Nợ thuế có bị phong tỏa tài khoản ngân hàng? Thời điểm nào bị áp dụng biện pháp phong tỏa?

>>> Xử lý nợ thuế không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước

>>> Người lao động trốn thuế thu nhập cá nhân có thể bị xử lý hình sự?

Bài viết sau sẽ phân tích cụ thể quy định pháp luật hiện hành, giúp người đọc hiểu rõ hơn về điều kiện, thời điểm và hậu quả pháp lý khi bị áp dụng biện pháp phong tỏa tài khoản do nợ thuế.

Nợ thuế có bị phong tỏa tài khoản ngân hàng không?

Căn cứ khoản 1 Điều 125 Luật Quản lý thuế 2019 quy định biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế:

“Điều 125. Biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế

1. Các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế bao gồm:

a) Trích tiền từ tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế tại Kho bạc Nhà nước, ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng khác; phong tỏa tài khoản;

b) Khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập;

c) Dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;

d) Ngừng sử dụng hóa đơn;

đ) Kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên theo quy định của pháp luật;

e) Thu tiền, tài sản khác của đối tượng bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế do cơ quan, tổ chức, cá nhân khác đang nắm giữ;

g) Thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy phép thành lập và hoạt động, giấy phép hành nghề.”

Và theo điểm b khoản 1 Điều 11 Nghị định 52/2024/NĐ-CP quy định:

“Điều 11. Phong tỏa tài khoản thanh toán

1. Tài khoản thanh toán bị phong tỏa một phần hoặc toàn bộ số dư trên tài khoản thanh toán trong các trường hợp sau:

a) Theo thỏa thuận trước giữa chủ tài khoản thanh toán và tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán hoặc theo yêu cầu của chủ tài khoản;

b) Khi có quyết định hoặc yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật;

c) Khi tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phát hiện có nhầm lẫn, sai sót khi ghi Có nhầm vào tài khoản thanh toán của khách hàng hoặc thực hiện theo yêu cầu hoàn trả lại tiền của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán chuyển tiền do có nhầm lẫn, sai sót so với lệnh thanh toán của bên chuyển tiền sau khi ghi Có vào tài khoản thanh toán của khách hàng. Số tiền bị phong tỏa trên tài khoản thanh toán không được vượt quá số tiền bị nhầm lẫn, sai sót;

d) Khi có yêu cầu phong tỏa của một trong các chủ tài khoản thanh toán chung trừ trường hợp có thỏa thuận trước bằng văn bản giữa tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và các chủ tài khoản thanh toán chung.

…”

Theo quy định trên, người nộp thuế nợ tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp tiền thuế theo thời hạn quy định sẽ bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế bằng hình thức phong tỏa tài khoản tại Ngân hàng, hoặc tổ chức tín dụng.

Ví dụ đối với hành vi nợ thuế quá hạn bị cưỡng chế phong toả tài khoản

Ngày 9/5/2025, Đội Thuế thành phố Vĩnh Yên (tỉnh Vĩnh Phúc) đã ban hành 3 Quyết định gồm: 3045/QĐ-VYE-KDT; 3046/QĐ-VYE-KDT và 3047 /QĐ-VYE-KDT về việc áp dụng biện pháp cưỡng chế thuế “phong tỏa tài khoản, cưỡng chế tài khoản” đối với chi nhánh Công ty Cổ phần Nhựa Tân Á Đại Thành tại Vĩnh Phúc do nợ thuế chỉ hơn 12 triệu đồng.

Theo đó, số tiền bị cưỡng chế chỉ là 12,8 triệu đồng. Thời hạn thi hành biện pháp cưỡng chế kéo dài trong một tháng, từ ngày 9/5 đến hết ngày 9/6/2025. Hình thức cưỡng chế được áp dụng là trích tiền từ tài khoản và phong tỏa tài khoản tại ngân hàng của chi nhánh Công ty này.

Nợ thuế bao lâu thì bị phong tỏa tài khoản?

Căn cứ khoản 1 Điều 2 Thông tư 215/2013/TT-BTC quy định các trường hợp bị cưỡng chế:

“Điều 2. Các trường hợp bị cưỡng chế

1. Đối với người nộp thuế

a) Người nộp thuế nợ tiền thuế, tiền chậm nộp tiền thuế đã quá 90 (chín mươi) ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế, hết thời hạn gia hạn nộp thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế và của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

b) Người nộp thuế còn nợ tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp tiền thuế có hành vi bỏ trốn, tẩu tán tài sản.

c) Người nộp thuế không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày nhận được quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế thì bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Trường hợp quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế có thời hạn thi hành nhiều hơn 10 (mười) ngày mà người nộp thuế không chấp hành quyết định xử phạt theo thời hạn ghi trên quyết định xử phạt thì bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế (trừ trường hợp được hoãn hoặc tạm đình chỉ thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế).

…”

Như vậy, người nộp thuế nợ thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế, hết thời hạn gia hạn nộp thuế thì sẽ bị phong tỏa tài khoản ngân hàng theo quyết định hoặc yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Số tiền bị phong tỏa trong tài khoản thanh toán có được sử dụng?

Căn cứ theo khoản 4 Điều 6 Thông tư 17/2024/TT-NHNN quy định về phong tỏa tài khoản thanh toán như sau:

“Điều 6. Phong tỏa tài khoản thanh toán

1. Tài khoản thanh toán bị phong tỏa một phần hoặc toàn bộ số dư trên tài khoản thanh toán theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Nghị định số 52/2024/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2024 của Chính phủ quy định về thanh toán không dùng tiền mặt và quy định pháp luật về phòng, chống khủng bố; phòng chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

2. Việc chấm dứt phong tỏa tài khoản thanh toán được thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 11 Nghị định số 52/2024/NĐ-CP và quy định pháp luật về phòng, chống khủng bố; phòng chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.

3. Sau khi phong tỏa tài khoản thanh toán, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phải thông báo cho chủ tài khoản thanh toán hoặc người đại diện theo pháp luật, người giám hộ của cá nhân mở tài khoản thanh toán quy định tại điểm b, c khoản 1 Điều 11 Thông tư này (sau đây gọi chung là người đại diện) biết về lý do và phạm vi phong tỏa tài khoản thanh toán (trừ trường hợp cơ quan có thẩm quyền có văn bản yêu cầu tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán không thông báo cho khách hàng về việc phong tỏa tài khoản thanh toán). Hình thức thông báo theo thỏa thuận mở, sử dụng tài khoản thanh toán quy định tại Điều 13 Thông tư này.

4. Số tiền bị phong tỏa trên tài khoản thanh toán phải được bảo toàn và kiểm soát chặt chẽ theo nội dung phong tỏa. Trường hợp tài khoản thanh toán bị phong tỏa một phần số tiền trên tài khoản thanh toán thì phần không bị phong tỏa vẫn được sử dụng bình thường.”

Theo đó, số tiền bị phong tỏa trên tài khoản thanh toán phải được bảo toàn và kiểm soát chặt chẽ theo nội dung phong tỏa. Nếu tài khoản thanh toán bị phong tỏa một phần số tiền trên tài khoản thanh toán thì phần không bị phong tỏa vẫn được sử dụng bình thường.

Số tiền bị phong tỏa phải được bảo toàn và kiểm soát chặt chẽ theo nội dung phong tỏa

Chế tài xử lý khi khi chuyển dịch số tiền bị phong toả nhằm trốn tránh nghĩa vụ thuế

Bị xử phạt vi phạm hành chính

Căn cứ khoản 4 Điều 129 Luật Quản lý thuế 2019 quy định như sau:

“Trong thời hạn quyết định cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế có hiệu lực, nếu trong tài khoản của đối tượng bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế còn số dư mà Kho bạc Nhà nước, ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng khác không thực hiện việc trích tiền của đối tượng bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế để nộp vào ngân sách nhà nước theo quyết định cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế thì bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Chương XV của Luật này.”

Viện dẫn đến khoản 1 Điều 144 Luật Quản lý thuế 2019 được hướng dẫn bởi khoản 1 Điều 18 Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định mức phạt tiền đối với Ngân hàng thương mại khi không thực hiện trách nhiệm trích chuyển tiền từ tài khoản của người nộp thuế vào tài khoản của ngân sách nhà nước đối với số tiền thuế nợ phải nộp của người nộp thuế theo yêu cầu của cơ quan quản lý thuế như sau:

“Phạt tiền tương ứng với số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt không trích chuyển vào tài khoản của ngân sách nhà nước (trừ số dư tối thiểu trên tài khoản thanh toán theo quy định của ngân hàng thương mại cung ứng dịch vụ thanh toán cho người nộp thuế) đối với ngân hàng thương mại không thực hiện trách nhiệm trích chuyển tiền từ tài khoản của người nộp thuế vào tài khoản của ngân sách nhà nước theo yêu cầu của cơ quan thuế, trừ trường hợp các tài khoản của người nộp thuế tại ngân hàng thương mại đó không còn số dư hoặc đã trích chuyển toàn bộ số dư tài khoản của người nộp thuế vào tài khoản của ngân sách nhà nước nhưng vẫn không đủ số tiền mà người nộp thuế phải nộp.”

Như vậy, nếu trong tài khoản của người nộp thuế bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế còn số dư mà ngân hàng thương mại không thực hiện việc trích tiền của đối tượng bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế để nộp vào ngân sách nhà nước theo quyết định cưỡng chế, Ngân hàng sẽ bị phạt tiền tương ứng với số tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt không trích chuyển vào tài khoản của ngân sách nhà nước.

Ngoài ra, tại khoản 1 Điều 145 Luật Quản lý thuế 2019 được hướng dẫn bởi điểm a khoản 2 Điều 18 Nghị định 125/2020/NĐ-CP quy định tổ chức khác nếu có hành vi thông đồng, bao che người nộp thuế trốn thuế, không thực hiện quyết định cưỡng chế hành chính thuế thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 16.000.000 đồng.

Bị xử lý hình sự

Ngoài hình thức xử phạt hành chính, hành vi không tuân thủ Quyết định cưỡng chế thuế về việc phong tỏa tài khoản nhằm trốn thuế có dấu hiệu của Tội trốn thuế theo Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung 2017, mức phạt cao nhất với cá nhân là phạt từ lên đến 07 năm, đối với pháp nhân là phạt tiền lên đến 10 tỷ đồng  hoặc bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong 1 số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn đến 03 năm.

LHLegal - Đồng hành cùng bạn trong xử lý nợ thuế và tránh rủi ro phong tỏa tài khoản

Đối diện với nguy cơ bị phong tỏa tài khoản ngân hàng do nợ thuế, doanh nghiệp và cá nhân cần có sự chuẩn bị và tư vấn pháp lý kịp thời để hạn chế rủi ro. LHLegal với kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn pháp luật thuế và doanh nghiệp sẽ hỗ trợ khách hàng:

• Hỗ trợ rà soát và đánh giá tình trạng nợ thuế.

• Tư vấn và làm việc trực tiếp với cơ quan thuế để tìm phương án xử lý.

• Đưa ra giải pháp pháp lý phù hợp nhằm hạn chế rủi ro phong tỏa tài khoản.

• Bảo vệ quyền lợi hợp pháp và giúp khách hàng ổn định hoạt động tài chính.

Việc đồng hành của đội ngũ luật sư chuyên nghiệp sẽ giúp bạn tránh những hệ quả nặng nề từ việc phong tỏa tài khoản và ổn định hoạt động tài chính.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline gặp Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Trụ sở: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh (Địa chỉ cũ: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM)

Chi nhánh Nha Trang: 07 Bế Văn Đàn, Phường Nam Nha Trang, Tỉnh Khánh Hòa (Địa chỉ cũ: 07 Bế Văn Đàn, Phường Phước Long, Thành phố Nha Trang)

Theo dõi Công ty Luật LHLegal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LHLegal

Youtube: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LHLegal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LHLegal