Jack khởi kiện xác định quyền làm cha, pháp luật quy định thế nào?

Jack và Thiên An cùng có mặt tại phiên tòa

Sáng 22/9, TAND Khu vực 2 - TP.HCM mở lại phiên tòa xét xử vụ tranh chấp xác định cha cho con giữa nguyên đơn là ông Trịnh Trần Phương Tuấn (ca sĩ Jack) và bị đơn là bà Trần Nguyễn Thiên An.

Theo nội dung vụ án được công bố, Jack yêu cầu Tòa án xác định bé Đ., sinh năm 2021, là con ruột của mình, đồng thời đề nghị được thực hiện trách nhiệm của người cha đối với bé.

Tại phiên tòa, Jack cho biết bản thân mong muốn được pháp luật công nhận là cha và để con có tên cha trên giấy khai sinh.

Trong khi đó, Thiên An cho biết cô là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con từ năm 2022 đến nay. Trước đó, trong bản tự khai gửi Tòa án, Thiên An không đồng ý với toàn bộ yêu cầu khởi kiện và cho rằng nguyên đơn có nghĩa vụ cung cấp chứng cứ để chứng minh yêu cầu của mình.

Vụ việc đặt ra một vấn đề pháp lý được nhiều người quan tâm: khi quan hệ cha con có tranh chấp, ai có quyền yêu cầu xác định và Tòa án sẽ dựa vào căn cứ nào để giải quyết?

Người cha có quyền khởi kiện yêu cầu xác định con không?

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình, cha, mẹ hoặc con đều có quyền yêu cầu xác định quan hệ cha, mẹ, con trong những trường hợp pháp luật quy định.

Do đó, về nguyên tắc, một người cho rằng mình là cha ruột của trẻ nhưng quan hệ cha con chưa được pháp luật xác lập hoặc đang có tranh chấp có quyền yêu cầu Tòa án xác định quan hệ cha con.

Đây không đơn thuần là việc xác nhận một mối quan hệ huyết thống.

Khi quan hệ cha con được pháp luật công nhận, hàng loạt quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa cha và con cũng được xác lập, bao gồm chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, thăm nom, đại diện, quyền nhân thân và quyền thừa kế.

Đặc biệt, pháp luật không đặt điều kiện cha mẹ phải đăng ký kết hôn thì người cha mới được yêu cầu xác định con.

Vì vậy, việc cha và mẹ của trẻ có phải là vợ chồng hợp pháp hay không không làm mất quyền yêu cầu xác định cha cho con.

Muốn Tòa án công nhận là cha phải chứng minh bằng cách nào?

Khi một bên đưa ra yêu cầu Tòa án xác định quan hệ cha con nhưng bên còn lại không thừa nhận hoặc có tranh chấp, vấn đề chứng cứ trở nên đặc biệt quan trọng.

Người yêu cầu phải cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh yêu cầu của mình có căn cứ.

Trong thực tế, kết quả giám định ADN là một trong những chứng cứ khoa học có giá trị rất lớn trong việc xác định quan hệ huyết thống.

Ngoài ADN, Tòa án còn có thể xem xét các tài liệu, chứng cứ hợp pháp khác có trong hồ sơ vụ án theo quy định của pháp luật tố tụng.

Điều quan trọng cần phân biệt là việc một người từng công khai nhận mình là cha, từng cấp dưỡng, chăm sóc hoặc có quan hệ tình cảm với mẹ của trẻ không phải trong mọi trường hợp đều đủ để thay thế việc chứng minh quan hệ huyết thống khi đang tồn tại tranh chấp.

Tòa án sẽ đánh giá chứng cứ một cách tổng thể trước khi đưa ra phán quyết.

Có bắt buộc phải xét nghiệm ADN không?

Pháp luật không quy định rằng mọi vụ việc xác định cha cho con đều bắt buộc phải xét nghiệm ADN.

Nếu các bên thống nhất về quan hệ cha con và có đầy đủ chứng cứ theo quy định, việc xác định quan hệ cha con có thể được giải quyết theo thủ tục tương ứng mà không nhất thiết phát sinh tranh chấp tại Tòa án.

Tuy nhiên, khi các bên không thống nhất về huyết thống, giám định ADN thường trở thành chứng cứ khoa học đặc biệt quan trọng để giải quyết vụ án.

Trong quá trình tố tụng, Tòa án có thể xem xét việc trưng cầu giám định hoặc yêu cầu liên quan đến giám định theo quy định của pháp luật tố tụng.

Kết quả cuối cùng vẫn phải căn cứ vào toàn bộ tài liệu, chứng cứ hợp pháp có trong hồ sơ vụ án.

Khi 2 bên không thống nhất về huyết thống, giám định ADN là chứng cứ khoa học quan trọng để giải quyết vụ án

Nếu được xác định là cha, có đương nhiên được quyền trực tiếp nuôi con?

Không.

Đây là hai vấn đề pháp lý cần được tách biệt.

Việc Tòa án xác định một người là cha ruột của trẻ làm phát sinh quan hệ cha con về mặt pháp luật. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa người cha đương nhiên được giao trực tiếp nuôi con.

Nếu phát sinh tranh chấp về người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, Tòa án phải xem xét trên cơ sở quyền lợi về mọi mặt của người con và các quy định pháp luật có liên quan.

Thời gian người mẹ hoặc người cha đã trực tiếp chăm sóc trẻ, điều kiện nuôi dưỡng, môi trường sống và các yếu tố bảo đảm sự phát triển ổn định của trẻ có thể là những vấn đề được xem xét khi giải quyết tranh chấp về việc trực tiếp nuôi con.

Do đó, trong vụ việc giữa Jack và Thiên An, yêu cầu “xác định cha cho con” không nên được hiểu đồng nghĩa với một vụ kiện “giành quyền nuôi con”.

Người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền thăm nom

Sau khi quan hệ cha con được pháp luật xác định, nếu người cha không phải là người trực tiếp nuôi con thì về nguyên tắc vẫn có quyền và nghĩa vụ thăm nom con.

Người trực tiếp nuôi con và các thành viên gia đình không được cản trở việc thăm nom nếu việc thăm nom được thực hiện đúng quy định.

Tuy nhiên, quyền này không phải là tuyệt đối.

Nếu một người lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ, người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom theo quy định.

Vì vậy, trong một vụ tranh chấp cha con, việc Tòa án công nhận quan hệ huyết thống là một vấn đề; cách thức thực hiện quyền thăm nom sau đó lại là vấn đề khác, luôn phải đặt quyền và lợi ích của trẻ lên hàng đầu.

Xác định cha còn liên quan trực tiếp đến nghĩa vụ cấp dưỡng

Quyền làm cha luôn đi cùng với nghĩa vụ đối với con.

Cha, mẹ có nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng con chưa thành niên và các trường hợp khác theo quy định. Khi không trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ cấp dưỡng có thể được đặt ra.

Mức cấp dưỡng không mặc nhiên có một con số cố định cho mọi trường hợp.

Pháp luật xác định mức cấp dưỡng dựa trên thu nhập, khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng và nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng. Các bên có thể thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì yêu cầu Tòa án giải quyết.

Do đó, việc một người được công nhận là cha không chỉ tạo ra quyền được gặp gỡ, chăm sóc con mà đồng thời xác lập những nghĩa vụ pháp lý lâu dài đối với người con.

Vì sao việc có tên cha trên giấy khai sinh lại quan trọng?

Một vấn đề được Jack đề cập tại phiên tòa là mong muốn con có tên cha trên giấy khai sinh.

Khi quan hệ cha con được xác định theo quy định pháp luật, đây là cơ sở để thực hiện các thủ tục hộ tịch liên quan đến thông tin của người cha.

Nhưng ý nghĩa pháp lý của việc xác định cha cho con không chỉ nằm ở một dòng thông tin trên giấy khai sinh.

Quan hệ cha con được xác lập còn liên quan trực tiếp đến hàng loạt quyền của trẻ, trong đó có quyền được cha chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng và quyền thừa kế giữa cha và con theo quy định pháp luật.

Ngược lại, người cha cũng phát sinh các quyền và nghĩa vụ tương ứng đối với con.

Đây là lý do pháp luật cho phép xác định cha, mẹ, con ngay cả trong trường hợp cha mẹ không có quan hệ hôn nhân.

Trọng tâm cuối cùng vẫn là quyền lợi của trẻ

Các tranh chấp liên quan người nổi tiếng thường dễ bị nhìn nhận dưới góc độ đời tư, mâu thuẫn giữa hai người trưởng thành hoặc những phát ngôn từng xuất hiện trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, trung tâm của một vụ án xác định cha cho con là quyền và lợi ích hợp pháp của người con.

Việc xác định đúng quan hệ cha con không chỉ giải quyết câu hỏi “ai là cha của trẻ” mà còn là cơ sở xác lập một hệ thống quyền và nghĩa vụ lâu dài giữa hai bên.

Đồng thời, việc được công nhận là cha không chỉ mang lại quyền thăm nom hay chăm sóc con. Người cha còn phải thực hiện những nghĩa vụ tương ứng về nuôi dưỡng, cấp dưỡng và bảo đảm quyền lợi của trẻ.

Đối với vụ việc giữa Jack và Thiên An, phiên tòa đang được xét xử. Những vấn đề về quan hệ cha con cũng như các yêu cầu cụ thể của các bên cần chờ phán quyết của Tòa án trên cơ sở chứng cứ được xem xét tại phiên tòa.

Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng vụ việc cụ thể.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal