưa ra chỉ định hoặc tư vấn liên quan đến thuốc hay không?

• Thuốc thực tế được sử dụng là thuốc gì, nguồn gốc ở đâu?

• Vì sao thuốc được tính 600.000 đồng/lọ?

• Gia đình được thông báo mức giá vào thời điểm nào?

• Có hóa đơn, chứng từ hay bảng giá hay không?

• Các khoản trong tổng số 9,5 triệu đồng được phân chia như thế nào?

• Ai là người trực tiếp nhận và hưởng số tiền?

Nếu chứng minh được có người cố ý đưa ra thông tin gian dối khiến gia đình bệnh nhân tin tưởng, từ đó giao tiền và người thực hiện có mục đích chiếm đoạt, khi đó mới có cơ sở tiếp tục xem xét dấu hiệu của tội phạm về tài sản.

Ngược lại, không thể lấy phép tính “4.000 đồng bán thành 600.000 đồng” để tự động suy ra hành vi lừa đảo.

Lớp trách nhiệm thứ hai: Ai được quyền cung cấp thuốc và thực hiện cấp cứu trên xe?

Ngay cả trong trường hợp chưa đủ căn cứ xác định hành vi lừa đảo, vụ việc vẫn đặt ra một nhóm vấn đề pháp lý khác liên quan đến hoạt động khám chữa bệnh, kinh doanh dược và sử dụng thiết bị y tế.

Kinh doanh dược là ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Việc kinh doanh, cung cấp thuốc phải đáp ứng các điều kiện về cơ sở, nhân sự chuyên môn và giấy tờ pháp lý theo Luật Dược và các văn bản hướng dẫn.

Do đó, cần xác minh người bán 7 lọ thuốc vận mạch lấy thuốc từ đâu, có quyền cung cấp thuốc hay không, thuốc có hóa đơn chứng từ và bảo đảm điều kiện bảo quản hay không.

Đặc biệt, thuốc vận mạch không đơn thuần là một loại hàng hóa thông thường. Việc sử dụng thuốc cho người bệnh cần gắn với đánh giá chuyên môn, chỉ định và theo dõi phù hợp.

Cơ quan chức năng vì vậy cũng cần xác định ai quyết định sử dụng thuốc, ai trực tiếp sử dụng và người đó có đủ điều kiện chuyên môn hay không.

Xe cứu thương tư nhân có được thực hiện cấp cứu cho bệnh nhân?

Pháp luật không cấm sự tham gia của cơ sở tư nhân vào hoạt động cấp cứu người bệnh. Tuy nhiên, nếu việc vận chuyển không đơn thuần là “chở người” mà có thực hiện cấp cứu, chăm sóc, sử dụng thuốc, máy thở hoặc các thiết bị y tế, hoạt động này phải đáp ứng những điều kiện chuyên môn tương ứng.

Theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 và các quy định liên quan, hoạt động cấp cứu ngoại viện thuộc phạm vi hoạt động khám bệnh, chữa bệnh và phải tuân thủ các yêu cầu pháp lý về cơ sở, nhân lực và chuyên môn.

Trong vụ việc này, Sở Y tế Thanh Hóa cho biết chưa thể xác minh đầy đủ điều kiện hoạt động của phương tiện, tổ chức và những cá nhân tham gia vận chuyển do chưa trực tiếp làm việc được với đơn vị cung cấp dịch vụ.

Vì vậy, ngoài câu chuyện 9,5 triệu đồng có hợp lý hay không, một vấn đề quan trọng hơn là đơn vị và những người trên xe có đủ điều kiện để thực hiện các hoạt động y tế đối với một bệnh nhân đang trong tình trạng nặng hay không.

Nếu không đáp ứng điều kiện nhưng vẫn cung cấp dịch vụ, tùy hành vi và hậu quả thực tế, có thể phát sinh trách nhiệm hành chính, dân sự hoặc thậm chí trách nhiệm hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Hình ảnh xe cứu thương được người nhà bệnh nhân thuê

Sinh viên y khoa có được tư vấn và sử dụng thuốc cho bệnh nhân?

Một trong 3 người được Công an Thanh Hóa triệu tập là Lê Trọng Hải Anh, sinh viên Trường Cao đẳng Y Thanh Hóa.

Theo thông tin điều tra ban đầu, người này là người tư vấn gia đình sử dụng thuốc vận mạch với mức giá 600.000 đồng/lọ.

Tình tiết này đặt ra câu hỏi quan trọng về phạm vi chuyên môn và tư cách pháp lý của người thực hiện hoạt động y tế.

Cơ quan chức năng cần làm rõ người này chỉ giới thiệu, cung cấp thuốc hay trực tiếp đánh giá tình trạng bệnh nhân, tư vấn sử dụng, chỉ định hoặc thực hiện việc dùng thuốc.

Nếu có hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, sử dụng thuốc hoặc thực hiện kỹ thuật chuyên môn, cần đối chiếu với các quy định về người hành nghề và phạm vi được phép thực hiện theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

Do đó, tư cách “sinh viên y khoa” không phải chi tiết phụ mà có thể là một trong những yếu tố quan trọng để đánh giá tính hợp pháp của hoạt động diễn ra trên xe.

Lớp trách nhiệm thứ ba: Nếu sức khỏe hoặc tính mạng bệnh nhân bị ảnh hưởng thì ai chịu trách nhiệm?

Đây là lớp trách nhiệm nghiêm trọng nhất nhưng cũng cần thận trọng nhất khi đánh giá.

Nếu người bệnh sau quá trình vận chuyển bị tổn hại thêm về sức khỏe hoặc tử vong, không thể chỉ vì hậu quả xảy ra sau việc vận chuyển mà mặc nhiên quy trách nhiệm cho người cung cấp dịch vụ.

Để xem xét trách nhiệm pháp lý, đặc biệt là trách nhiệm hình sự, cần chứng minh mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và hậu quả.

Cơ quan chuyên môn có thể phải xác định tình trạng bệnh nhân trước khi rời bệnh viện; tiên lượng bệnh; việc sử dụng thuốc, máy thở và thiết bị trên xe; diễn biến trong quá trình vận chuyển; chuyên môn của người thực hiện và nguyên nhân trực tiếp dẫn tới hậu quả.

Nếu xác định có hành vi vi phạm quy định chuyên môn và chính hành vi đó gây tổn hại sức khỏe hoặc tính mạng người bệnh, trách nhiệm pháp lý của người liên quan có thể được xem xét ở mức độ nghiêm trọng hơn.

Ngược lại, nếu hậu quả xuất phát từ diễn biến tự nhiên của bệnh lý vốn đã rất nặng và không có quan hệ nhân quả với hành vi của người cung cấp dịch vụ thì không thể chỉ căn cứ vào hậu quả để quy kết trách nhiệm.

Bệnh viện có phải chịu trách nhiệm trong vụ việc?

Theo thông tin hiện có, chưa có căn cứ xác định trách nhiệm của Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa đối với hoạt động vận chuyển nói trên.

Bệnh viện cho biết xe cứu thương và những người tham gia vận chuyển, chăm sóc bệnh nhân không thuộc sự quản lý của bệnh viện.

Sở Y tế Thanh Hóa cũng cho biết đến ngày 5/9 chưa có căn cứ xác định nhân viên bệnh viện giới thiệu, môi giới hoặc hưởng lợi từ đơn vị vận chuyển bên ngoài; chưa có căn cứ cho thấy bệnh viện cung cấp hoặc thu tiền đối với thuốc và dịch vụ vận chuyển.

Tuy nhiên, phản ánh về việc có một người mặc áo blouse trắng, tự xưng là cán bộ bệnh viện và giới thiệu xe vẫn là tình tiết cần tiếp tục xác minh.

Nếu sau này xác định có nhân viên bệnh viện tham gia giới thiệu, môi giới, nhận lợi ích hoặc có hành vi khác liên quan, trách nhiệm của cá nhân và đơn vị sẽ phải được đánh giá dựa trên vai trò thực tế và quy định pháp luật tương ứng.

9,5 triệu đồng cho quãng đường 16km: Không nên chỉ nhìn vào con số

Vụ việc gây chú ý bởi hai con số rất dễ tạo phản ứng: 16km nhưng chi phí 9,5 triệu đồng; thuốc khoảng 4.000 đồng/lọ nhưng được tính 600.000 đồng/lọ.

Đây rõ ràng là những dấu hiệu bất thường cần được cơ quan chức năng làm rõ.

Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, “giá rất cao” và “phạm tội” là hai vấn đề khác nhau.

Muốn xác định trách nhiệm, cần bóc tách ít nhất ba lớp vấn đề:

Thứ nhất, trách nhiệm về tài sản: Có hay không việc đưa ra thông tin gian dối nhằm khiến gia đình bệnh nhân giao tiền?

Thứ hai, trách nhiệm về điều kiện hành nghề: Những người tham gia vận chuyển, cung cấp thuốc, sử dụng máy thở và chăm sóc bệnh nhân có đủ điều kiện pháp lý và chuyên môn hay không?

Thứ ba, trách nhiệm đối với sức khỏe, tính mạng: Nếu có hậu quả xảy ra, hành vi của những người liên quan có phải nguyên nhân dẫn đến hậu quả đó hay không?

Chỉ khi làm rõ đầy đủ hành vi, lỗi, vai trò của từng người, hậu quả và mối quan hệ nhân quả, cơ quan chức năng mới có đủ căn cứ xác định trách nhiệm hành chính, dân sự hay hình sự.

Hiện Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục xác minh vụ việc. Vì vậy, việc những người liên quan bị triệu tập làm việc không đồng nghĩa với việc họ đã phạm tội. Kết luận cuối cùng cần căn cứ vào kết quả xác minh, điều tra của cơ quan có thẩm quyền.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal