Bộ Công an đề xuất bổ sung 7 tội danh mới vào Bộ luật Hình sự

Bộ Công an đề xuất bổ sung 7 tội danh mới trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) năm 2026, tập trung vào các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân, vi phạm quy định về tài sản mã hóa, quyền lợi người tiêu dùng và tội phạm có tổ chức. Đề xuất nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý để xử lý những hành vi nguy hiểm mới phát sinh trong thực tiễn.

Đề xuất bổ sung 7 tội danh mới vào Bộ luật Hình sự

Theo thông tin được Học viện Chính trị Công an nhân dân công bố ngày 7/10/2026, Bộ Công an đang chủ trì xây dựng dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) năm 2026 với nhiều thay đổi đáng chú ý.

Dự thảo gồm 3 phần, 25 chương và 415 điều. So với Bộ luật Hình sự năm 2015, dự thảo dự kiến bãi bỏ 8 điều, bổ sung 14 điều mới, sửa đổi 301 điều và giữ nguyên 100 điều.

Một trong những nội dung nổi bật là đề xuất bổ sung 7 tội danh mới, gồm:

Tội vi phạm quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (Điều 182).
Tội xâm phạm dữ liệu cá nhân (Điều 281).
Tội cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân (Điều 282).
Tội vi phạm quy định về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa (Điều 191).
Tội phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Điều 291).
Tội tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Điều 292).
Tội thành lập hoặc tham gia nhóm tội phạm có tổ chức (Điều 311).

Theo Bộ Công an, việc bổ sung các tội danh nhằm kịp thời xử lý những hành vi nguy hiểm cho xã hội, nhất là các hành vi liên quan đến công nghệ cao, không gian mạng, tài sản mã hóa và hoạt động phạm tội có tổ chức.

Đồng thời, việc sửa đổi còn hướng đến nội luật hóa các điều ước quốc tế và đáp ứng yêu cầu phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

Dữ liệu cá nhân và tài sản mã hóa trở thành trọng tâm điều chỉnh

Trong số các tội danh được đề xuất, nhóm hành vi liên quan đến dữ liệu cá nhân và tài sản mã hóa là những nội dung có tác động trực tiếp đến môi trường số và hoạt động kinh doanh.

Đối với tội xâm phạm dữ liệu cá nhân, việc bổ sung quy định riêng có thể tạo cơ sở pháp lý cụ thể hơn để xử lý những hành vi xâm phạm dữ liệu đáp ứng các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Trong thực tế, tình trạng thu thập, mua bán, trao đổi hoặc sử dụng trái phép thông tin cá nhân có thể gây thiệt hại nghiêm trọng, ảnh hưởng đến quyền riêng tư, tài sản và sự an toàn của người dân.

Bên cạnh đó, đề xuất bổ sung tội cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân cho thấy định hướng tăng cường trách nhiệm tuân thủ trong quá trình bảo vệ, quản lý và xử lý dữ liệu.

Đối với lĩnh vực tài sản mã hóa, dự thảo đề xuất tội vi phạm quy định về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa.

Đây là lĩnh vực có những đặc điểm khác biệt so với hoạt động tài chính truyền thống, đặt ra yêu cầu về quản lý, minh bạch thông tin và phòng ngừa các hành vi lợi dụng công nghệ để thực hiện vi phạm pháp luật.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải mọi hành vi vi phạm quy định về dữ liệu cá nhân hoặc tài sản mã hóa đều đương nhiên cấu thành tội phạm. Trách nhiệm hình sự chỉ đặt ra khi hành vi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định được ban hành và có hiệu lực.

Đề xuất xử lý hành vi thành lập, tham gia nhóm tội phạm có tổ chức

Một điểm mới đáng chú ý khác là dự thảo đề xuất bổ sung khái niệm nhóm tội phạm có tổ chức tại Điều 18 và quy định về tội thành lập hoặc tham gia nhóm tội phạm có tổ chức tại Điều 311.

Theo định hướng của cơ quan soạn thảo, việc bổ sung tội danh này nhằm tạo cơ sở pháp lý để phòng ngừa, ngăn chặn hoạt động của các tổ chức tội phạm từ giai đoạn sớm, thay vì chỉ xử lý khi những tội phạm cụ thể đã xảy ra.

Quy định được đề xuất cũng hướng đến nâng cao hiệu quả đấu tranh với các nhóm tội phạm hoạt động có tổ chức, có sự phân công vai trò và phương thức thực hiện ngày càng tinh vi.

Bên cạnh đó, hai tội danh liên quan đến phổ biến và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt được đề xuất nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh và thực hiện các cam kết quốc tế có liên quan.

Việc xác định hành vi nào thuộc phạm vi xử lý hình sự, điều kiện truy cứu trách nhiệm và mức hình phạt cụ thể sẽ phụ thuộc vào nội dung Bộ luật được Quốc hội thông qua.

Dự thảo còn đề xuất bãi bỏ một số tội danh và thu hẹp hình phạt tử hình

Ngoài việc bổ sung 7 tội danh mới, Bộ Công an còn đề xuất nhiều thay đổi đáng chú ý khác.

Trong đó, dự thảo dự kiến bãi bỏ một số tội danh như tội Tổ chức tảo hôn; tội Cố ý làm lộ bí mật công tác, chiếm đoạt, mua bán hoặc tiêu hủy tài liệu bí mật công tác; tội Vô ý làm lộ bí mật công tác, làm mất tài liệu bí mật công tác.

Cơ quan soạn thảo cũng đề xuất mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại đối với 20 tội danh, đồng thời điều chỉnh các quy định liên quan đến xử lý hành vi chuẩn bị phạm tội.

Đặc biệt, dự thảo đặt ra định hướng tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, mở rộng hình phạt cải tạo không giam giữ và điều chỉnh mức phạt tiền đối với một số tội danh.

Những nội dung này cho thấy dự thảo không chỉ tập trung bổ sung công cụ xử lý các hành vi phạm tội mới, mà còn hướng đến điều chỉnh chính sách hình sự theo hướng tăng cường phòng ngừa và đa dạng hóa biện pháp xử lý.

Khi nào 7 tội danh mới có thể được áp dụng?

Hiện nay, việc bổ sung 7 tội danh mới mới dừng ở giai đoạn đề xuất trong dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) năm 2026.

Các tội danh này chưa thể được áp dụng để truy cứu trách nhiệm hình sự chỉ trên cơ sở nội dung dự thảo.

Theo nguyên tắc của pháp luật hình sự, việc xác định một hành vi có cấu thành tội phạm hay không phải căn cứ vào quy định pháp luật có hiệu lực và các nguyên tắc áp dụng pháp luật hình sự, bao gồm quy định về hiệu lực theo thời gian.

Do đó, cá nhân và doanh nghiệp cần phân biệt giữa hành vi đang được điều chỉnh bởi pháp luật hiện hành với những hành vi mà cơ quan soạn thảo đang đề xuất bổ sung chế tài hình sự.

Nếu được Quốc hội thông qua, việc bổ sung 7 tội danh mới sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý trong các lĩnh vực đang phát sinh nhiều rủi ro như bảo vệ dữ liệu cá nhân, tài sản mã hóa và phòng, chống tội phạm có tổ chức.

Đối với doanh nghiệp, đây cũng là thời điểm cần chủ động rà soát hoạt động thu thập, quản lý dữ liệu khách hàng, cung cấp sản phẩm, dịch vụ và các giao dịch liên quan đến tài sản mã hóa để nhận diện rủi ro pháp lý, thay vì chờ đến khi các quy định mới chính thức có hiệu lực.

Lưu ý: Bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin pháp lý, không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể. Nội dung dự thảo có thể tiếp tục được chỉnh lý trong quá trình xây dựng và xem xét thông qua.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự