Giúp Shark Thủy huy động hơn 2.300 tỷ đồng, vì sao 341 nhân viên không bị xử lý hình sự?

341 nhân viên huy động hơn 2.308 tỷ đồng, nhận hơn 77 tỷ đồng hoa hồng

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, ông Nguyễn Ngọc Thủy (tức Shark Thủy), Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Giáo dục Egroup, bị truy tố về hai tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Đưa hối lộ.

Trong quá trình điều tra, cơ quan chức năng xác định có 341 nhân viên kinh doanh thuộc Công ty cổ phần Đầu tư và Phân phối Egame tham gia hoạt động huy động vốn thông qua hình thức giới thiệu, mời chào khách hàng mua cổ phần Egroup.

Theo cáo buộc, Shark Thủy chỉ đạo Đặng Văn Hiển, Trưởng ban Quan hệ cổ đông Egame, tổ chức hoạt động kinh doanh, quảng bá các dự án giáo dục và giới thiệu cơ hội đầu tư với mức lợi nhuận từ 15% đến 20% mỗi năm.

Nhân viên kinh doanh được hưởng chính sách hoa hồng tương đương 5% số tiền khách hàng đầu tư. Để tạo lòng tin, khách hàng còn được giới thiệu các trung tâm tiếng Anh, trường mầm non và hoạt động trong hệ sinh thái Egroup.

Tuy nhiên, từ cuối năm 2020, khi doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính, Shark Thủy bị cáo buộc đã chỉ đạo sử dụng tiền huy động từ nhà đầu tư sau để thanh toán cho nhà đầu tư trước.

Trong giai đoạn 2021–2023, 341 nhân viên đã huy động hơn 2.308 tỷ đồng từ 3.000 khách hàng, đồng thời nhận tổng cộng hơn 77,2 tỷ đồng tiền hoa hồng.

Đáng chú ý, cáo trạng xác định các nhân viên biết việc sử dụng nguồn tiền huy động mới để chi trả cho khách hàng cũ, thay vì đưa toàn bộ vào hoạt động kinh doanh giáo dục như mục đích giới thiệu ban đầu.

Dù vậy, họ vẫn tiếp tục tìm kiếm, mời chào khách hàng tham gia đầu tư.

Vì sao 341 nhân viên không bị xem xét trách nhiệm hình sự?

Mặc dù có tham gia hoạt động huy động vốn và được hưởng hoa hồng, cơ quan điều tra xác định 341 nhân viên là những người làm công, thực hiện công việc theo sự chỉ đạo của Shark Thủy và Đặng Văn Hiển.

Trong giai đoạn 2021–2023, những nhân viên này không có lương cố định, thu nhập chủ yếu phụ thuộc vào tiền hoa hồng khi khách hàng ký hợp đồng.

Theo kết quả điều tra, mục đích của họ khi tiếp tục kêu gọi khách hàng đầu tư là để được hưởng khoản hoa hồng từ các giao dịch.

Trong quá trình giải quyết vụ án, nhóm nhân viên đã tự nguyện nộp lại gần 34 tỷ đồng, trên tổng số hơn 77 tỷ đồng tiền hoa hồng đã nhận.

Trên cơ sở đánh giá vai trò, tính chất hành vi và các tình tiết liên quan, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã vận dụng Nghị quyết 03/2020/NQ-HĐTP ngày 30/12/2020 của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao để phân hóa trách nhiệm, không xem xét trách nhiệm hình sự đối với nhóm nhân viên này.

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đánh giá việc không xem xét trách nhiệm hình sự đối với 341 nhân viên là có căn cứ.

Điều này không đồng nghĩa mọi hành vi của họ đều được xác định là đúng pháp luật, mà thể hiện việc cơ quan tố tụng đã xem xét mức độ tham gia và trách nhiệm cụ thể của từng nhóm người trong vụ án.

Gần 170 nhân viên khác cũng không bị xử lý hình sự

Ngoài nhóm 341 nhân viên nêu trên, cáo trạng còn đề cập đến 169 nhân viên kinh doanh đã nghỉ việc trước năm 2021.

Những người này từng tham gia huy động hơn 2.490 tỷ đồng từ 4.942 khách hàng đầu tư mua cổ phần Egroup.

Tuy nhiên, do đã nghỉ việc trước thời điểm xuất hiện chủ trương sử dụng tiền của nhà đầu tư sau để thanh toán cho nhà đầu tư trước, họ không biết việc Shark Thủy sử dụng nguồn tiền huy động trái với mục đích ban đầu.

Vì vậy, cơ quan điều tra xác định không đủ căn cứ xem xét trách nhiệm hình sự đối với nhóm nhân viên này.

Bên cạnh đó, 87 cá nhân là người thân của nhân viên Egroup, Egame được nhờ đứng tên sở hữu cổ phần, cùng 23 nhân viên kế toán và 2 nhân viên pháp chế cũng không bị xem xét trách nhiệm hình sự.

Theo kết quả điều tra, những người này không biết, không tham gia hành vi nâng khống vốn điều lệ, bán cổ phần không có thật và không hưởng lợi từ hoạt động đó.

Nhân viên làm theo chỉ đạo của cấp trên có phải chịu trách nhiệm hình sự?

Từ vụ án Shark Thủy, một vấn đề pháp lý đáng chú ý được đặt ra là liệu nhân viên thực hiện công việc theo chỉ đạo của lãnh đạo doanh nghiệp có phải chịu trách nhiệm hình sự nếu hoạt động đó có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Theo Điều 17 Bộ luật Hình sự, đồng phạm là trường hợp có hai người trở lên cố ý cùng thực hiện một tội phạm. Những người đồng phạm có thể giữ vai trò tổ chức, thực hành, xúi giục hoặc giúp sức.

Do đó, việc một nhân viên trực tiếp giới thiệu sản phẩm, tư vấn đầu tư, ký kết hợp đồng hoặc nhận hoa hồng không tự động đồng nghĩa với việc người đó là đồng phạm trong tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Để xác định trách nhiệm hình sự, cần xem xét người đó có nhận thức được hành vi gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản hay không, có cố ý tham gia thực hiện hành vi phạm tội hay không, cũng như vai trò và mức độ đóng góp của họ.

Ngược lại, việc chỉ thực hiện theo chỉ đạo của cấp trên hoặc có quan hệ lao động với doanh nghiệp cũng không đương nhiên loại trừ trách nhiệm hình sự nếu có đủ căn cứ chứng minh hành vi đồng phạm.

Đối với nhóm 341 nhân viên Egame, cơ quan điều tra đã xem xét các yếu tố cụ thể, bao gồm vị trí công việc, mục đích hưởng hoa hồng, mức độ tham gia và việc tự nguyện nộp lại tiền để quyết định không xem xét trách nhiệm hình sự.

Đây là kết quả đánh giá đối với nhóm người trong vụ án cụ thể, không phải nguyên tắc miễn trách nhiệm hình sự chung cho mọi nhân viên tham gia hoạt động huy động vốn trái pháp luật.

Shark Thủy bị cáo buộc chiếm đoạt hơn 8.459 tỷ đồng

Theo cáo trạng mới nhất, từ năm 2015 đến năm 2023, Shark Thủy cùng các đồng phạm bị cáo buộc thực hiện 26.354 hợp đồng chuyển nhượng cổ phần không có thật, qua đó chiếm đoạt hơn 8.459 tỷ đồng của 10.123 bị hại.

Cơ quan tố tụng xác định Shark Thủy giữ vai trò chủ mưu, chỉ đạo việc huy động vốn, nâng khống vốn điều lệ, chuyển nhượng cổ phần và sử dụng nguồn tiền thu được.

Ngoài tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Shark Thủy còn bị truy tố về tội Đưa hối lộ, liên quan đến hành vi bị cáo buộc chi tiền nhằm hợp thức hóa số liệu doanh thu, phục vụ hoạt động huy động vốn.

Vụ án cho thấy trách nhiệm hình sự trong hoạt động doanh nghiệp không chỉ phụ thuộc vào việc một cá nhân có tham gia giao dịch hoặc nhận lợi ích kinh tế hay không, mà còn phải xem xét đầy đủ yếu tố lỗi, vai trò và hành vi cụ thể.

Đối với 341 nhân viên Egame, dù trực tiếp huy động hàng nghìn tỷ đồng và nhận hoa hồng, cơ quan tố tụng đã quyết định không xem xét trách nhiệm hình sự sau khi đánh giá toàn diện các tình tiết của vụ án. Trong khi đó, trách nhiệm của Shark Thủy và các bị can bị truy tố sẽ tiếp tục được Tòa án xem xét theo quy định pháp luật.

Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng vụ việc cụ thể. Các bị can được bảo đảm nguyên tắc suy đoán vô tội cho đến khi có bản án kết tội có hiệu lực pháp luật.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal