Nghỉ hưu trước tuổi năm 2026 có bị trừ lương hưu? Những điều người lao động cần biết

Tuổi nghỉ hưu năm 2026 của người lao động là bao nhiêu?

Theo lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu, trong năm 2026, tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường là:

• Nam: 61 tuổi 6 tháng;

• Nữ: 57 tuổi.

Tuy nhiên, pháp luật cho phép một số nhóm người lao động được hưởng lương hưu ở độ tuổi thấp hơn nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện về thời gian tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH), tính chất công việc, nơi làm việc hoặc mức suy giảm khả năng lao động.

Do đó, việc một người muốn nghỉ việc sớm không đồng nghĩa với việc người đó đương nhiên đủ điều kiện nghỉ hưu trước tuổi và hưởng lương hưu ngay.

Những trường hợp nào được nghỉ hưu trước tuổi năm 2026?

Theo Luật BHXH 2024, có nhiều trường hợp người lao động có thể hưởng lương hưu ở tuổi thấp hơn tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường.

Trường hợp được nghỉ hưu sớm tối đa 5 năm

Người lao động có tổng thời gian đóng BHXH bắt buộc từ đủ 15 năm trở lên có thể nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 5 năm nếu thuộc một trong các trường hợp luật định.

Trong đó có người có đủ thời gian làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; hoặc có thời gian làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định.

Với tuổi nghỉ hưu năm 2026, trường hợp được nghỉ sớm tối đa 5 năm có thể nghỉ hưu từ:

• Nam: 56 tuổi 6 tháng;

• Nữ: 52 tuổi.

Điều quan trọng là người lao động phải đáp ứng đồng thời các điều kiện cụ thể mà pháp luật quy định, chứ không chỉ căn cứ vào độ tuổi.

Trường hợp làm công việc khai thác than trong hầm lò

Người lao động có từ đủ 15 năm làm công việc khai thác than trong hầm lò có thể được nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn tối đa 10 năm so với tuổi nghỉ hưu trong điều kiện lao động bình thường.

Theo đó, nếu xét theo tuổi nghỉ hưu năm 2026, độ tuổi tương ứng có thể thấp hơn đến:

• Nam: 51 tuổi 6 tháng;

• Nữ: 47 tuổi.

Ngoài ra, pháp luật còn có những quy định riêng đối với một số nhóm thuộc lực lượng vũ trang, cơ yếu, dân quân thường trực và các trường hợp đặc thù khác.

Nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động cần điều kiện gì?

Đây là trường hợp cần đặc biệt lưu ý bởi điều kiện hưởng lương hưu và cách tính mức hưởng có sự khác biệt.

Theo Điều 65 Luật BHXH 2024, người lao động thuộc nhóm đối tượng luật định khi nghỉ việc phải có từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên và đáp ứng điều kiện về tuổi, mức suy giảm khả năng lao động.

Cụ thể:

Thấp hơn tối đa 5 tuổi so với tuổi nghỉ hưu thông thường: người lao động phải bị suy giảm khả năng lao động từ 61% đến dưới 81%.

Thấp hơn tối đa 10 tuổi: người lao động phải bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Ngoài ra, người có từ đủ 15 năm trở lên làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên cũng có thể thuộc trường hợp được hưởng lương hưu trước tuổi theo quy định.

Nghỉ hưu trước tuổi có bị trừ 2% lương hưu mỗi năm không?

Không phải trường hợp nào cũng bị trừ.

Đây là điểm người lao động cần phân biệt rõ trước khi quyết định nghỉ hưu sớm.

Nếu người lao động đủ điều kiện nghỉ hưu ở tuổi thấp hơn theo Điều 64 Luật BHXH 2024, tỷ lệ hưởng lương hưu được xác định theo số năm đóng BHXH và không bị giảm tỷ lệ chỉ vì nghỉ hưu trước tuổi.

Ngược lại, nếu nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động theo Điều 65 Luật BHXH 2024, mức lương hưu được tính theo tỷ lệ hưởng, sau đó:

• Mỗi năm nghỉ hưu trước tuổi bị giảm 2%;

• Thời gian nghỉ trước tuổi có tháng lẻ dưới 6 tháng thì không giảm;

• Từ đủ 6 tháng đến dưới 12 tháng giảm 1%.

Như vậy, cùng là nghỉ hưu trước tuổi nhưng căn cứ pháp lý áp dụng khác nhau có thể dẫn đến mức lương hưu thực nhận rất khác nhau.

Tùy vào nguyên nhân nghỉ hưu trước tuổi để xem mức lương có bị trừ hay không

Cách tính lương hưu khi nghỉ hưu trước tuổi

Theo Điều 66 Luật BHXH 2024, về nguyên tắc:

Lương hưu hằng tháng = Tỷ lệ hưởng lương hưu × Mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH.

Đối với lao động nữ, 15 năm đóng BHXH tương ứng với tỷ lệ hưởng 45%. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được tính thêm 2%, tối đa bằng 75%.

Đối với lao động nam, 20 năm đóng BHXH tương ứng với tỷ lệ hưởng 45%. Sau đó, mỗi năm đóng thêm được tính thêm 2%, tối đa bằng 75%.

Riêng lao động nam có từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm đóng BHXH, mức hưởng khi đủ 15 năm là 40%, sau đó mỗi năm đóng thêm được tính thêm 1%.

Nếu thuộc trường hợp nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động, sau khi xác định tỷ lệ trên còn phải tiếp tục áp dụng mức giảm do nghỉ trước tuổi theo quy định.

Ví dụ để dễ hình dung:

Giả sử một lao động nam đủ điều kiện hưởng tỷ lệ lương hưu là 55%, nhưng nghỉ hưu trước tuổi 3 năm do suy giảm khả năng lao động.

Tỷ lệ bị giảm do nghỉ trước tuổi là: 3 năm × 2% = 6%

Tỷ lệ hưởng lương hưu sau khi giảm còn: 55% - 6% = 49%

Mức lương hưu thực tế sau đó còn phụ thuộc vào mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của người lao động.

Muốn nghỉ hưu trước tuổi mà không bị thiệt quyền lợi cần kiểm tra gì?

Trước khi quyết định nghỉ hưu sớm, người lao động không nên chỉ tính mình đã đóng BHXH bao nhiêu năm mà cần kiểm tra đồng thời tuổi nghỉ hưu, tổng thời gian đóng BHXH, quá trình công tác, chức danh nghề nghiệp và trường hợp pháp lý được áp dụng.

Đặc biệt, đối với người từng làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, thông tin về chức danh và công việc trên hồ sơ BHXH có ý nghĩa rất quan trọng.

Trên thực tế có trường hợp người lao động đã làm công việc thuộc danh mục nhưng thông tin được ghi nhận trong hồ sơ BHXH lại không chính xác, dẫn đến phát sinh vướng mắc khi giải quyết chế độ hưu trí.

Người lao động có thể kiểm tra quá trình tham gia BHXH trên ứng dụng VssID - BHXH số, đặc biệt tại phần thông tin về “Nghề nghiệp, chức vụ”. Nếu phát hiện sai sót, cần sớm liên hệ đơn vị sử dụng lao động và cơ quan BHXH để được kiểm tra, điều chỉnh.

Có nên nghỉ hưu trước tuổi hay tiếp tục đóng BHXH?

Không có một phương án chung phù hợp với tất cả người lao động.

Việc nghỉ hưu sớm có lợi hay không phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể, đặc biệt là số năm đã đóng BHXH, số năm nghỉ trước tuổi, mức bình quân tiền lương đóng BHXH và căn cứ được hưởng chế độ hưu trí sớm.

Đáng chú ý, từ khi Luật BHXH 2024 có hiệu lực, điều kiện về thời gian đóng BHXH tối thiểu để hưởng lương hưu trong trường hợp nghỉ hưu thông thường đã giảm xuống 15 năm. Tuy nhiên, trường hợp nghỉ hưu trước tuổi do suy giảm khả năng lao động vẫn yêu cầu từ đủ 20 năm đóng BHXH bắt buộc.

Vì vậy, trước khi chốt thời điểm nghỉ việc hoặc làm hồ sơ hưởng lương hưu, người lao động nên xác định chính xác mình thuộc trường hợp nào và tính trước mức hưởng dự kiến. Một quyết định nghỉ sớm vài năm có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khoản lương hưu được nhận trong thời gian dài sau này.

Tóm lại, nghỉ hưu trước tuổi không đồng nghĩa với việc chắc chắn bị giảm lương hưu. Điều quan trọng là người lao động phải xác định đúng căn cứ nghỉ hưu, kiểm tra đầy đủ quá trình đóng BHXH và hồ sơ nghề nghiệp trước khi thực hiện thủ tục để hạn chế ảnh hưởng đến quyền lợi của mình.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal