Nguyên nhân dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau về nguyên tắc cơ bản của hợp đồng

Vậy, nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này? Liệu có cách nào để hạn chế tối đa những hiểu lầm và tranh chấp không đáng có từ việc có nhiều cách hiểu khác nhau về các nguyên tắc cơ bản của hợp đồng? Trong bài viết này, LHLegal sẽ giải đáp những thắc mắc trên.

Những nguyên tắc cần tuân thủ khi ký hợp đồng

Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên, làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên trong giao dịch. Để đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong giao dịch, hạn chế rủi ro cho các bên tham gia và tránh trường hợp hợp đồng bị vô hiệu thì khi ký kết hợp đồng các bên cần phải tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản sau:

Theo Điều 3 Bộ luật dân sự 2015, khi ký hợp đồng các bên tham gia cần đảm bảo các nguyên tắc sau:

1. Nguyên tắc bình đẳng

Mọi cá nhân, pháp nhân đều bình đẳng, không được lấy bất kỳ lý do nào để phân biệt đối xử; được pháp luật bảo hộ như nhau về các quyền nhân thân và tài sản.

2. Nguyên tắc tự do, tự nguyện

Cá nhân, pháp nhân xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình trên cơ sở tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận. Mọi cam kết, thỏa thuận không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội có hiệu lực thực hiện đối với các bên và phải được chủ thể khác tôn trọng.

3. Nguyên tắc trung thực, thiện chí

Cá nhân, pháp nhân phải xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của mình một cách thiện chí, trung thực.

4. Nguyên tắc không xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc

Việc xác lập, thực hiện, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự không được xâm phạm đến lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.

5. Nguyên tắc chịu trách nhiệm về việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ dân sự.

Cá nhân, pháp nhân phải tự chịu trách nhiệm về việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ dân sự.

Ngoài ra, trong trường hợp các bên sử dụng hợp đồng điện tử thì cần phải tuân thủ các nguyên tắc tại Điều 5 Luật Giao dịch điện tử 2005, gồm:

1. Tự nguyện lựa chọn sử dụng phương tiện điện tử để thực hiện giao dịch.

2. Tự thỏa thuận về việc lựa chọn loại công nghệ để thực hiện giao dịch điện tử.

3. Không một loại công nghệ nào được xem là duy nhất trong giao dịch điện tử.

4. Bảo đảm sự bình đẳng và an toàn trong giao dịch điện tử.

5. Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, lợi ích của Nhà nước, lợi ích công cộng.

6. Giao dịch điện tử của cơ quan nhà nước phải tuân thủ các nguyên tắc quy định tại Điều 40 của Luật này.

Sử dụng hợp đồng điện tử cần phải bảo đảm sự bình đẳng và an toàn trong giao dịch

Nguyên nhân dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau về nguyên tắc cơ bản của hợp đồng

Việc có nhiều cách hiểu khác nhau về nguyên tắc cơ bản của hợp đồng xuất phát từ nhiều nguyên nhân, có thể kể đến những nguyên nhân sau:

• Các bên tham gia hợp đồng có thể có trình độ hiểu biết pháp luật khác nhau. Một bên có thể nắm vững các nguyên tắc cơ bản trong khi bên kia lại thiếu kiến thức hoặc hiểu sai về các quy định pháp luật liên quan đến hợp đồng.

• Các bên sử dụng ngôn ngữ pháp lý phức tạp hoặc các thuật ngữ chuyên môn có thể gây nhầm lẫn cho bên còn lại.

• Các yếu tố văn hóa, xã hội và kinh tế cũng có thể ảnh hưởng đến cách hiểu về hợp đồng. Mỗi cá nhân hoặc tổ chức có thể có quan điểm và cách tiếp cận khác nhau dựa trên bối cảnh văn hóa của họ.

• Kinh nghiệm của các bên trong việc ký kết và thực hiện hợp đồng trước đó cũng có thể dẫn đến sự khác biệt trong cách hiểu. Những trải nghiệm tích cực hoặc tiêu cực có thể ảnh hưởng đến cách mà họ nhìn nhận và hiểu các nguyên tắc cơ bản của hợp đồng.

• Các bên không có sự trao đổi thông tin đầy đủ và minh bạch về các điều khoản của hợp đồng gây ra sự thiếu hụt thông tin, làm cho các bên không nắm bắt được ý định thật sự của nhau.

• Các quy định pháp luật thường thay đổi, bổ sung theo thời gian, và nếu các bên không cập nhật kịp thời, họ có thể hiểu sai về các nguyên tắc cơ bản của hợp đồng. 

• Trước khi ký kết hợp đồng, một số bên không tìm kiếm sự tư vấn từ luật sư, chuyên gia pháp lý dẫn đến việc không hiểu rõ các quyền và nghĩa vụ của mình trong hợp đồng.

Điều khoản hợp đồng có nhiều cách hiểu thì giải thích theo hướng nào?

Theo quy định tại Điều 404 Bộ luật Dân sự 2015, trong trường hợp hợp đồng có điều khoản có nhiều cách hiểu khác nhau thì giải thích như sau:

• Điều khoản không rõ ràng thì giải thích điều khoản đó dựa vào ngôn từ của hợp đồng và ý chí của các bên được thể hiện trong toàn bộ quá trình trước, tại thời điểm xác lập, thực hiện hợp đồng.

• Điều khoản hoặc ngôn từ có thể hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau thì phải giải thích theo nghĩa phù hợp nhất với mục đích, tính chất của hợp đồng.

• Điều khoản hoặc ngôn từ khó hiểu thì phải được giải thích theo tập quán tại địa điểm giao kết hợp đồng.

• Các điều khoản trong hợp đồng phải được giải thích trong mối liên hệ với nhau, sao cho ý nghĩa của các điều khoản đó phù hợp với toàn bộ nội dung hợp đồng.

• Trường hợp có sự mâu thuẫn giữa ý chí chung của các bên với ngôn từ sử dụng trong hợp đồng thì ý chí chung của các bên được dùng để giải thích hợp đồng.

• Trường hợp bên soạn thảo đưa vào hợp đồng nội dung bất lợi cho bên kia thì khi giải thích hợp đồng phải theo hướng có lợi cho bên kia.

Các điều khoản trong hợp đồng phải được giải thích trong mối liên hệ với nhau

Quy định pháp luật về hợp đồng theo mẫu không rõ ràng?

Căn cứ Điều 405 Bộ luật dân sự 2015, hợp đồng theo mẫu được quy định như sau:

“1. Hợp đồng theo mẫu là hợp đồng gồm những điều khoản do một bên đưa ra theo mẫu để bên kia trả lời trong một thời gian hợp lý; nếu bên được đề nghị trả lời chấp nhận thì coi như chấp nhận toàn bộ nội dung hợp đồng theo mẫu mà bên đề nghị đã đưa ra.

Hợp đồng theo mẫu phải được công khai để bên được đề nghị biết hoặc phải biết về những nội dung của hợp đồng.

Trình tự, thể thức công khai hợp đồng theo mẫu thực hiện theo quy định của pháp luật.

2. Trường hợp hợp đồng theo mẫu có điều khoản không rõ ràng thì bên đưa ra hợp đồng theo mẫu phải chịu bất lợi khi giải thích điều khoản đó.

3. Trường hợp hợp đồng theo mẫu có điều khoản miễn trách nhiệm của bên đưa ra hợp đồng theo mẫu, tăng trách nhiệm hoặc loại bỏ quyền lợi chính đáng của bên kia thì điều khoản này không có hiệu lực, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Theo đó, trong trường hợp hợp đồng theo mẫu không rõ ràng thì bên đưa ra hợp đồng theo mẫu phải chịu bất lợi khi giải thích điều khoản đó. 

Nội dung của hợp đồng có thể có những điều khoản nào?

Căn cứ vào Điều 398 Bộ luật dân sự 2015, nội dung của hợp đồng có thể do các bên trong hợp đồng thỏa thuận và có những nội dung sau:

1. Đối tượng của hợp đồng;

2. Số lượng, chất lượng;

3. Giá, phương thức thanh toán;

4. Thời hạn, địa điểm, phương thức thực hiện hợp đồng;

5. Quyền, nghĩa vụ của các bên;

6. Trách nhiệm do vi phạm hợp đồng;

7. Phương thức giải quyết tranh chấp.

Hệ quả của sự khác biệt trong cách hiểu về nguyên tắc cơ bản của hợp đồng

Việc có nhiều cách hiểu khác nhau về các nguyên tắc cơ bản của hợp đồng gây ra nhiều hệ quả pháp lý nghiêm trọng:

• Hợp đồng có thể bị vô hiệu

Nếu các bên tham gia hợp đồng không hiểu rõ các nguyên tắc cơ bản, như năng lực pháp lý, tự nguyện, và mục đích hợp đồng, có thể dẫn đến hệ quả hợp đồng bị vô hiệu theo quy định tại Điều 122 Bộ luật Dân sự. Theo Điều 407 và 408 Bộ Luật Dân sự 2015, hợp đồng vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, hay chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự của các bên từ thời điểm giao dịch được xác lập. Các bên sẽ phải khôi phục lại tình trạng ban đầu và hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Điều này có thể gây thiệt hại cho bên ngay tình trong việc thu hoa lợi, lợi tức.

• Khó khăn trong việc giải thích hợp đồng

Khi hợp đồng có điều khoản không rõ ràng hoặc mâu thuẫn, việc giải thích hợp đồng trở nên cần thiết. Theo Điều 404 Bộ luật Dân sự 2015, việc giải thích hợp đồng phải dựa vào ý chí của các bên và các quy định pháp luật. Nếu các bên không có sự đồng thuận trong cách hiểu, việc giải thích sẽ gặp khó khăn và có thể dẫn đến tranh chấp.

• Làm phát sinh tranh chấp

Sự khác biệt trong cách hiểu có thể dẫn đến tranh chấp giữa các bên. Khi các bên hiểu về nghĩa vụ hoặc quyền lợi của mình theo nhiều cách khác nhau. Điều này có thể dẫn đến việc không thực hiện hoặc thực hiện không đúng hợp đồng, từ đó gây ra xung đột. Khi xảy ra tranh chấp do sự khác biệt trong cách hiểu, các bên có thể phải tốn kém chi phí cho việc giải quyết tranh chấp qua Tòa án hoặc trọng tài, cũng như thời gian để đạt được sự đồng thuận.

Sự khác biệt trong cách hiểu về nguyên tắc cơ bản của hợp đồng có thể gây ra nhiều hệ quả pháp lý nghiêm trọng, thường làm tốn thời gian, công sức và tiền bạc của các bên tham gia hợp đồng. Đồng thời, việc này còn tác động đến sự phát triển của nền kinh tế, xã hội.

Sự khác biệt trong cách hiểu có thể dẫn đến tranh chấp giữa các bên

Giải pháp để thống nhất cách hiểu về nguyên tắc cơ bản của hợp đồng

Để thống nhất cách hiểu về nguyên tắc cơ bản của hợp đồng, các bên tham gia hợp đồng có thể áp dụng một số giải pháp sau đây:

• Khi soạn thảo hợp đồng, các bên cần phải đảm bảo rằng nội dung hợp đồng được viết rõ ràng, cụ thể và dễ hiểu, sử dụng ngôn ngữ đơn giản, tránh các thuật ngữ pháp lý phức tạp có thể gây nhầm lẫn để tất cả các bên có thể dễ dàng nắm bắt và hiểu rõ các quyền và nghĩa vụ của mình. 

• Trước khi ký kết hợp đồng, các bên nên tổ chức các cuộc họp để thảo luận về các điều khoản của hợp đồng để làm rõ các vấn đề và điều chỉnh các điều khoản chưa thống nhất.

• Trong hợp đồng, các bên có thể thêm điều khoản quy định cách thức giải thích các điều khoản của hợp đồng.

• Trước khi ký kết hợp đồng, các bên nên tham khảo ý kiến của luật sư hoặc chuyên gia pháp lý để hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật liên quan và đảm bảo rằng hợp đồng tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành.

• Trong quá trình thực hiện hợp đồng, nếu có sự mâu thuẫn về cách hiểu các điều khoản trong hợp đồng, các bên cần thiện chí trao đổi và làm rõ lại nội dung hợp đồng trên cơ sở các bên đã làm việc trước đó và dựa trên các nguyên tắc giải thích hợp đồng. Trường hợp đồng ý thì các bên ký kết Phụ lục để điều chỉnh hợp đồng.

Bài viết này được xây dựng dựa trên các thông tin về những tranh chấp phát sinh từ sự khác nhau trong cách hiểu về nguyên tắc cơ bản của hợp đồng, nhằm cung cấp góc nhìn pháp lý mang tính tham khảo, không có giá trị thay thế cho các quyết định chính thức của cơ quan có thẩm quyền và có thể điều chỉnh theo diễn biến thực tế của vụ việc. Mọi trích dẫn, áp dụng câu trả lời nêu trên đều phải ghi rõ nguồn từ Công ty Luật TNHH LHLegal. Nếu áp dụng câu trả lời trong bài viết này cho bất kỳ câu hỏi, sự việc nào khác với bài viết đều có thể không có giá trị và phải tự chịu trách nhiệm bởi người trích dẫn.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline gặp Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Trụ sở: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM

Chi nhánh Nha Trang: 07 Bế Văn Đàn, Phường Phước Long, Thành phố Nha Trang

Theo dõi Công ty Luật LHLegal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LHLegal

Youtube: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LHLegal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự