Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng là gì? khi nào bị tăng án?

Trong phạm vi bài viết này, LH Legal sẽ phân tích các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến tình tiết cố ý thực hiện tội phạm đến cùng để giúp bạn đọc hiểu rõ và có hướng xử lý phù hợp khi gặp phải các vấn đề pháp lý liên quan.

Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng là gì?

“Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng” là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự được quy định tại điểm e khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, năm 2025). Có thể hiểu là trường hợp người phạm tội vẫn kiên quyết theo đuổi việc thực hiện hành vi phạm tội nhằm đạt được mục đích đã đặt ra, bất chấp việc bị người khác can ngăn, bị ngăn chặn hoặc gặp phải các trở ngại trong quá trình thực hiện hành vi phạm tội.

Dấu hiệu nhận biết hành vi cố tình thực hiện tội phạm đến cùng

Theo hướng dẫn tại khoản 6 Điều 4 Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, tình tiết này được áp dụng khi người phạm tội:

• Người phạm tội quyết tâm thực hiện đến cùng ý định và hành vi phạm tội: Dấu hiệu này được thể hiện qua việc chuẩn bị công cụ, lựa chọn thời điểm, cách thức thực hiện và duy trì liên tục hành vi phạm tội cho đến khi đạt được mục đích như mong muốn;

• Vẫn thực hiện tội phạm mặc dù có sự can ngăn của người khác hoặc vẫn thực hiện dù gặp những trở ngại, cản trở trong quá trình phạm tội;

• Có thể áp dụng ngay cả khi mục đích phạm tội chưa đạt được, nếu chứng minh được người phạm tội đã tìm mọi cách để thực hiện hoặc mong muốn đạt mục đích: Nếu người phạm tội đã sử dụng mọi biện pháp có thể, kiên trì thực hiện hành vi nhưng không đạt được mục đích do nguyên nhân ngoài ý muốn (ví dụ bị ngăn chặn kịp thời, yếu tố khách quan…), thì vẫn có thể bị coi là “cố tình thực hiện hành vi phạm tội đến cùng”;

• Không áp dụng trong trường hợp người phạm tội lưỡng lự, không dứt khoát khi thực hiện hành vi phạm tội: Những biểu hiện trên cho thấy ý chí phạm tội chưa cao. Đặc biệt, nếu người phạm tội tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự cho tội danh định phạm.

Ví dụ thực tế về “Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng”

Ví dụ: Khoảng 20 giờ ngày 15/3/2026, tại một con hẻm vắng thuộc quận X, TP. H, do mâu thuẫn cá nhân từ trước và biết B thường xuyên đi làm về qua đoạn đường này, Nguyễn Văn A đã mang theo một con dao bấm dài khoảng 20cm và đứng chờ sẵn để phục kích. Khi thấy B đi bộ một mình vào hẻm, A tiến lại gần từ phía sau và bất ngờ đâm một nhát vào vùng lưng. Mặc dù B hoảng loạn bỏ chạy và kêu cứu, A vẫn cầm dao truy đuổi hơn 50 mét, liên tiếp đâm nhiều nhát vào vùng ngực và bụng cho đến khi B gục xuống bất động. Sau đó, A mới dừng lại và rời khỏi hiện trường.

Phân tích: Trong trường hợp này, A phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bị áp dụng tình tiết tăng nặng là “cố tình thực hiện tội phạm đến cùng”: 

• Có sự chuẩn bị trước và ý định phạm tội rõ ràng: A đã chuẩn bị hung khí, lựa chọn thời gian, địa điểm và chủ động đứng chờ sẵn B. Điều này thể hiện ý chí phạm tội đã được hình thành từ trước và có sự tính toán cụ thể;

• Không từ bỏ hành vi dù nạn nhân chống cự, bỏ chạy: Sau khi bị tấn công, B đã bỏ chạy và kêu cứu nhưng A vẫn tiếp tục truy đuổi nạn nhân, cho thấy không có ý định từ bỏ hành vi phạm tội;

• Thực hiện hành vi liên tục, quyết liệt: A không chỉ dừng lại ở một lần tấn công ban đầu mà còn liên tiếp đâm nhiều nhát vào các vùng trọng yếu trên cơ thể B;

• Theo đuổi đến khi đạt mục đích cuối cùng: A chỉ dừng lại khi B đã gục xuống và không còn khả năng chống cự. 

Với các dấu hiệu nêu trên, hành vi của Nguyễn Văn A thể hiện rõ sự cố tình thực hiện tội phạm đến cùng, do đó có thể bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo điểm e khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, năm 2025).

Câu hỏi thường gặp

Chỉ phạm tội một lần có bị coi là “đến cùng” không?

Có thể. Vì tình tiết “cố ý thực hiện tội phạm đến cùng” không phụ thuộc số lần phạm tội, mà phụ thuộc vào mức độ và cường độ quyết tâm thực hiện hành vi của người phạm tội.

Nếu bị ngăn chặn giữa chừng có bị áp dụng không?

Có thể. Theo khoản 6 Điều 4 Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, ngay cả khi mục đích phạm tội chưa đạt được, nếu chứng minh được người phạm tội đã tìm mọi cách để thực hiện hành vi nhưng bị ngăn chặn giữa chừng do nguyên nhân ngoài ý muốn thì vẫn bị coi là “cố tình thực hiện đến cùng”.

Tình tiết này làm tăng mức án bao nhiêu?

“Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng” là tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo điểm e khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017, năm 2025).

Khi áp dụng tình tiết này, Tòa án sẽ quyết định mức hình phạt trong khung hình phạt đã được quy định cho tội danh, không có quy định cụ thể tăng bao nhiêu năm tù hoặc bao nhiêu phần trăm mức phạt, mà mức tăng sẽ phụ thuộc vào từng vụ án cụ thể và quyết định của Hội đồng xét xử.

Tóm lại, “Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng” là một tình tiết tăng nặng quan trọng, phản ánh rõ mức độ nguy hiểm của hành vi và ý chí quyết tâm thực hiện hành viphạm tội của tội phạm. Trong bối cảnh pháp luật ngày càng được hoàn thiện, đặc biệt với hướng dẫn cụ thể tại Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, việc hiểu đúng quy định pháp luật là yếu tố then chốt để người dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Đồng thời cũng là cơ sở để đảm bảo Tòa án xét xử đúng người, đúng tội và đúng pháp luật. 

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết: Cố tình thực hiện tội phạm đến cùng là gì? Khi nào bị tăng án? Hy vọng bài viết đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về bản chất pháp lý của tình tiết tăng nặng này, cách nhận diện trong thực tiễn, cũng như nguyên tắc áp dụng theo quy định của pháp luật hình sự hiện hành và hướng dẫn tại Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP.

LH Legal - Đồng hành cùng khách hàng trong các vụ án hình sự liên quan đến tình tiết tăng nặng “cố tình thực hiện tội phạm đến cùng”

Trong thực tế, việc xác định một hành vi có bị coi là cố tình thực hiện tội phạm đến cùng hay không có ý nghĩa quan trọng, ảnh hưởng đến mức hình phạt mà người phạm tội phải đối mặt. Do đó, việc có sự tư vấn và hỗ trợ pháp lý kịp thời là cần thiết để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các bên liên quan.

Công ty Luật TNHH LH Legal luôn sẵn sàng đồng hành cùng khách hàng trong quá trình giải quyết các vụ án hình sự, với các dịch vụ:

• Tư vấn, giải thích quy định pháp luật liên quan đến tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự;

• Đánh giá hành vi, xác định rủi ro pháp lý và đề xuất phương án xử lý phù hợp;

• Tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho khách hàng trong suốt quá trình tố tụng;

• Đại diện làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng, đảm bảo việc áp dụng pháp luật chính xác, khách quan.

Với phương châm “Chính trực và Công bằng”, LH Legal cam kết mang đến giải pháp pháp lý hiệu quả, kịp thời và phù hợp cho từng vụ việc cụ thể trong lĩnh vực hình sự.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Hồ Chí Minh: 12A Nguyễn Đình Chiểu, Phường Tân Định (Phường Đa Kao, Quận 1 cũ)

Hà Nội: 51 Nguyễn Khắc Hiếu, Phường Ba Đình (Phường Trúc Bạch, Quận Ba Đình cũ)

Nha Trang: 144 Hoàng Hoa Thám, Phường Nha Trang (Phường Lộc Thọ, Thành phố Nha Trang cũ)

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal