02 năm liên tiếp là hộ nghèo ở nông thôn có được hỗ trợ nhà ở xã hội không?

02 năm liên tiếp là hộ nghèo ở nông thôn có được hỗ trợ nhà ở xã hội không?

Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn thuộc nhóm đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo Luật Nhà ở 2023. Tuy nhiên, việc một hộ đã thuộc diện hộ nghèo 02 năm liên tiếp không đồng nghĩa đương nhiên được cấp hoặc mua nhà ở xã hội mà còn phụ thuộc vào hình thức hỗ trợ, điều kiện của chương trình và chính sách cụ thể tại địa phương.

Hộ nghèo ở nông thôn có thuộc đối tượng được hỗ trợ nhà ở xã hội không?

Có.

Khoản 2 Điều 76 Luật Nhà ở 2023 xác định:

Hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn là một trong các đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.

Ngoài ra, khoản 3 Điều 76 còn quy định riêng đối với hộ gia đình nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn thuộc vùng thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, biến đổi khí hậu.

Như vậy, nếu một hộ gia đình được cơ quan có thẩm quyền xác định thuộc diện hộ nghèo ở khu vực nông thôn thì về nguyên tắc đã thuộc nhóm đối tượng được Nhà nước xem xét hỗ trợ về nhà ở.

Có bắt buộc phải là hộ nghèo 02 năm liên tiếp mới được hỗ trợ không?

Luật Nhà ở 2023 không đặt ra điều kiện chung rằng hộ gia đình phải thuộc diện hộ nghèo liên tục 02 năm mới được hưởng chính sách nhà ở xã hội.

Điều quan trọng là tại thời điểm xét hỗ trợ, hộ gia đình phải thuộc đúng đối tượng hộ nghèo, cận nghèo theo quy định và đáp ứng các điều kiện của hình thức hỗ trợ tương ứng.

Do đó, việc một gia đình đã được công nhận là hộ nghèo trong 02 năm liên tiếp có thể chứng minh tình trạng khó khăn kéo dài, nhưng bản thân thời gian 02 năm không phải là một điều kiện riêng làm phát sinh quyền được hỗ trợ nhà ở xã hội.

Nói cách khác, không phải:

"Đủ 02 năm hộ nghèo = chắc chắn được cấp nhà ở xã hội".

Việc có được hỗ trợ hay không còn phụ thuộc vào chương trình, quỹ nhà, điều kiện nhà ở và quy định triển khai tại từng địa phương.

Hộ nghèo nông thôn được hỗ trợ nhà ở theo những hình thức nào?

Điều 77 Luật Nhà ở 2023 quy định khá rõ hình thức hỗ trợ dành cho hộ nghèo, cận nghèo ở khu vực nông thôn.

Hỗ trợ tự xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở

Đây là một trong những hình thức hỗ trợ chính.

Theo khoản 2 Điều 77 Luật Nhà ở 2023, hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn có thể được hỗ trợ theo chương trình mục tiêu quốc gia hoặc chương trình đầu tư công về nhà ở để tự xây dựng hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở.

Để được hưởng hình thức này, hộ gia đình phải đáp ứng các điều kiện được quy định trong quyết định phê duyệt chương trình mục tiêu quốc gia hoặc chương trình đầu tư công tương ứng.

Vì vậy, mức tiền hỗ trợ, tiêu chuẩn nhà ở, đối tượng ưu tiên và thủ tục thực hiện có thể khác nhau tùy chương trình đang được áp dụng.

Mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội

Đối với hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực nông thôn, việc được mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội không mặc nhiên áp dụng trên toàn quốc.

Theo khoản 1 Điều 77 Luật Nhà ở 2023:

Căn cứ điều kiện của địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thể quy định việc hỗ trợ giải quyết bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội cho hộ gia đình nghèo, cận nghèo ở khu vực nông thôn.

Như vậy, người dân cần kiểm tra chính sách cụ thể tại tỉnh, thành phố nơi mình sinh sống hoặc nơi có dự án nhà ở xã hội.

Hộ nghèo nông thôn muốn mua, thuê mua nhà ở xã hội cần điều kiện gì?

Khoản 8 Điều 78 Luật Nhà ở 2023 quy định trường hợp hộ nghèo, cận nghèo nông thôn được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội thì phải đáp ứng các điều kiện:

• Đáp ứng điều kiện về nhà ở theo quy định;
• Chưa được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo hình thức luật định;
• Thuộc trường hợp hộ gia đình nghèo, cận nghèo theo quy định của Chính phủ.

Đối với trường hợp thuê nhà ở xã hội, pháp luật quy định không phải đáp ứng điều kiện về nhà ở và thu nhập theo cơ chế tương ứng.

Điều đáng lưu ý là các mức thu nhập 20 triệu đồng, 30 triệu đồng hoặc 40 triệu đồng/tháng được Nghị định 261/2025/NĐ-CP sửa đổi chủ yếu áp dụng cho các nhóm như người thu nhập thấp tại đô thị, công nhân, người lao động, cán bộ, công chức, viên chức; không nên máy móc áp dụng các mức này để xác định hộ nghèo nông thôn.

Có nhà rồi thì hộ nghèo có được mua nhà ở xã hội không?

Nếu đăng ký mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội, điều kiện về nhà ở vẫn phải được xem xét.

Theo Điều 78 Luật Nhà ở 2023 và Điều 29 Nghị định 100/2024/NĐ-CP, về nguyên tắc người đăng ký phải thuộc trường hợp chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại địa bàn nơi có dự án hoặc có nhà ở nhưng diện tích bình quân đầu người thấp hơn mức luật định.

Vì vậy, việc có tên trong danh sách hộ nghèo chưa đủ để mặc nhiên được mua nhà ở xã hội. Cơ quan hoặc chủ thể tiếp nhận hồ sơ còn phải kiểm tra điều kiện nhà ở và việc người đăng ký đã từng hưởng chính sách hỗ trợ nhà ở hay chưa.

Hộ nghèo đã từng được hỗ trợ xây nhà có được mua nhà ở xã hội nữa không?

Đây là trường hợp cần kiểm tra kỹ.

Khoản 8 Điều 78 Luật Nhà ở 2023 yêu cầu hộ nghèo, cận nghèo tại nông thôn muốn mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội phải chưa được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo hình thức quy định tại khoản 3 Điều 77.

Vì vậy, không nên kết luận chung rằng cứ từng được "tặng nhà tình nghĩa" hoặc hỗ trợ nhà ở dưới bất kỳ hình thức nào thì chắc chắn mất quyền mua nhà ở xã hội.

Cần xác định:

• Hộ gia đình đã được hưởng chương trình nào;
• Hình thức hỗ trợ là gì;
• Căn cứ pháp lý của chương trình;
• Chính sách mới có cho phép tiếp tục hưởng hay không.

Hồ sơ cần chuẩn bị gồm những gì?

Tùy hình thức hỗ trợ, thành phần hồ sơ sẽ khác nhau.

Nếu đăng ký mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội tại dự án, hồ sơ cơ bản thường gồm:

• Đơn đăng ký theo mẫu hiện hành;
• Giấy tờ chứng minh thuộc đối tượng được hưởng chính sách;
• Giấy tờ chứng minh điều kiện về nhà ở đối với trường hợp pháp luật yêu cầu;
• Giấy tờ nhân thân và các tài liệu khác theo hồ sơ của dự án.

Đối với hộ nghèo nông thôn, giấy tờ chứng minh đang thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo theo xác nhận của cơ quan có thẩm quyền là tài liệu quan trọng để chứng minh đối tượng.

Nếu đăng ký hỗ trợ xây mới hoặc sửa chữa nhà ở theo chương trình mục tiêu quốc gia, hồ sơ và trình tự sẽ được thực hiện theo chính chương trình đang áp dụng tại địa phương chứ không sử dụng hoàn toàn cùng một bộ hồ sơ với người đăng ký mua căn hộ nhà ở xã hội.

Để đăng ký xây mới, sửa chữa nhà ở, người dân cần chuẩn bị đủ hồ sơ theo quy định pháp luật

Nộp hồ sơ ở đâu?

Cần phân biệt hai trường hợp.

Nếu đăng ký mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội tại dự án: hồ sơ được thực hiện theo quy trình lựa chọn người mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội và thường được nộp cho chủ đầu tư dự án theo quy định.

Nếu đề nghị hỗ trợ xây mới, cải tạo hoặc sửa chữa nhà ở: người dân thực hiện theo chương trình mục tiêu quốc gia hoặc chương trình đầu tư công đang triển khai tại địa phương. Cơ quan tiếp nhận, tiêu chí lựa chọn và mức hỗ trợ được xác định theo từng chương trình.

Do đó, hộ gia đình nên liên hệ UBND cấp xã hoặc cơ quan phụ trách nhà ở tại địa phương để xác định chương trình đang được triển khai và hồ sơ cụ thể cần chuẩn bị.

Kết luận

Hộ gia đình đã 02 năm liên tiếp thuộc diện hộ nghèo ở khu vực nông thôn thuộc nhóm đối tượng có thể được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội theo khoản 2 Điều 76 Luật Nhà ở 2023.

Tuy nhiên, pháp luật không quy định cứ đủ 02 năm liên tiếp là hộ nghèo thì đương nhiên được cấp nhà hoặc được mua nhà ở xã hội.

Hộ gia đình có thể được xem xét hỗ trợ tự xây mới, cải tạo, sửa chữa nhà ở theo chương trình mục tiêu quốc gia hoặc chương trình đầu tư công. Trường hợp muốn mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội tại dự án thì còn phụ thuộc vào chính sách của UBND cấp tỉnh và phải đáp ứng các điều kiện tương ứng theo Luật Nhà ở 2023.

Vì vậy, yếu tố cần kiểm tra không phải chỉ là "đã nghèo bao nhiêu năm", mà còn gồm tình trạng hộ nghèo hiện tại, thực trạng nhà ở, chính sách đã từng được hưởng và chương trình hỗ trợ đang triển khai tại địa phương.

Nếu có bất kỳ thắc mắc hay cần tư vấn pháp luật vui lòng liên hệ chúng tôi qua các hình thức sau:

Hotline Luật sư tư vấn trực tiếp: 1900 2929 01

Nhập thông tin đăng ký tư vấn luật tại đây: https://luatsulh.com/dang-ky-tu-van.html

Liên hệ đặt lịch hẹn qua zalo số: 0903 796 830

Website: https://luatsulh.com/

Văn phòng: Hồ Chí Minh | Hà Nội | Khánh Hòa

Theo dõi Công ty Luật LH Legal tại:

Website: https://luatsulh.com/

Facebook: Luật sư LH Legal

Youtube: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hoà: Luật sư Hoà (LH Legal)

Kênh Tiktok Công ty: Luật sư LH Legal

Kênh Tiktok Luật sư Hình sự: Luật sư Hình sự

Kênh Zalo OA

Hồ sơ năng lực LH Legal