Nợ thuế có bị phong tỏa tài khoản doanh nghiệp hoặc cá nhân không?

>>> Xử lý nợ thuế không còn khả năng nộp ngân sách nhà nước

>>> Bị nợ thuế, doanh nghiệp có được quyền tạm ngừng kinh doanh không?

Khái niệm phong tỏa tài khoản ngân hàng

Căn cứ vào khoản 10 Điều 114 và Điều 124 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, phong tỏa tài khoản tại ngân hàng, tổ chức tín dụng khác, kho bạc nhà nước là một trong những biện pháp khẩn cấp tạm thời được Tòa án áp dụng để bảo đảm cho việc giải quyết vụ án hoặc việc thi hành án của người có nghĩa vụ.

Theo Điều 126 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, phong tỏa tài khoản là một trong những biện pháp cưỡng chế mà cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng có thể áp dụng trong phạm vi thẩm quyền của mình để bảo đảm cho việc tiến hành các hoạt động khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án sau này.

Nợ thuế có bị phong tỏa tài khoản không?

Nghĩa vụ nộp thuế

Theo khoản 1 Điều 5 Luật Quản lý thuế 2019, mọi tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân có nghĩa vụ nộp thuế theo quy định của luật. 

Tại Điều 55 Luật Quản lý thuế 2019 quy định về thời hạn nộp thuế như sau:

Điều 55. Thời hạn nộp thuế

• Trường hợp người nộp thuế tính thuế:

  • Thời hạn nộp thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Trường hợp khai bổ sung hồ sơ khai thuế, thời hạn nộp thuế là thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai, sót.

  • Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp thì tạm nộp theo quý, thời hạn nộp thuế chậm nhất là ngày 30 của tháng đầu quý sau.

  • Đối với dầu thô, thời hạn nộp thuế tài nguyên, thuế thu nhập doanh nghiệp theo lần xuất bán dầu thô là 35 ngày kể từ ngày xuất bán đối với dầu thô bán nội địa hoặc kể từ ngày thông quan hàng hóa theo quy định của pháp luật về hải quan đối với dầu thô xuất khẩu.    

  • Đối với khí thiên nhiên, thời hạn nộp thuế tài nguyên, thuế thu nhập doanh nghiệp theo tháng.

• Trường hợp cơ quan thuế tính thuế: Thời hạn nộp thuế là thời hạn ghi trên thông báo của cơ quan thuế.

• Đối với các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước từ đất, tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, lệ phí trước bạ, lệ phí môn bài thì thời hạn nộp theo quy định của Chính phủ.

• Đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu thuộc đối tượng chịu thuế theo quy định của pháp luật về thuế, thời hạn nộp thuế thực hiện theo quy định của Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; trường hợp phát sinh số tiền thuế phải nộp sau khi thông quan hoặc giải phóng hàng hóa thì thời hạn nộp thuế phát sinh được thực hiện như sau:

  • Thời hạn nộp thuế khai bổ sung, nộp số tiền thuế ấn định được áp dụng theo thời hạn nộp thuế của tờ khai hải quan ban đầu;

  • Thời hạn nộp thuế đối với hàng hóa phải phân tích, giám định để xác định chính xác số tiền thuế phải nộp; hàng hóa chưa có giá chính thức tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan; hàng hóa có khoản thực thanh toán, hàng hóa có các khoản điều chỉnh cộng vào trị giá hải quan chưa xác định được tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan được thực hiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính.

Người nợ thuế có bị phong tỏa tài khoản không?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 2 Thông tư 215/2013/TT-BTC, nếu người nộp thuế nợ thuế sẽ bị Cơ quan thuế áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế đối với các trường hợp cụ thể được quy định tại Điều 124 Luật Quản lý thuế 2019, 

• Người nộp thuế nợ tiền thuế, tiền chậm nộp tiền thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế, hết thời hạn gia hạn nộp thuế;

• Người nộp thuế còn nợ tiền thuế, tiền phạt, tiền chậm nộp tiền thuế có hành vi bỏ trốn, tẩu tán tài sản;

• Người nộp thuế không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày nhận được quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Nếu quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế có thời hạn thi hành nhiều hơn 10 (mười) ngày mà người nộp thuế không chấp hành quyết định xử phạt theo thời hạn ghi trên quyết định xử phạt thì bị cưỡng chế,...

Theo điểm a khoản 1 Điều 125 Luật Quản lý thuế 2019, phong tỏa tài khoản là một trong các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế. 

Căn cứ các quy định trên, người nộp thuế nợ thuế có thể bị Cơ quan thuế áp dụng biện pháp cưỡng chế phong tỏa tài khoản ngân hàng nếu nợ thuế quá 90 (chín mươi) ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế, hết thời hạn gia hạn nộp thuế.

Quy trình phong tỏa tài khoản khi nợ thuế

Căn cứ Tiểu mục 1 của Mục 2 Phần B Quy trình cưỡng chế tiền thuế nợ ban hành kèm theo Quyết định 1795/QĐ-TCT năm 2022 quy định quy trình áp dụng các biện pháp cưỡng chế gồm các bước sau đây:

Bước 1: Lập danh sách người nộp thuế chuẩn bị cưỡng chế

Hằng tháng, công chức thực hiện rà soát cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế và các văn bản, tài liệu do các tổ chức, cá nhân có liên quan cung cấp để cập nhật vào danh sách người nộp thuế chuẩn bị cưỡng chế bằng biện pháp trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản.

Căn cứ danh sách người nộp thuế chuẩn bị cưỡng chế, bộ phận cưỡng chế nợ thuế có thể phối hợp với bộ phận thanh tra - kiểm tra, bộ phận quản lý các khoản thu về đất và các bộ phận có liên quan để rà soát, xác định chính xác số tiền thuế nợ của người nộp thuế.

Bộ phận cưỡng chế nợ thuế có thể phối hợp với bộ phận khác có liên quan để xác định chính xác số tiền thuế người người nộp

Bước 2: Thu thập và xác minh thông tin của người nộp thuế chuẩn bị cưỡng chế

Căn cứ danh sách người nộp thuế chuẩn bị cưỡng chế (mẫu số 01-1/DS-TK), công chức thực hiện rà soát thông tin về tài khoản của người nộp thuế để chuẩn bị cưỡng chế:

• Trường hợp tại cơ quan thuế có đầy đủ thông tin về một hoặc một số tài khoản của người nộp thuế mà tại Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng thương mại, Tổ chức tín dụng khác thì người nộp thuế được chuyển sang danh sách phải áp dụng biện pháp cưỡng chế trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản.

• Trường hợp người nộp thuế là doanh nghiệp, tổ chức mà trên cơ sở dữ liệu tại cơ quan thuế không có thông tin về tài khoản của người nộp thuế hoặc thông tin về tài khoản của người nộp thuế không chính xác thì công chức dự thảo và báo cáo lãnh đạo phòng/đội để trình Thủ trưởng cơ quan thuế hoặc cấp phó được phân công phụ trách công tác quản lý nợ và Cưỡng chế nợ thuế ban hành văn bản yêu cầu người nộp thuế, Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng thương mại, Tổ chức tín dụng khác cung cấp thông tin.

• Đối với người nộp thuế là cá nhân: Cơ quan thuế có thể thực hiện xác minh thông tin về tài khoản của người nộp thuế nếu thấy cần thiết:

  • Các tài khoản mở tại Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng thương mại, Tổ chức tín dụng khác: nơi mở, số tài khoản;

  • Số dư trong tài khoản, thông tin khác có liên quan đến tài khoản và giao dịch qua tài khoản (nếu cần thiết).

Bước 3: Lập danh sách người nộp thuế phải cưỡng chế

• Trên cơ sở danh sách người nộp thuế chuẩn bị cưỡng chế và các thông tin đã thu thập, xác minh, công chức lập danh sách người nộp thuế phải áp dụng biện pháp cưỡng chế trích tiền từ tài khoản, phong tỏa tài khoản.

• Sau thời hạn yêu cầu cung cấp thông tin mà người có trách nhiệm cung cấp thông tin không cung cấp hoặc cung cấp thông tin xác định người nộp thuế không có tài khoản thì công chức thực hiện tổng hợp người nộp thuế vào danh sách áp dụng biện pháp cưỡng chế khác phù hợp theo quy định.

Bước 4: Ban hành quyết định cưỡng chế

Căn cứ vào danh sách người nộp thuế phải cưỡng chế, công chức thực hiện:

• Dự thảo Quyết định cưỡng chế (mẫu số 01/CC tại Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định số 126/2020/NĐ-CP và Lệnh thu Ngân sách Nhà nước), kèm theo các hồ sơ:

  • Tờ trình về việc áp dụng biện pháp cưỡng chế, nêu rõ diễn biến quá trình đôn đốc người nộp thuế;

  • Thông báo tiền thuế nợ (mẫu số 01/TTN ban hành kèm theo Thông tư số 80/2021/TT-BTC) tại thời điểm gần nhất hoặc các quyết định hành chính về thuế khác;

  • Văn bản xác minh thông tin (nếu có);

  • Văn bản cung cấp thông tin của người nộp thuế hoặc của các tổ chức, cá nhân có liên quan (nếu có);

  • Tài liệu chứng minh người nộp thuế có hành vi phát tán tài sản hoặc bỏ trốn (nếu có);

  • Văn bản, tài liệu khác có liên quan (nếu có).

Trường hợp người nộp thuế có mở tài khoản tại nhiều tổ chức tín dụng, Kho bạc Nhà nước khác nhau thì công chức trình Thủ trưởng cơ quan thuế dự thảo Quyết định cưỡng chế trích tiền từ tài khoản đối với một tài khoản hoặc nhiều tài khoản. Trường hợp cần thiết phải phong tỏa đối với các tài khoản còn lại của người nộp thuế thì công chức đồng thời dự thảo quyết định yêu cầu tổ chức tín dụng, Kho bạc nhà nước phong tỏa tài khoản của người nộp thuế (số tiền bị phong tỏa tương ứng với số tiền bị cưỡng chế).

• Báo cáo lãnh đạo phòng/đội trình Thủ trưởng cơ quan thuế để ký, ban hành Quyết định cưỡng chế.

Sau khi nhận được dự thảo Quyết định cưỡng chế, lệnh thu ngân sách nhà nước kèm theo hồ sơ đầy đủ, Thủ trưởng cơ quan thuế ký và ban hành Quyết định cưỡng chế đảm bảo đúng thời điểm theo quy định.

Bước 5: Gửi và công khai quyết định cưỡng chế

• Quyết định cưỡng chế kèm theo Lệnh thu ngân sách nhà nước được gửi cho người nộp thuế bị cưỡng chế, Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng thương mại, Tổ chức tín dụng khác nơi người nộp thuế bị cưỡng chế mở tài khoản ngay trong ngày ban hành Quyết định cưỡng chế.

Hình thức gửi thực hiện theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 31 Nghị định số 126/2020/NĐ-CP:

• Gửi bằng phương thức điện tử đối với trường hợp đủ điều kiện thực hiện giao dịch điện tử trong lĩnh vực quản lý thuế. 

Trường hợp chưa đủ điều kiện thực hiện giao dịch điện tử trong lĩnh vực quản lý thuế thì quyết định cưỡng chế được gửi bằng thư bảo đảm qua đường bưu chính hoặc giao trực tiếp.

• Trường hợp quyết định được giao trực tiếp mà tổ chức, cá nhân bị cưỡng chế không nhận thì người có thẩm quyền hoặc công chức thuế, công chức hải quan có trách nhiệm giao quyết định cưỡng chế lập biên bản về việc tổ chức, cá nhân bị cưỡng chế không nhận quyết định, có xác nhận của chính quyền địa phương nơi tổ chức, cá nhân có địa chỉ đăng ký với cơ quan quản lý thuế thì được coi là quyết định đã được giao.

• Trường hợp gửi qua bưu điện bằng hình thức bảo đảm, nếu sau thời hạn 10 ngày, kể từ ngày quyết định cưỡng chế đã được gửi qua đường bưu điện đến lần thứ ba mà bị trả lại do tổ chức, cá nhân bị cưỡng chế không nhận; quyết định cưỡng chế đã được niêm yết tại trụ sở của tổ chức hoặc nơi cư trú của cá nhân bị cưỡng chế hoặc có căn cứ cho rằng người nộp thuế bị cưỡng chế trốn tránh không nhận quyết định cưỡng chế thì được coi là quyết định đã được giao.

• Cơ quan thuế có trách nhiệm đăng tải thông tin về người nộp thuế bị cưỡng chế lên trang thông tin điện tử ngành thuế như sau: 

  • Trường hợp thực hiện ký điện tử Quyết định cưỡng chế thì hệ thống ứng dụng quản lý thuế tự động công khai các thông tin theo mẫu số 01/CKCC ban hành kèm theo Quyết định số 1795/QĐ-TCT ngày 11/11/2022 của Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế.

  • Trường hợp không thực hiện ký điện tử Quyết định cưỡng chế, công chức thực hiện nhập thông tin trên Quyết định cưỡng chế vào hệ thống để công khai.

Cơ quan thuế có trách nhiệm đăng tải thông tin người nộp thuế bị cưỡng chế lên trang thông tin điện tử ngành thuế

Bước 6: Tổ chức thực hiện

Trong thời gian Quyết định cưỡng chế có hiệu lực, công chức thực hiện theo dõi việc thi hành Quyết định cưỡng chế, cụ thể như sau:

• Ngay trong ngày làm việc nhận được thông tin về việc người nộp thuế đã nộp hết số tiền thuế nợ ghi trên Quyết định cưỡng chế; hoặc Ngân hàng thương mại, Kho bạc Nhà nước, Tổ chức tín dụng khác đã trích đủ số tiền trên QĐCC vào Ngân sách Nhà nước; hoặc số tiền thuế nợ bị cưỡng chế được cơ quan thuế ban hành quyết định nộp dần tiền thuế nợ hoặc quyết định gia hạn nộp thuế hoặc quyết định miễn tiền chậm nộp tiền thuế hoặc thông báo không tính tiền chậm nộp thì công chức dự thảo tờ trình kèm toàn bộ hồ sơ báo cáo lãnh đạo phòng/đội trình Thủ trưởng cơ quan thuế ban hành quyết định chấm dứt hiệu lực của quyết định cưỡng chế (mẫu số 08/CC tại Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị định số 126/2020/NĐ-CP) gửi cho người nộp thuế, Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng thương mại, Tổ chức tín dụng khác để chấm dứt thực hiện cưỡng chế.

Khi người nộp thuế đã nộp hết số tiền thuế nợ bị cưỡng chế vào Ngân sách Nhà nước, trường hợp ứng dụng quản lý thuế chưa cập nhật kịp thời số tiền đã nộp của người nộp thuế thì cơ quan thuế căn cứ vào một trong các chứng từ sau để chấm dứt hiệu lực của Quyết định cưỡng chế: Chứng từ nộp có xác nhận của Kho bạc Nhà nước, Tổ chức tín dụng hoặc tổ chức được phép ủy nhiệm thu thuế; Chứng từ điện tử nộp trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế.

• Trường hợp hết hiệu lực của Quyết định cưỡng chế mà số tiền thuế nợ bị cưỡng chế chưa được nộp đủ vào Ngân sách Nhà nước thì công chức thực hiện biện pháp cưỡng chế khác phù hợp.

Số tiền bị phong tỏa trên tài khoản thanh toán có được sử dụng không?

Theo khoản 4 Điều 6 Thông tư 17/2024/TT-NHNN quy định việc mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, số tiền bị phong tỏa trên tài khoản thanh toán phải được bảo toàn và kiểm soát chặt chẽ theo nội dung phong tỏa. Trường hợp tài khoản thanh toán bị phong tỏa một phần số tiền trên tài khoản thanh toán thì phần không bị phong tỏa vẫn được sử dụng bình thường. 

Khi tài khoản ngân hàng đã bị phong tỏa theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền thì chủ tài khoản không được phép thực hiện các giao dịch chuyển tiền, rút tiền trừ các khoản được pháp luật cho phép. Trường hợp cố tình chuyển tiền ra khỏi tài khoản bị phong tỏa để trốn tránh nghĩa vụ thì sẽ bị xử phạt theo khoản 5, 7 Điều 64 Nghị định 82/2020/NĐ-CP như sau: 

“Điều 64. Hành vi vi phạm quy định trong lĩnh vực thi hành án dân sự

5. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Tẩu tán tài sản để không thực hiện nghĩa vụ thi hành án hoặc để trốn tránh việc kê biên tài sản;

b) Sử dụng trái phép, tiêu dùng, chuyển nhượng, đánh tráo, cất giấu hoặc thay đổi tình trạng tài sản đã kê biên mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;

c) Chuyển đổi, chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, cầm cố hoặc có hành vi khác nhằm chuyển quyền sở hữu, sử dụng tài sản bị hạn chế giao dịch theo quy định;

d) Hủy hoại tài sản đã kê biên;

đ) Không chấp hành quyết định của người có thẩm quyền thi hành án về việc thu tiền, tài sản của người phải thi hành án đang do người thứ ba giữ;

e) Không thực hiện quyết định thi hành án về việc áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời hoặc bản án, quyết định phải thi hành ngay của Tòa án;

g) Tiết lộ thông tin để người phải thi hành án chuyển, rút tiền khỏi tài khoản làm ảnh hưởng đến quá trình thi hành án.

7. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện quyết định của người có thẩm quyền thi hành án về việc phong tỏa tài khoản, tài sản của người phải thi hành án.”

Ngoài bị xử phạt hành chính, chủ tài khoản còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc khôi phục lại  số tiền đã bị chuyển ra khỏi tài khoản phong tỏa trái quy định theo khoản 8 Điều 64 Nghị định 82/2020/NĐ-CP.

Đối với trường hợp chuyển tiền trong tài khoản bị phong tỏa ra nước ngoài, căn cứ điểm a khoản 6 Điều 48 Nghị định 88/2019//NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, hành vi chuyển vốn, tài sản ra nước ngoài sau khi đã bị phong tỏa tài khoản thì sẽ bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

LHLegal - Đồng hành pháp lý giúp cá nhân và doanh nghiệp tránh rủi ro phong tỏa tài khoản do nợ thuế

Trong môi trường kinh doanh đầy biến động, việc bị phong tỏa tài khoản ngân hàng do nợ thuế không chỉ làm gián đoạn dòng tiền mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và hoạt động của cá nhân, doanh nghiệp. Đây là rủi ro mà nhiều khách hàng thường không lường trước, nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh và xử lý hiệu quả nếu được hỗ trợ kịp thời.

Với kinh nghiệm chuyên sâu trong việc tư vấn và giải quyết đa dạng vấn đề pháp lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho cá nhân và doanh nghiệp, LHLegal cam kết mang đến giải pháp phù hợp, đồng hành cùng bạn để:

• Phát hiện sớm và cảnh báo nguy cơ pháp lý có thể ảnh hưởng đến tài khoản, tài sản hoặc hoạt động kinh doanh;

• Đại diện làm việc với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tháo gỡ vướng mắc, bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng;

• Đề xuất và triển khai giải pháp pháp lý toàn diện, giúp cá nhân và doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định, an toàn;

• Định hướng tuân thủ pháp luật lâu dài, hạn chế rủi ro, tạo nền tảng phát triển bền vững trong tương lai.

LHLegal sẵn sàng làm người tư vấn pháp lý đáng tin cậy và là người bạn đồng hành giúp các cá nhân, doanh nghiệp bảo vệ tài sản, giữ vững uy tín và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline gặp Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Trụ sở: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh (Địa chỉ cũ: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM)

Chi nhánh Nha Trang: 07 Bế Văn Đàn, Phường Nam Nha Trang, Tỉnh Khánh Hòa (Địa chỉ cũ: 07 Bế Văn Đàn, Phường Phước Long, Thành phố Nha Trang)

Theo dõi Công ty Luật LHLegal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LHLegal

Youtube: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LHLegal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LHLegal