Có được sao kê tài khoản ngân hàng của người khác không? Khi nào được ủy quyền sao kê?

>>> Giải đáp pháp lý: Ngân hàng phải làm gì khi có quyết định phong tỏa tài khoản từ cơ quan nhà nước?

>>> Các vướng mắc khi ngân hàng xử lý tài sản bảo đảm đang tranh chấp, tài sản bị kê biên

Tài khoản ngân hàng là gì? Ai có quyền truy cập thông tin tài khoản ngân hàng?

Tài khoản ngân hàng thông thường được hiểu là loại tài khoản tiền gửi không kỳ hạn được khách hàng mở tại tổ chức tín dụng để phục vụ mục đích thanh toán, gửi tiền, rút tiền và thực hiện các giao dịch tài chính khác.

Trong đó, theo quy định tại khoản 35 Điều 4 Luật các Tổ chức tín dụng 2024, Tài khoản thanh toán là tài khoản tiền gửi không kỳ hạn của khách hàng mở tại ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài để sử dụng dịch vụ thanh toán do ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cung ứng.

Quyền truy cập thông tin tài khoản ngân hàng hoàn toàn thuộc về chủ tài khoản – người đứng tên chính thức tại ngân hàng. Mọi thông tin liên quan đến số dư, lịch sử giao dịch, sao kê... đều được pháp luật bảo vệ như một phần của quyền riêng tư của cá nhân, tổ chức.

Điều 13 và Điều 14 Luật Các tổ chức tín dụng 2024 quy định rõ: tổ chức tín dụng có nghĩa vụ bảo mật mọi thông tin tài khoản của khách hàng, trừ khi có yêu cầu từ chính khách hàng hoặc từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định pháp luật. Do đó, không ai – kể cả người thân, bạn bè hay thậm chí vợ/chồng – được tự ý yêu cầu sao kê tài khoản ngân hàng của tổ chức, cá nhân nếu không có sự đồng ý của chủ tài khoản ngân hàng hoặc các trường hợp được phép theo quy định pháp luật.

Có được quyền yêu cầu sao kê tài khoản ngân hàng của người khác không?

Việc yêu cầu ngân hàng cung cấp sao kê tài khoản là hành vi tiếp cận dữ liệu, thông tin đời sống riêng tư, bí mật cá nhân được pháp luật bảo vệ tại Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015, mọi cá nhân đều có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, trong đó bao gồm các thông tin tài chính (tài khoản ngân hàng). Việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư, bí mật cá nhân phải được người đó đồng ý, việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến bí mật gia đình phải được các thành viên gia đình đồng ý, trừ trường hợp luật có quy định khác.

Tuy nhiên, pháp luật quy định một số trường hợp ngoại lệ được phép tiếp cận sao kê tài khoản người khác một cách hợp pháp, bao gồm:

• Chính chủ tài khoản: có quyền trực tiếp yêu cầu ngân hàng cung cấp sao kê.

• Người được ủy quyền: được thực hiện việc sao kê nếu có giấy ủy quyền từ chủ tài khoản ngân hàng hợp lệ và đúng quy định.

• Cơ quan nhà nước, tổ chức khác, cá nhân được quyền yêu cầu cung cấp thông tin khách hàng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo quy định tại Điều 15 Nghị định 117/2018/NĐ-CP, pháp luật có liên quan.

Nghị định 117/2018/NĐ-CP quy định các cơ quan, tổ chức, được quyền yêu cầu sao kê tài khoản ngân hàng của người khác như Tòa án, Viện kiểm sát, Cơ quan điều tra, các Cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác... được phép yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản trong quá trình tố tụng hoặc điều tra nếu có căn cứ pháp lý rõ ràng. Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trách nhiệm cung cấp thông tin khách hàng cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều 13 Luật Các tổ chức tín dụng 2024.

Ngoài những trường hợp trên, mọi cá nhân, tổ chức khác đều không có quyền yêu cầu sao kê tài khoản Ngân hàng của người khác. Nếu cố tình yêu cầu cung cấp thông tin khi không có sự đồng ý của chủ tài khoản hoặc sử dụng thông tin sao kê tài khoản ngân hàng trái phép, người vi phạm có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự theo Điều 291 Bộ luật hình sự 2015 quy định người nào thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, công khai hóa trái phép thông tin về tài khoản ngân hàng của người khác bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù lên đến 5 năm tùy mức độ. 

Căn cứ theo Điều 84 Nghị định 15/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi khoản 30 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP quy định về việc vi phạm quy định về thu thập, sử dụng thông tin cá nhân như sau: 

“Vi phạm quy định về thu thập, sử dụng thông tin cá nhân

1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Thu thập thông tin cá nhân khi chưa có sự đồng ý của chủ thể thông tin cá nhân về phạm vi, mục đích của việc thu thập và sử dụng thông tin đó;”

Tại khoản 4 Điều 47 Nghị định 88/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng quy định:

“4. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với một trong các hành vi vi phạm sau đây:

b) Cung cấp những thông tin có liên quan đến hoạt động của Ngân hàng Nhà nước, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, thông tin khách hàng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không đúng quy định của pháp luật;

d) Làm lộ, sử dụng thông tin khách hàng của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không đúng mục đích theo quy định của pháp luật.”

Tình huống thực tế:

Một ví dụ thường gặp là khi vợ/chồng nghi ngờ đối phương có hành vi tài chính bất minh và đến ngân hàng yêu cầu sao kê tài khoản đứng tên người kia. Nếu không có giấy ủy quyền hoặc quyết định từ Cơ quan nhà nước có thẩm quyền phù hợp, ngân hàng sẽ từ chối cung cấp thông tin và hành vi của người yêu cầu có thể bị xem là xâm phạm quyền riêng tư theo Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015.

Có thể ủy quyền cho người khác sao kê tài khoản ngân hàng không?

Theo quy định tại Điều 562 Bộ luật dân sự 2015 quy định về hợp đồng ủy quyền:

"Hợp đồng ủy quyền là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên được ủy quyền có nghĩa vụ thực hiện công việc nhân danh bên ủy quyền, bên ủy quyền chỉ phải trả thù lao nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định".

Pháp luật cho phép tổ chức, cá nhân được ủy quyền cho người khác thay mặt mình thực hiện các thủ tục liên quan đến tài khoản ngân hàng, trong đó bao gồm việc sao kê tài khoản ngân hàng. Việc ủy quyền này phải được thực hiện bằng văn bản, ghi rõ nội dung, phạm vi, thời hạn ủy quyền và có chữ ký hợp lệ. Một số ngân hàng có thể yêu cầu công chứng hoặc chứng thực giấy ủy quyền, đặc biệt nếu giao dịch liên quan đến số tiền lớn hoặc yêu cầu bảo mật cao.

Ngoài giấy ủy quyền, người được ủy quyền khi đi sao kê tài khoản ngân hàng cần mang theo các giấy tờ tùy thân như CCCD của cả hai bên, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp của tổ chức, đồng thời ngân hàng có thể phải thực hiện xác nhận lại với chủ tài khoản qua điện thoại hoặc ký xác nhận tại quầy.

Cần lưu ý rằng một số ngân hàng chỉ chấp nhận giấy ủy quyền theo mẫu nội bộ riêng, hoặc yêu cầu người ủy quyền phải có mặt tại ngân hàng để xác nhận. Do đó, trước khi thực hiện, người dân nên liên hệ trước với ngân hàng để được hướng dẫn đầy đủ thủ tục sao kê tài khoản ngân hàng theo ủy quyền.

Ngân hàng chỉ chấp nhận ủy quyền theo mẫu giấy ủy quyền nội bộ riêng

Cần những giấy tờ gì khi làm thủ tục sao kê tài khoản?

Người đi sao kê cần chuẩn bị giấy tờ theo từng trường hợp cụ thể:

Nếu là chủ tài khoản, cần mang theo CCCD bản gốc, cung cấp thời gian muốn sao kê và lựa chọn hình thức nhận sao kê (in giấy hoặc gửi email).

Nếu là người được ủy quyền, cần mang theo giấy ủy quyền hợp lệ, giấy tờ tùy thân của cả hai bên (bản gốc), và có thể cần xác nhận từ người ủy quyền qua điện thoại, văn bản theo yêu cầu từ Ngân hàng tùy theo quy định nội bộ của mỗi Ngân hàng.

Nếu là cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cần có văn bản chính thức được ký, đóng dấu và ghi rõ lý do, phạm vi yêu cầu sao kê.

Trong mọi trường hợp, ngân hàng có thể yêu cầu người đến làm việc điền thêm mẫu đơn nội bộ theo quy định riêng để đảm bảo tính minh bạch và bảo mật thông tin.

Những nội dung nào được thể hiện trong sao kê tài khoản ngân hàng?

Theo khoản 6 Điều 3 Nghị định 117/2018/NĐ-CP Bản sao kê tài khoản ngân hàng là tài liệu có chứa thông tin phát sinh từ các giao dịch của khách hàng với tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, phản ánh toàn bộ hoạt động của tài khoản trong một khoảng thời gian, bao gồm:

• Tên và thông tin của chủ tài khoản;

• Số tài khoản;

• Số dư đầu kỳ và số dư cuối kỳ;

• Tất cả các giao dịch phát sinh (thời gian, nội dung, số tiền ghi nợ hoặc ghi có);

• Phí dịch vụ liên quan nếu có;

• Dấu xác nhận và chữ ký của ngân hàng (nếu là bản in).

Sao kê tài khoản ngân hàng được sử dụng trong nhiều tình huống, từ việc làm thủ tục vay vốn, chứng minh thu nhập khi xin visa, đến việc xử lý tranh chấp dân sự hoặc thanh tra tài chính cá nhân/doanh nghiệp.

Trong thực tế, đã có trường hợp nhân viên ngân hàng tiết lộ thông tin tài khoản ngân hàng của khách hàng cho bên thứ ba mà không có sự đồng ý của khách hàng hoặc không có yêu cầu hợp pháp theo quy định. Hậu quả là cá nhân đó bị buộc thôi việc, ngân hàng bị xử phạt vi phạm hành chính, thậm chí có nguy cơ bị khách hàng khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ bảo mật thông tin, nếu khách hàng chứng minh được thiệt hại.

Sao kê tài khoản ngân hàng là quyền riêng tư thuộc về cá nhân, tổ chức được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Ngoài chủ tài khoản, chỉ người được ủy quyền hợp pháp hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được yêu cầu cung cấp thông tin này. Hành vi tiếp cận, sử dụng hoặc cung cấp thông tin tài khoản của người khác mà không có căn cứ pháp lý là vi phạm pháp luật, xâm phạm đến quyền riêng tư của tổ chức, cá nhân và có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật dân sự, hành chính hoặc hình sự.

Việc hiểu đúng và tuân thủ các quy định về sao kê tài khoản ngân hàng không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chủ tài khoản ngân hàng mà còn là cách tôn trọng quyền riêng tư của người khác trong xã hội hiện đại.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline gặp Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Trụ sở: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Xuân Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh (Địa chỉ cũ: 288 B7 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Phường Võ Thị Sáu, Quận 3, TP.HCM)

Chi nhánh Nha Trang: 07 Bế Văn Đàn, Phường Nam Nha Trang, Tỉnh Khánh Hòa (Địa chỉ cũ: 07 Bế Văn Đàn, Phường Phước Long, Thành phố Nha Trang)

Theo dõi Công ty Luật LHLegal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LHLegal

Youtube: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LHLegal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LHLegal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LHLegal